Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, đến hết năm 2025, tỷ lệ dân số đô thị được cấp nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung trên địa bàn tỉnh Gia Lai đạt 74,2%, tỷ lệ này còn thấp so với chỉ tiêu đề ra tại Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 13/4/2022 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo UBND tỉnh, nguyên nhân chỉ tiêu còn thấp so với chỉ tiêu đề ra của Chính phủ, Bộ Xây dựng là do các phường mới được sáp nhập trên cơ sở các xã hiện hữu có tỷ lệ dân số được cung cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung rất thấp, đặc biệt một số xã chưa được cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Gia Lai có 25 phường đã được cung cấp nước sạch, nguồn nước được lấy từ 18 nhà máy cấp nước tập trung; tổng công suất thiết kế các nhà máy cấp nước tại các đô thị đạt 190.280 m3 /ngày.đêm, tổng công suất khai thác nước sạch tại các đô thị đạt 121.424 m3 /ngày.đêm (đạt 63,8% tổng công suất thiết kế).
Mở rộng mạng lưới cấp nước, nâng cao tỷ lệ dân cư đô thị sử dụng nước sạch từ công trình cấp nước tập trung (Ảnh: NQ).
Việc xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện các giải pháp để nâng cao tỷ lệ dân số đô thị được cung cấp nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung đã được các địa phương quan tâm, đã xây dựng kế hoạch thực hiện chỉ tiêu năm 2025 phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương; UBND các phường đã chủ động phối hợp đơn vị cấp nước sạch trong việc đầu tư mở rộng hệ thống mạng lưới đường ống cấp nước, đấu nối nước sạch nhằm đáp ứng nhu cầu người dân.
Trong năm 2026, tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu tỷ lệ dân số đô thị được cấp nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung đạt 75,9%; Tỷ lệ thất thoát, thất thu nước sạch giảm còn 17% qua đó tạo dư địa phát triển cấp nước cho các năm tiếp theo. Để triển khai hiệu quả mục tiêu trên, tỉnh Gia Lai yêu cầu Sở Xây dựng đôn đốc, hướng dẫn UBND các phường xây dựng kế hoạch thực hiện chỉ tiêu tỷ lệ dân số đô thị được cung cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung năm 2026 trên địa bàn; kiểm tra, theo dõi việc triển khai thực hiện kế hoạch.
UBND các phường: Xây dựng kế hoạch thực hiện chỉ tiêu năm 2026 và phân kỳ theo từng quý đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương, có tính khả khi cao, có dự phòng cho nhiều phương án, đảm bảo thực hiện đạt và vượt chỉ tiêu được giao. Trong đó, đề nghị phân giao chỉ tiêu cụ thể (số hộ đấu nối nước sạch) cho từng tổ dân phố; phân giao chỉ tiêu cho các phòng, ban, các hội đoàn thể của địa phương để vận động. Kết quả thực hiện gửi về Sở Xây dựng để theo dõi, thời gian hoàn thành trước ngày 20/3/2026.
Tổ chức rà soát, xác lập các khu vực đã được cấp nước từ hệ thống cấp nước tập trung, khu vực chưa được đầu tư xây dựng mạng lưới để phối hợp các đơn vị cấp nước sạch xây dựng kế hoạch đấu nối, đầu tư xây dựng mạng lưới nước sạch. Tổ chức làm việc với các đơn vị cấp nước để ký kết thỏa thuận thực hiện dịch vụ cấp nước (thuộc thẩm quyền ký kết của mình) để làm cơ sở triển khai thực hiện. Kết quả thực hiện báo cáo UBND tỉnh (thông qua Sở Xây dựng), thời gian hoàn thành trong tháng 4/2026.
Đa dạng hóa các hình thức tổ chức tuyên truyền, vận động, khuyến khích người dân tích cực sử dụng các nguồn nước sạch vào mục đích ăn uống, sinh hoạt. Trong đó, cần phát huy tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, vai trò của các trưởng thôn, khu phố. Đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án cấp nước trên địa bàn để đưa vào hoạt động, phục vụ cấp nước cho người dân, phát huy hiệu quả của dự án.
Các đơn vị cấp nước đánh giá hiện trạng công tác vận hành, chất lượng mạng cấp nước.
Đối với các đơn vị cấp nước cần phối hợp với các địa phương trong việc ký kết thỏa thuận thực hiện dịch vụ cấp nước. Tổ chức đánh giá hiện trạng công tác vận hành, chất lượng mạng cấp nước; đề xuất các giải pháp đầu tư, mở rộng mạng lưới cấp nước, đề xuất giải pháp tăng tỷ lệ đấu nối nước sạch để đáp ứng nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân.
Xây dựng kế hoạch sửa chữa, nâng cấp hệ thống cấp nước do mình quản lý, vận hành nhằm đảm bảo hệ thống cấp nước được vận hành liên tục, đảm bảo chất lượng nguồn nước sạch phục vụ cho nhu cầu của người dân, đảm bảo an toàn cấp nước. Tăng cường ứng dụng các giải pháp khoa học công nghệ trong việc giám sát, quản lý, vận hành hệ thống cấp nước nhằm giảm thiểu tình trạng thất thoát nước sạch, góp phần tiết kiệm nước; đặc biệt là các đơn vị cấp nước lớn trên địa bàn tỉnh như: Công ty cổ phần Cấp thoát nước Bình Định, Công ty cổ phần Cấp thoát nước Gia Lai, Trung tâm Nước sạch nông thôn và Công ty TNHH Cấp thoát nước Miền Trung;
Tổ chức rà soát, cập nhật kế hoạch cấp nước an toàn đối với hệ thống cấp nước do đơn vị mình đang quản lý, vận hành đảm bảo phù hợp với tình hình biến đổi khí hậu và trình thẩm định, phê duyệt theo quy định. Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia đấu nối và sử dụng nước sạch.
Đồng thời tổ chức tạo lập cơ sở dữ liệu trên phần mềm hệ thống Cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị của Bộ Xây dựng quản lý theo địa chỉ https://capthoatnuoc.moc.gov.vn (về công trình cấp nước, vùng phục vụ, tỷ lệ đấu nối, số hộ đấu nối nước sạch, tỷ lệ thất thoát nước…) và thường xuyên cung cấp cho cơ quan chuyên môn quản lý về nước sạch để phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành.../.
Mạnh Dũng