Với lợi thế về diện tích mặt nước, quỹ đất nông nghiệp rộng cùng định hướng phát triển bền vững, tỉnh Đồng Nai có nhiều dư địa để bứt phá, trở thành vùng sản xuất thủy sản công nghệ cao ở phía Nam. Cụ thể, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai, địa phương có gần 10.000ha ao nuôi, hơn 1.500 bè và hơn 6.000 lồng nuôi cá bè trên sông.
Ngoài ra, toàn tỉnh có 20 hồ chứa nuôi thủy sản với diện tích gần 52.000ha. Tổng sản lượng thủy sản trên địa bàn ước đạt khoảng hơn 82.000 tấn, trong đó, sản lượng các loại cá nuôi chiếm khoảng 89%, tôm chiếm 8%... Hiện tại, toàn tỉnh đã gần 30 doanh nghiệp có vốn đầu tư trong nước, 18 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động trong lĩnh vực thủy sản.
Bên cạnh đó, tỉnh Đồng Nai đã có 8 hợp tác xã nuôi thủy sản được thành lập, hình thành các chuỗi liên kết; trong đó, có nhiều hợp tác xã nuôi thủy sản ứng dụng công nghệ cao. Song song đó, Nghình nuôi trồng thủy sản thâm canh, bán thâm canh trên địa bàn tỉnh Đồng Nai phát triển mạnh với tiềm năng lớn gần 90 nghìn hécta mặt nước và hệ thống sông Đồng Nai, sông La Ngà.
Diện tích nuôi thủy sản trong ao đạt gần 9,9 nghìn hécta. Trong đó, có gần 8,3 nghìn hécta nuôi thủy sản nước ngọt; gần 1,6 nghìn hécta diện tích nuôi thủy sản nước lợ; có tổng gần 1,3 nghìn bè và hơn 5,2 nghìn lồng nuôi thủy sản hình thức lồng/bè.
Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản của tỉnh đạt hơn 82,5 nghìn tấn, trong đó sản lượng thủy sản nuôi đạt gần 76,1 nghìn tấn, sản lượng khai thác hơn 6,4 nghìn tấn; giá trị sản xuất đạt hơn 3,1 nghìn tỷ đồng. Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh có 20 hồ đang thả nuôi và khai thác thủy sản với tổng diện tích hồ gần 51,5 nghìn hécta. Trong công tác kiểm soát và giám sát môi trường, Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản duy trì mạng lưới quan trắc môi trường định kỳ tại các vùng nuôi trọng điểm.
Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản của tỉnh Đồng Nai đạt hơn 82,5 nghìn tấn. (Ảnh: BN).
Tỉnh đã triển khai thí điểm mô hình nuôi thủy sản tuần hoàn và công nghệ Biofloc. Đây là những công nghệ cho phép tái sử dụng nước, giảm lượng nước thải xả trực tiếp ra môi trường tự nhiên lên đến 80-90%. Hoạt động bảo tồn và tái tạo nguồn lợi thủy sản được thực hiện thường xuyên, hiệu quả với sự tham gia của nhiều sở, nghình, địa phương, tổ chức, cá nhân.
Trong năm 2025, toàn tỉnh thả được trên 500 nghìn con giống xuống các lưu vực sông. Hoạt động này không chỉ giúp phục hồi quần đàn mà còn làm sạch môi trường nước thông qua việc cân bằng hệ sinh thái. Tuy nhiên, sự phát triển nghình nuôi trồng, khai thác thủy sản đang đối mặt với thách thức lớn.
Nguyên nhân do chất thải của các khu sinh hoạt thành phố, dân cư, khu công nghiệp, sản xuất nông nghiệp; do chính hoạt động sản xuất thủy sản như nuôi, khai thác; khó khăn trong công tác bảo vệ môi trường trong chăn nuôi và thủy sản.
Do đó, để bảo vệ môi trường nuôi trồng thuỷ sản hiệu quả, tỉnh Đồng Nai đã và đang triển khai nhóm giải pháp như thay thế vật liệu nuôi thủy sản gây ô nhiễm môi trường bằng vật liệu mới thân thiện môi trường; nhân rộng mô hình “chăn nuôi an toàn sinh học”, khuyến khích các cơ sở sản xuất áp dụng quy trình xử lý chất thải bằng biogas, chế phẩm sinh học để biến chất thải thành nguồn phân bón hữu cơ...
Song song đó, địa phương xác định việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người nuôi trồng thủy sản không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là giải pháp lâu dài nhằm bảo đảm sự phát triển ổn định của ngành thủy sản tại Đồng Nai.
Thực tiễn cho thấy, khi người nuôi hiểu đúng và thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, hiệu quả sản xuất được nâng lên, rủi ro dịch bệnh giảm, chất lượng sản phẩm ngày càng được cải thiện. Để đạt được mục tiêu này, bên cạnh sự chủ động của người dân, vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương là hết sức quan trọng.
Quan trắc kiểm tra yếu tố môi trường nước trong ao nuôi tôm. (Ảnh: QNGOV).
Trước đó, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành Quyết định số 2255/QĐ-UBND về Kế hoạch bảo vệ môi trường và phát triển thủy sản trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2030. Mục tiêu cụ thể đến năm 2030, phấn đấu tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản của tỉnh đạt 81.580 tấn/năm, giá trị sản xuất nuỗi trồng thủy sản đạt trên 3.000 tỷ đồng/năm, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất thủy sản bình quân đạt 5%/năm;
Đến năm 2030, 40% giá trị sản phẩm được sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, theo hướng hữu cơ, theo quy trình sản xuất tốt (GAP) hoặc tương đương; c) Nguồn ô nhiễm, chất thải từ các hoạt động thủy sản được điều tra, đánh giá; hướng tới thay thế dần việc sử dụng các loại hóa chất độc hại trong nuôi trồng thủy sản gây ô nhiễm nguồn nước và làm suy giảm đa dạng sinh học;
Chủ động quan trắc, cảnh báo và giám sát mội trường vùng nuôi trọng điểm, các đối tượng chủ lực (tôm sú, tôm thẻ chân trắng), các đối tượng có giá trị kinh tế (cá rô phỉ, tôm càng xanh,...), nuôi thủy sản lồng bè; Triển khai hiệu quả công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. Xây dựng ít nhất 01 kế hoạch hành động để bảo tồn, bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản tại các thủy vực tự nhiên; xây dựng kế hoạch phát động phong trào Ngày hành động vì môi trường thủy sản;
Xây dựng, nhân rộng mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh theo chuỗi giá trị thủy sản, gắn với phát triển du lịch; Đầu tư, nâng cấp kết cấu hạ tầng tối thiểu 07 vùng sản xuất tập trung tại các huyện: Tân Phú, Định Quán, Long Thành, Nhơn Trạch, Vĩnh Cửu, Cẩm Mỹ, Xuân Lộc; Tỷ lệ sử dụng giống thủy sản nuôi chủ lực được kiểm soát chất lượng đạt trên 50%. Chủ động phòng bệnh, chủ động giám sát phát hiện và khống chế kịp thời một số bệnh nguy hiểm trên đối tượng thủy sản nuôi, không để mầm bệnh lây lan rộng…
Việc tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh các hành vi vi phạm về môi trường được Đồng Nai thực hiện đồng bộ. Đồng thời, tỉnh sẽ khuyến khích, hỗ trợ người nuôi ứng dụng khoa học – kỹ thuật, nhân rộng các mô hình nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường.
Khi ý thức bảo vệ môi trường trở thành thói quen và trách nhiệm chung, ngành nuôi trồng thủy sản Đồng Nai sẽ có nền tảng vững chắc để phát triển theo hướng xanh, an toàn và bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái.
Lê Tuấn