Phát biểu tại Hội nghị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía Bắc (vừa diễn ra mới đây), Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, nông nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an sinh xã hội, là "trụ đỡ" của nền kinh tế và đóng góp lớn vào sự phát triển của đất nước. Nếu chúng ta giải quyết tốt bài toán phát triển khoa học-công nghệ (KHCN) ứng dụng trong nông nghiệp thì giải quyết được bài toán phát triển bền vững của đất nước, bởi ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp là con đường nhanh nhất, hiệu quả nhất và có thể triển khai ngay so với nhiều lĩnh vực khác.
Trồng rau công nghệ cao giúp nâng cao chất lượng, giảm phát thải. Ảnh minh họa
Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương phối hợp với bộ, ngành liên quan rà soát, đánh giá toàn diện hiện trạng hoạt động KHCN liên quan đến ngành nông nghiệp; xác định danh mục các vấn đề lớn cần giải quyết, phù hợp với lợi thế và yêu cầu phát triển của ngành nói chung, khu vực phía Bắc nói riêng, trong đó chú trọng sự liên kết giữa các vùng. Các lĩnh vực cần ưu tiên tập trung, gồm: Giống cây trồng, vật nuôi; phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật gắn với phòng, chống dịch bệnh; ứng dụng rộng rãi công nghệ, máy móc trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp; hoàn thiện, chuẩn hóa hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản; phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và kinh tế tuần hoàn.
Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đổi mới thực chất cơ chế liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị. Đồng thời cho rằng, đây là một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay, khi kết quả nghiên cứu chưa được chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa tương xứng với nguồn lực đầu tư.
Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát huy vai trò đầu mối điều phối, kết nối nhu cầu phát triển của các ngành hàng, địa phương với doanh nghiệp; tổ chức hiệu quả các chương trình liên kết theo chuỗi giá trị, tập trung vào giống, canh tác thông minh, chế biến sâu; chăn nuôi an toàn sinh học, kinh tế tuần hoàn; nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, nuôi biển bền vững; phát triển rừng gỗ lớn, cây dược liệu, chế biến lâm sản và dịch vụ môi trường rừng; xây dựng cơ sở dữ liệu về đất đai, nguồn nước, khí tượng, cảnh báo thiên tai, lũ quét phục vụ sản xuất.
Với Bộ Khoa học và Công nghệ, cần khẩn trương rà soát các đề tài nghiên cứu thời gian qua, lựa chọn những kết quả có tính khả thi để hỗ trợ ứng dụng, thương mại hóa; thúc đẩy hình thành các nhóm liên kết giữa nghiên cứu với sản xuất và phát triển mô hình phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu dùng chung.
Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế tài chính và hạ tầng dùng chung. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện cơ chế đặt hàng nhiệm vụ KHCN trong nông nghiệp, cơ chế thử nghiệm, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, quy định về định giá tài sản sở hữu trí tuệ, định mức kinh tế - kỹ thuật và huy động nguồn lực xã hội hóa cho nghiên cứu công nghệ mới. Đồng thời, đẩy nhanh số hóa, chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ các cơ sở dữ liệu, trước hết là dữ liệu đất đai, truy xuất nguồn gốc và những dữ liệu phục vụ trực tiếp sản xuất, quản lý ngành.
Để bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai thực chất, cần xác định rõ tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Theo đó, trước 15/11/2026, các địa phương khu vực phía bắc chủ động lựa chọn từ 3-5 bài toán ưu tiên, thể hiện rõ mô hình liên kết từ sản xuất, chế biến đến thị trường tiêu thụ, gắn với xây dựng thương hiệu bền vững tại vùng nguyên liệu. Trước 15/12/2026, phải hoàn thiện danh mục các bài toán lớn, nhiệm vụ ưu tiên để triển khai trong quý I/2027. Các cơ sở nghiên cứu đăng ký, đề xuất với Bộ những giải pháp công nghệ cụ thể nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Với các doanh nghiệp, Hợp tác xã, Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu chủ động đăng ký nhu cầu công nghệ, năng lực tiếp nhận đầu tư và khả năng bao tiêu sản phẩm, phối hợp với các bộ đặt hàng nhiệm vụ nghiên cứu mới. Các bộ, ngành khẩn trương rà soát, trả lời cụ thể những kiến nghị của doanh nghiệp tại Hội nghị, không để chậm trễ…/.
THIÊN LÝ