Từ thói quen phân loại rác tại nguồn đến mục tiêu hình thành lối sống xanh

20/11/2026 14:41

MTNN Những năm qua, các địa phương trên cả nước đã đẩy mạnh triển khai các chương trình phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn với sự tham gia của chính quyền các cấp, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư. Thông qua nhiều hình thức tuyên truyền đa dạng, nhận thức về bảo vệ môi trường của người dân đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Quá trình đô thị hóa, mật độ dân cư tăng cao khiến lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh ngày càng lớn. Nếu không được phân loại, thu gom và xử lý phù hợp, đúng quy trình thì rác thải có thể gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến cảnh quan đô thị và sức khỏe cộng đồng.

Theo các chuyên gia, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn chỉ thực sự hiệu quả khi trở thành thói quen của người dân, với từng nhóm chất thải được nhận diện, phân loại và xử lý đúng quy trình. Cùng với ý thức người dân, việc đầu tư cơ sở vật chất và xây dựng quy trình quản lý, xử lý rác khép kín cũng là yếu tố quan trọng để các mô hình phân loại, xử lý rác trong cộng đồng được duy trì bền vững. 

Tại tỉnh Lạng Sơn, hầu hết chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh đang được xử lý bằng hình thức chôn lấp và đốt không thu hồi năng lượng nên việc phân loại rác tại nguồn còn gặp nhiều khó khăn. Phần lớn khối lượng rác thải phát sinh từ các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân chưa được phân loại riêng, do đó chưa phát huy được hiệu quả tái chế, tái sử dụng rác thải, chưa tận dụng được lượng lớn rác thải như một nguồn tài nguyên.

Tuy nhiên, phần lớn diện tích cơ sở xử lý rác thải hiện nay là các bãi chôn lấp đã có tuổi thọ trung bình từ 20 - 30 năm, khi đóng cửa các bãi chôn lấp cần thời gian để xử lý phục hồi, giảm hiệu quả sử dụng đất, khối lượng rác thải được phân loại tại cơ sở xử lý còn thấp, nguy cơ phát sinh các vấn đề về ô nhiễm môi trường cần giải quyết như: nước rỉ rác, mùi hôi, khí thải phát sinh. 

Phân loại chất thải tại nguồn góp phần nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý. 

Thời gian qua, tỉnh đã triển khai Đề án phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn và thực hiện thí điểm trên địa bàn phường Đông Kinh xây dựng và phát hành Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật phân loại rác thải sinh hoạt, đồng thời các cơ quan chuyên môn đã phối hợp tổ chức nhiều lớp tập huấn, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng và tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các đơn vị thu gom, xử lý chất thải...

Tuy nhiên, đánh giá chung kết quả đạt được chưa rõ nét do các hoạt động phân loại có quy mô nhỏ, manh mún, hiệu quả từ hoạt động phân loại rác thải tại nguồn còn hạn chế; hoạt động thu gom, vận chuyển chưa đồng bộ với các hoạt động phân loại tại nguồn, chưa hình thành và duy trì thói quen phân loại rác thải tại nguồn.

Việc xây dựng lộ trình cụ thể để thực hiện được mục tiêu phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn là hết sức cần thiết, phù hợp với chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn, giảm áp lực đối với việc xử lý chất thải rắn sinh hoạt, đồng thời tăng cường mục tiêu tái chế, tái sử dụng, coi rác thải là một nguồn tài nguyên, hạn chế tối đa khối lượng rác thải phải xử lý chôn lấp, tăng cường hiệu quả sử dụng đất sau khi đóng bãi chôn lấp để phục vụ các mục đích phát triển kinh tế - xã hội. 

Lạng Sơn xác định việc phân loại rác thải tại nguồn là yêu cầu bắt buộc, mang tính chất lâu dài, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đoàn thể và mọi tổ chức, cá nhân. Phương thức triển khai thực hiện phải phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế của từng địa bàn, khu vực. Trong đó đề cao vai trò, trách nhiệm của UBND cấp xã trong việc tổ chức triển khai thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Việc triển khai phải thiết thực, hiệu quả, có lộ trình cụ thể, mang tính bền vững vì mục tiêu lâu dài, tránh hình thức; phù hợp với khả năng thực hiện theo điều kiện thực tế của từng khu vực, địa bàn, trong đó ưu tiên tập trung thực hiện trước tại các khu vực đô thị (trung tâm các xã và địa bàn 04 phường khu vực cửa khẩu, trung tâm thương mại, siêu thị, bệnh viện, trạm y tế, chợ, trường học, cơ quan, doanh nghiệp, các điểm tham quan, khu du lịch... từng bước mở rộng đến các khu vực nông thôn còn lại, đảm bảo việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn được áp dụng thống nhất trên địa bàn tỉnh.

Tỉnh xác định rõ lộ trình triển khai, trong đó chậm nhất đến ngày 31/12/2026: Tất cả UBND cấp xã ban hành chương trình, kế hoạch hoặc đề án triển khai phân loại CTRSH tại nguồn phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; Xây dựng, bổ sung các tài liệu tuyên truyền về phân loại CTRSH tại nguồn (sổ tay, tờ gấp, tờ rơi, video, phóng sự hướng dẫn kỹ thuật hoặc các hình thức khác phù hợp); rà soát, kiện toàn hoặc bổ sung đội ngũ tuyên truyền viên cấp xã để tuyên truyền việc phân loại CTRSH tại nguồn đến các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư trên địa bàn.

Năm 2027: Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại tại nguồn tại 04 phường đạt khoảng 20%, tại khu vực đô thị khác (trung tâm một số thị trấn cũ, thuộc các địa bàn xã hiện nay gồm: xã Hữu Lũng, xã Chi Lăng, xã Văn Quan, xã Bắc Sơn, xã Bình Gia, xã Đồng Đăng, xã Đình Lập, xã Thái Bình, xã Na Sầm, xã Thất Khê, xã Na Dương, xã Lộc Bình) đạt khoảng 15%; tại các khu vực nông thôn còn lại, tỷ lệ phân loại đạt khoảng 10%. Chất thải rắn chưa được phân loại phải có biện pháp thu gom, xử lý đảm bảo vệ sinh môi trường... 

Đến năm 2028: Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại tại 04 phường đạt khoảng 25%, tại khu vực đô thị khác (trung tâm một số thị trấn cũ, thuộc các địa bàn xã hiện nay gồm: xã Hữu Lũng, xã Chi Lăng, xã Văn Quan, xã Bắc Sơn, xã Bình Gia, xã Đồng Đăng, xã Đình Lập, xã Thái Bình, xã Na Sầm, xã Thất Khê, xã Na Dương, xã Lộc Bình) đạt khoảng 20%; tại các khu vực nông thôn còn lại, tỷ lệ phân loại đạt khoảng 15%. Chất thải rắn chưa được phân loại phải có biện pháp thu gom, xử lý đảm bảo vệ sinh môi trường. Có trên 60% các hộ gia đình trên địa bàn tỉnh được trang bị kiến thức về phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Đến năm 2029: Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại tại 04 phường đạt khoảng 30%, tại khu vực đô thị khác (trung tâm một số thị trấn cũ, thuộc các địa bàn xã hiện nay gồm: xã Hữu Lũng, xã Chi Lăng, xã Văn Quan, xã Bắc Sơn, xã Bình Gia, xã Đồng Đăng, xã Đình Lập, xã Thái Bình, xã Na Sầm, xã Thất Khê, xã Na Dương, xã Lộc Bình) đạt khoảng 25%; tại các khu vực nông thôn còn lại, tỷ lệ phân loại đạt khoảng 20%.  Có trên 70% các hộ gia đình trên địa bàn tỉnh được trang bị kiến thức về phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Lạng Sơn hướng tới mục tiêu đến năm 2030: Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại tại 04 phường đạt khoảng 40%, tại khu vực đô thị khác (trung tâm một số thị trấn cũ, thuộc các địa bàn xã hiện nay gồm: xã Hữu Lũng, xã Chi Lăng, xã Văn Quan, xã Bắc Sơn, xã Bình Gia, xã Đồng Đăng, xã Đình Lập, xã Thái Bình, xã Na Sầm, xã Thất Khê, xã Na Dương, xã Lộc Bình) đạt khoảng 30%; tại các khu vực nông thôn còn lại, tỷ lệ phân loại đạt khoảng 20%. Các điểm tham quan, khu du lịch, siêu thị, trung tâm thương mại, khu vực công cộng, chợ được trang bị các thiết bị phân loại chất thải rắn sinh hoạt hoặc đầu tư các mô hình thu gom chất thải phù hợp. Có trên 80% các hộ gia đình trên địa bàn tỉnh được trang bị kiến thức về phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Các mô hình phân loại rác thải với sự tham gia của cộng đồng được nhân rộng triển khai. 

Trên cơ sở đúc kết kinh nghiệm thực tiễn qua quá trình triển khai, UBND cấp xã xem xét, đánh giá hiệu quả, tính bền vững của các hoạt động, mô hình đã thực hiện, đồng thời nghiên cứu lập phương án triển khai hoặc báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, hỗ trợ các hoạt động tái sử dụng, tái chế, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn: Tập trung nguồn lực, huy động xã hội hóa và các nguồn vốn hợp pháp để hỗ trợ một số điểm dân cư, điểm du lịch cộng đồng, hộ gia đình các thiết bị, chế phẩm vi sinh để thu gom, tự xử lý chất thải thực phẩm tại các hộ gia đình.

Tổ chức một số chương trình, ngày hội về chủ đề tái chế, xử lý chất thải. Nghiên cứu ban hành cơ chế, chính sách phù hợp thu hút đầu tư các dự án bảo vệ môi trường trên địa bàn, đặc biệt là các dự án có ứng dụng công nghệ, kỹ thuật tiên tiến để phân loại, tái chế chất thải; khuyến khích, thúc đẩy các hoạt động sáng chế, sáng tạo trong lĩnh vực tái chế, xử lý chất thải. Hỗ trợ, khuyến khích đầu tư các thiết bị thu gom, phân loại rác thải, mô hình “Ngôi nhà xanh” tại các khu vực công cộng, chợ, trường học...

UBND cấp xã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương để triển khai thực hiện các mô hình thí điểm về phân loại rác thải tại nguồn; đồng thời, quyết định thành phần tham gia là cán bộ Trưởng khu phố/thôn, Tổ trưởng tổ tự quản vệ sinh môi trường,... và các đơn vị khác phù hợp để tổ chức kiểm tra, giám sát công tác phân loại rác thải tại nguồn của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải trên địa bàn quản lý. Huy động sự tham gia của cộng đồng trong công tác giám sát, xử lý các hành vi xả rác thải bừa bãi không đúng nơi quy định hoặc các hành vi liên quan đến đơn vị cung ứng dịch vụ vệ sinh môi trường không tuân thủ đúng quy định./.

 

Lê Dũng 

 

Nguồn thiennhienmoitruong.vn
Link bài gốc

https://thiennhienmoitruong.vn/tu-thoi-quen-phan-loai-rac-tai-nguon-den-muc-tieu-hinh-thanh-loi-song-xanh.html

;
Bình luận
Họ tên :
Email :
Lời bình :
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper 
 
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.
   
Mobile
TieuDe
Nhập mã bảo mật :  
Gửi bình luận
     
Mới nhất | Cũ nhất
Không tìm thấy bản ghi nào

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Quản lý hiệu quả chất thải nông nghiệp, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm

Khu vực đồng bằng sông Cửu Long nói chung, tỉnh Cà Mau nói riêng đang đối diện với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, thiên tai và ô nhiễm môi trường. Thực tế này, đòi hòi tỉnh Cà Mau cần triển khai đồng bộ giải pháp, trong đó chú trọng thúc đẩy hợp tác trong quản lý chất thải bền vững.

Bạn đọc quan tâm

Mới nhất
Xem nhiều nhất
Scroll

Kênh thông tin giới trẻ - gioitrenews.com