Các nhà khoa học cho rằng khủng hoảng khí hậu là một trong những nguyên nhân chính gây ra thảm họa lũ quét ngày 26/8 tại Nepal. Thiên tai bắt nguồn từ một sông băng sạt lở do tan chảy, kích hoạt đợt sạt lở đất và lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc, khiến hơn 1.300 người thiệt mạng và hơn 5.500 người mất tích.
Nhà chức trách Nepal cho biết, số người được báo mất tích tiếp tục tăng do các cơ quan chức năng đang tập hợp và đối chiếu danh sách từ nhiều địa phương nhằm loại bỏ các trường hợp trùng lặp và xác minh chính xác số người chưa được tìm thấy. Vì vậy, con số này chưa đồng nghĩa với số người được xác định đã thiệt mạng.
Nepal huy động mọi nguồn lực khôi phục hoạt động sản xuất, sinh hoạt sau thảm họa lũ quét.
Lực lượng chức năng đang tập trung vào 3 dự án thủy điện, nơi có khả năng vẫn còn công nhân mắc kẹt trong hệ thống đường hầm bị bùn đất và đất đá vùi lấp. Khoảng 900 người tại các dự án thủy điện được cho là mất tích, trong đó 121 người có khả năng đang ở trong các đường hầm. Lực lượng cứu hộ ưu tiên các khu vực thuộc dự án Chilime và hệ thống đường hầm liên thông của các dự án Upper Trishuli 3A và 3B; thiết bị chuyên dụng và ôxy đang được đưa vào một số đường hầm để hỗ trợ tìm kiếm.
Nepal chiếm chưa đến 0,1% tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu, trong khi các nước láng giềng như Ấn Độ và Trung Quốc lại nằm trong nhóm xả thải lớn nhất thế giới. Dãy Himalaya - trải dài qua Ấn Độ, Trung Quốc, Nepal và Bhutan đang nóng lên với tốc độ nhanh hơn gần 50% so với mức trung bình toàn cầu. Năm 2023, Liên Hợp Quốc cho biết các khối núi của Nepal đã mất gần 1/3 lượng băng chỉ trong hơn 30 năm do nóng lên toàn cầu.
Trước tình hình trên, chính phủ nước này kêu gọi các nền kinh tế phát thải lớn chia sẻ trách nhiệm, cho rằng thảm họa là lời cảnh báo rõ ràng về tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đối với các quốc gia dễ tổn thương mức độ tàn phá có thể tương đương trận động đất năm 2015. Một số ước tính cho rằng tổng thiệt hại vượt 5 tỷ USD, trong khi hơn 20.000 ngôi nhà cùng nhiều tuyến giao thông cần được xây dựng lại.
Một số cộng đồng nằm dọc sông có thể phải di dời lên vùng đất cao hơn. Bộ Tài chính và Bộ Môi trường Nepal đã gửi đề nghị tới Quỹ Ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hiệp Quốc, yêu cầu 20 triệu USD để khắc phục hậu quả liên quan khí hậu./.
Thu Hà