Theo báo cáo của các sở, ngành liên quan, thời gian qua, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng gặp nhiều khó khăn do trong giai đoạn chuyển tiếp về tổ chức và quản lý. Việc phân định trách nhiệm, bố trí kinh phí và tổ chức thực hiện tại nhiều địa phương vì vậy chưa đồng bộ, dẫn đến một số vướng mắc trong quá trình triển khai. Hiện tỉnh Lâm Đồng phát sinh khoảng 2.482 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày, tỷ lệ thu gom tại khu vực đô thị đạt 90-95% và khu vực nông thôn đạt 60-75%. Tuy nhiên, điều đáng chú ý, là phần lớn rác thải sinh hoạt trên địa bàn Lâm Đồng hiện vẫn được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, trong khi nhiều nhà máy xử lý rác chưa vận hành hết công suất thiết kế.
Trước thực tế trên, UBND tỉnh Lâm Đồng vừa có văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường quản lý hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh. Chỉ đạo được ban hành trên cơ sở đề nghị của Công an tỉnh tại Công văn số 3463/CAT-PA04 về việc tăng cường quản lý hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt. Theo thống kê, Lâm Đồng hiện có tám nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt đang hoạt động, tiếp nhận và xử lý rác.
Phần lớn rác thải sinh hoạt tại Lâm Đồng đang được xử lý bằng cách chôn lấp.
Tuy nhiên, các nhà máy này đều đầu tư, hoạt động chưa đúng mục tiêu ban đầu được ghi trong giấy chứng nhận đầu tư. Một số dự án đã đầu tư lò đốt, dây chuyền sản xuất phân compost, dây chuyền ép gạch block không nung từ tro xỉ. Tuy nhiên, do sản phẩm đầu ra gặp khó khăn nên việc xử lý rác chủ yếu vẫn theo hướng chôn lấp, đốt, hiệu quả xử lý chưa cao. Bên cạnh đó, phần lớn chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn vẫn được xử lý bằng phương pháp chôn lấp.
Trong số 39 bãi chôn lấp rác thải đang hoạt động, đa số là bãi chôn lấp không hợp vệ sinh, chỉ một số bãi được xử lý bằng chế phẩm sinh học khử mùi và thực hiện phủ đất định kỳ. Trước thực tế này, UBND tỉnh yêu cầu UBND các xã, phường và đặc khu Phú Quý khẩn trương hoàn thiện các thủ tục đấu thầu hoặc đặt hàng, lựa chọn đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo quy định.
UBND tỉnh đồng thời giao Sở Tài chính tiếp tục nghiên cứu, đề xuất bố trí nguồn vốn từ ngân sách tỉnh để đầu tư xây dựng các nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt đáp ứng yêu cầu giải quyết rác thải tại các phường thuộc thành phố Đà Lạt, Bảo Lộc, Phan Thiết và Gia Nghĩa (cũ). Theo chỉ đạo, việc đầu tư nhằm bảo đảm tính chủ động, ổn định trong công tác xử lý môi trường trong tương lai. Công an tỉnh được giao tiếp tục nắm tình hình, theo dõi hoạt động của các nhà máy xử lý rác thải, bãi chôn lấp và hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt, kịp thời phát hiện, tham mưu giải quyết những vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự.
Đồng thời, điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật đối với các cá nhân, tổ chức vi phạm pháp luật về quản lý kinh tế và bảo vệ môi trường. Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính tiếp tục theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn các địa phương triển khai các thủ tục và lựa chọn đơn vị cung ứng dịch vụ theo đúng quy định pháp luật. UBND tỉnh yêu cầu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1, số 2, số 3 cùng UBND các xã, phường, đặc khu Phú Quý chịu trách nhiệm về công tác thu gom, vận chuyển, tiếp nhận và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn; không để xảy ra tình trạng tồn đọng, ùn ứ rác thải tại địa phương.
UBND tỉnh Lâm Đồng giao các Sở, ban ngành triển khai các thủ tục và lựa chọn đơn vị cung ứng dịch vụ thu gom, xử lý rác thải theo đúng quy định pháp luật. (Ảnh: ĐK).
Ngoài ra, các xã, phường khẩn trương rà soát khối lượng chất thải phát sinh, phạm vi thu gom để lập dự toán, xác định giá gói thầu và ký kết hợp đồng theo đúng quy định; đồng thời chủ động đẩy mạnh xã hội hóa công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt, nhất là tại khu vực vùng sâu, vùng xa.
Với sự chỉ đạo quyết liệt, chính quyền và người dân tỉnh Lâm Đồng tiếp tục triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Các địa phương chú trọng đầu tư nâng cấp hệ thống thu gom, mở rộng phạm vi phục vụ và cải thiện năng lực xử lý tại các khu xử lý tập trung.
Công tác phân loại rác tại nguồn từng bước được khuyến khích nhằm giảm tải cho hệ thống xử lý và nâng cao hiệu quả tái chế. Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh xã hội hóa trong lĩnh vực vệ sinh môi trường, thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư công nghệ xử lý hiện đại, thân thiện với môi trường. Các địa phương cũng tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng về giữ gìn vệ sinh, hạn chế xả rác bừa bãi.
Trong thời gian tới, Lâm Đồng xác định công tác thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt là nhiệm vụ trọng tâm trong quản lý đô thị và bảo vệ môi trường. Tỉnh sẽ ưu tiên đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cấp các khu xử lý rác theo hướng hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường ngày càng nghiêm ngặt.
Đồng thời, việc thúc đẩy phân loại rác tại nguồn được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực cho hệ thống xử lý và tăng tỷ lệ tái chế, tái sử dụng. Các cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia lĩnh vực môi trường tiếp tục được hoàn thiện để thu hút nguồn lực xã hội hóa.
Song song đó, công tác tuyên truyền, giáo dục cộng đồng sẽ được tăng cường nhằm nâng cao ý thức người dân trong việc giữ gìn vệ sinh chung. Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, Lâm Đồng kỳ vọng xây dựng hệ thống quản lý rác thải hiệu quả, bền vững, góp phần bảo vệ cảnh quan và môi trường sống lâu dài cho nhân dân trong giai đoạn tới.
Nguyễn Quân