Lĩnh vực và cơ sở phát thải phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật 2026)

(Ảnh minh họa)

Danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (vừa được Chính phủ ban hành tại Quyết định số 42/2026) quy định 6 lĩnh vực phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính.

Cụ thể: Ở lĩnh vực thứ nhất là ‘Năng lượng’ (gồm Công nghiệp sản xuất năng lượng; Tiêu thụ năng lượng trong công nghiệp, thương mại, dịch vụ và dân dụng; Khai thác than; Khai thác dầu và khí tự nhiên); Lĩnh vực thứ hai là ‘Giao thông vận tải’ (tiêu thụ năng lượng trong giao thông vận tải). Lĩnh vực thứ ba là ‘Xây dựng’ (gồm: Tiêu thụ năng lượng trong ngành xây dựng; Các quá trình công nghiệp trong sản xuất vật liệu xây dựng);

Lĩnh vực thứ tư là ‘Các quá trình công nghiệp’ (Sản xuất hóa chất; Luyện kim; Công nghiệp điện tử; Sử dụng sản phẩm thay thế cho các chất làm suy giảm tầng ô-dôn; Sản xuất và sử dụng các sản phẩm công nghiệp khác); Lĩnh vực thứ năm là ‘Nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất’ (Chăn nuôi; Lâm nghiệp và thay đổi sử dụng đất; Trồng trọt; Tiêu thụ năng lượng trong nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; Các nguồn phát thải khác trong nông nghiệp); Lĩnh vực thứ sáu là ‘Chất thải (Bãi chôn lấp chất thải rắn; Xử lý chất thải rắn bằng phương pháp sinh học; Thiêu đốt và đốt lộ thiên chất thải; Xử lý và xả thải nước thải).

Danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật năm 2026) thuộc ngành Công Thương gồm có 1916 cơ sở. Danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính thuộc ngành Xây dựng gồm: 53 cơ sở thuộc lĩnh vực giao thông vận tải và 411 cơ sở thuộc lĩnh vực xây dựng. Danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính thuộc ngành Nông nghiệp và Môi trường có 61 cơ sở. (Danh sách các cơ sở phát thải phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính năm 2026 được ban hành kèm Quyết định số 42/2026 của Chính phủ).

Chính phủ yêu cầu các cơ sở phát thải khí nhà kính có trách nhiệm thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở theo hướng dẫn của các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Xây dựng; xây dựng và nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính của cơ sở theo đúng quy định của Chính phủ.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra các cơ sở phát thải khí nhà kính thuộc thẩm quyền quản lý thực hiện nghĩa vụ kiểm kê và nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính theo đúng quy định của pháp luật. Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chủ trì, phối hợp cập nhật Danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định theo quy định.

UBND cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan chuyên môn có liên quan đôn đốc các cơ sở phát thải khí nhà kính trên địa bàn thuộc Danh mục ban hành kèm theo Quyết định 42/2026 thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo quy định; chủ trì, phối hợp với các Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng rà soát, cập nhật thông tin đối với các cơ sở phát thải khí nhà kính trên địa bàn quản lý; chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của Danh mục cơ sở phát thải khí nhà kính trên địa bàn phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính.

Yêu cầu bắt buộc

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh thực hiện cam kết đưa phát thải ròng về ‘0’ vào năm 2050, hoạt động kiểm kê khí nhà kính đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều ngành, lĩnh vực. Không chỉ phục vụ quản lý nhà nước, kiểm kê khí nhà kính còn là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động đánh giá mức độ phát thải, xây dựng chiến lược giảm thiểu và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Kiểm kê khí nhà kính còn được xem là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp hiểu rõ “bức tranh” phát thải của chính mình. Đây là bước đầu tiên trong chuỗi hoạt động đo đạc - báo cáo - thẩm tra, đảm bảo rằng mọi giải pháp giảm phát thải đều dựa trên dữ liệu đầy đủ, minh bạch, sẵn sàng đối chiếu…/.

PHẠM DUNG