Khánh Hòa: Chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển bền vững

Những năm trở lại đây, tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH) trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa ngày càng rõ rệt, đó là sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan, bất thường gây thiệt hại nghiêm trọng. Năm 2025 được đánh giá là một trong những năm thiên tai diễn biến phức tạp, cực đoan và gây thiệt hại nặng nề trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa trong nhiều thập kỷ qua.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, năm 2025, tình hình thiên tai diễn biến rất phức tạp, bất thường và cực đoan. Trong năm, tỉnh bị ảnh hưởng 2 cơn bão (cơn bão số 13 và 15). Đặc biệt, đợt mưa lũ kéo dài từ ngày 16 đến 22-11 đã gây ra tình trạng ngập lụt diện rộng trên địa bàn toàn tỉnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sản xuất và an toàn tính mạng Nhân dân. Ngoài ra, nắng nóng khắc nghiệt, nguy cơ thiếu nước tại khu vực phía Nam của tỉnh đang đặt ra nhiều thách thức đối với phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương này.

Triển khai Kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu, Tỉnh Khánh Hòa nâng cao khả năng chống chịu và năng lực thích ứng của hệ thống tự nhiên, kinh tế và xã hội, bảo đảm sinh kế bền vững của tỉnh; nâng cao năng lực và nhận thức trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa để sẵn sàng điều chỉnh trước những thay đổi của khí hậu. Trong đó, mọi lĩnh vực chủ động thích ứng, để hạn chế thiệt hại. 

Đối với lĩnh vực trồng trọt, tỉnh tiếp tục phát triển nông nghiệp theo hướng tập trung quy mô lớn, tăng cường ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số gắn với chế biến, tiêu thụ theo chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và chủ động hội nhập quốc tế. Cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với công nghiệp chế biến bảo đảm bền vững và hiệu quả cao.

Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ứng phó với biến đổi khí hậu được các địa phương đẩy mạnh triển khai. 

Chuyển đổi các giống cây trồng phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu để chủ động phòng tránh dịch bệnh, phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học, áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến để hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu, tăng cường hệ thống bảo hiểm, chia sẻ rủi ro trong nông nghiệp. Sử dụng có hiệu quả đất nông nghiệp; bố trí lại cơ cấu cây trồng, đa dạng hóa cây trồng, chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sang các cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn; bố trí thời vụ, áp dụng quy trình canh tác phù hợp nhằm thích ứng với BĐKH và nước biển dâng.

Lựa chọn, du nhập các giống cây trồng có năng suất, chất lượng cao, có khả năng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh khắc nghiệt, có biên độ sinh thái rộng, phù hợp với điều kiện sinh thái tại địa phương và thích ứng với biến đổi khí hậu; Nghiên cứu, lai chọn tạo, du nhập các giống cây trồng có năng suất, chất lượng cao, có khả năng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh khắc nghiệt, có biên độ sinh thái rộng, phù hợp với điều kiện sinh thái tại địa phương và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong lĩnh vực chăn nuôi: Hướng dẫn chuyển đổi phương thức chăn nuôi quy mô nhỏ, phân tán sang chăn nuôi trang trại, hình thành vùng chăn nuôi tập trung gắn với bảo vệ môi trường, an toàn sinh học và ứng dụng công nghệ cao. Sử dụng kiểu mẫu chuồng trại thích ứng với BĐKH để có thể kiểm soát dịch bệnh và hạn chế ô nhiễm môi trường.

Đối với hoạt động nuôi trồng, khai thác thủy sản: Đẩy mạnh phát triển nuôi trồng thủy sản an toàn trước dịch bệnh, đầu tư nâng cấp hạ tầng các vùng nuôi tập trung. Sử dụng các chế phẩm công nghệ sinh học để đảm bảo nuôi thủy sản bền vững. Tăng khả năng thích ứng thông qua các mô hình đồng quản lý nuôi trồng thủy sản quy mô nhỏ, xây dựng năng lực và quy chế quản lý có sự tham gia của cộng đồng và chính quyền các cấp, khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản bền vững.

Xác định bảo vệ rừng là nhiệm vụ quan trọng để nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu, tỉnh duy trì ổn định tỷ lệ che phủ rừng năm 2026 đạt 47%, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, an ninh nguồn nước, giảm nhẹ thiên tai, ứng phó chủ động và hiệu quả với biến đổi khí hậu. Tăng cường năng lực quản lý, giám sát tài nguyên rừng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, công nghệ thông tin, viễn thám và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Trong công tác phòng chống thiên tai, hạ tầng thủy lợi giữ vai trò đặc biệt quan trọng, trước thực tế này tỉnh triển khai theo dõi định kỳ, tu bổ, sửa chữa hồ chứa nước, đập dâng tính đến yếu tố BĐKH và nước biển dâng nhằm tăng cường khả năng tích nước tự nhiên, giữ nước cho mùa khô; củng cố và nâng cấp các hồ chứa vừa và nhỏ, đảm bảo an toàn trữ nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt, an toàn khu dân cư hạ lưu; nâng cao năng lực, cơ sở hạ tầng cung cấp nước sạch cho dân cư, đặc biệt là khu vực miền núi.

Tăng cường quản lý nguồn nước và đẩy mạnh quản lý hạn hán trong nông nghiệp, giảm thiểu, ứng phó với tình trạng xâm ngập mặn và ô nhiễm nguồn nước tại các lưu vực sông. Xây dựng và phát triển cơ chế quản lý lưu vực: Đánh giá hiện trạng quản lý lưu vực; đề xuất tổ chức quản lý lưu vực. Củng cố, nâng cấp, xây mới các đoạn đê, kè sông, biển xung yếu bảo đảm chống chịu được với thiên tai theo kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng và xâm nhập mặn. Tập trung kinh phí hoàn thành các dự án nâng cấp đê, kè sông, biển đang thi công dở dang.

Đầu tư, hoàn thiện hạ tầng thủy lợi, đảm bảo an ninh nguồn nước là nhiệm vụ quan trọng được nhấn mạnh triển khai. 

Khánh Hòa chú trọng kiểm tra, kiểm soát khí thải phương tiện giao thông cơ giới; phát triển vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn tại các đô thị; tổ chức thực hiện Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong ngành giao thông vận tải. Bên cạnh đó, tăng cường tuyên truyền phổ biến giáo dục về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đến các tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh. Kiểm tra giám sát về hành lang tuyến hệ thống truyền tải, phân phối điện, an toàn điện trong mùa mưa bão. Chuyển đổi nguồn cung cấp năng lượng từ hóa thạch sang dạng năng lượng tái tạo, sử dụng các dạng năng lượng được coi là không phát thải khí nhà kính như thủy điện, năng lượng mặt trời, điện gió, điện từ rác thải...

Nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai, tỉnh xây dựng hệ thống cảnh báo tình hình dịch bệnh trong bối cảnh biến đổi khí hậu, xây dựng và triển khai các hoạt động cấp cứu ứng phó với các thảm họa, thiên tai (tai nạn, chấn thương, dịch bệnh...), xây dựng và lựa chọn các mô hình cung ứng dịch vụ y tế ứng phó với thiên tai, thảm họa do BĐKH gây ra. 

Tỉnh tăng cường quản lý, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, tổng hợp và đa mục tiêu tài nguyên nước; áp dụng các công nghệ và phương thức sản xuất tiết kiệm nước; đảm bảo nhu cầu nước; chủ động phòng, chống, giảm thiểu tác hại tới tài nguyên nước (cạn kiệt, xâm nhập mặn…) do tác động của biến đổi khí hậu. Triển khai hiệu quả các chương trình, dự án cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, đặc biệt là dân ở các vùng sâu, vùng xa, vùng còn khó khăn; cung cấp nước sinh hoạt cho nhân dân, ngư dân hoạt động trên biển.

Triển khai thực hiện các nội dung quy hoạch, bảo vệ, phòng tránh tác hại do nước gây ra để đảm bảo khai thác, sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh.  Rà soát hiện trạng tài nguyên nước mặt, nước ngầm (hồ chứa, sông Dinh, sông Cái, sông Tô Hạp...). Đẩy nhanh nhiệm vụ điều tra, đánh giá sơ bộ tài nguyên nước dưới đất trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, nhằm hoàn thiện mạng lưới quan trắc tài nguyên nước dưới đất đồng bộ trên địa bàn toàn tỉnh; ứng dụng công nghệ mới trong quan trắc động thái nước dưới đất.

Tại Khu vực đồng bằng ven biển: Khánh Hòa xây dựng hệ thống tưới tiêu trong nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và tiết kiệm. Có các giải pháp lưu trữ nguồn nước sạch, tiết kiệm nước, ưu tiên cho hoạt động dân sinh. Chống ngập úng tại khu vực đô thị. Nâng cấp hạ tầng giao thông và cấp thoát nước. Tiết kiệm và sử dụng hiệu quả năng lượng trong sinh hoạt, sản xuất. Tuyên truyền giáo dục cộng đồng và nâng cao năng lực cộng đồng trong ứng phó với BĐKH.

Xây dựng hành lang, khu vực kinh tế ven biển và quy hoạch các ngành nghề có tính đến BĐKH và nước biển dâng. Tiếp tục nâng cấp, hoàn thiện các cảng cá, các khu tránh, trú bão cho tàu thuyền. Xây dựng, hoàn thiện các hệ thống đê, kè ven sông, ven biển; bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ, đảm bảo an toàn dân cư.

Khu vực miền núi: Quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đầu nguồn, tăng tỷ lệ che phủ rừng giai đoạn 2021-2025 và giữ ổn định tỷ lệ che phủ rừng giai đoạn 2026-2030. Quản lý việc vận hành liên hồ chứa đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ; cần có kế hoạch sử dụng tiết kiệm, hợp lý và hiệu quả tài nguyên nước trong tình trạng hạn hán do biến đổi khí hậu; Hoàn thiện cảnh báo nguy cơ lũ, sạt lở khu vực miền núi. Tuyên truyền giáo dục cộng đồng và nâng cao năng lực cộng đồng trong ứng phó với BĐKH. Cải tạo, nâng cấp hệ thống, thoát nước, quy hoạch đầu tư đồng bộ.../.

Hồng Ngát