Sau khi sáp nhập ba tỉnh, Lâm Đồng trở thành địa phương có quy mô nông nghiệp lớn nhất nước với hơn 880 nghìn ha đất canh tác, trong đó, trên 107 nghìn ha sản xuất ứng dụng công nghệ cao và gần 150 nghìn ha canh tác theo hướng an toàn. Với quy mô đất nông nghiệp lớn, nhu cầu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hằng năm rất cao, kéo theo lượng lớn vỏ bao bì sau sử dụng phát sinh.
Điều này đòi hỏi địa phương phải tăng cường thu gom, xử lý chất thải đúng quy định, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường và bảo vệ hệ sinh thái nông nghiệp bền vững. Do đó, lũy kế đến cuối năm 2025, toàn tỉnh đã xây dựng được 23 kho lưu chứa tạm thời bao gói thuốc bảo vể thực vật và 4.810 bể chứa.
Bên cạnh đó, số lượng bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đã thu gom, xử lý đúng quy định năm 2025 đạt 103,02 tấn/267 tấn (chiếm 38,6% lượng bao gói thuốc BVTV phát sinh trên địa bàn tỉnh). Toàn bộ lượng bao gói thuốc bảo vệ thực vật tại các bể chứa được hợp đồng tiêu hủy với các đơn vị được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp phép thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại.
Theo Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, thời gian qua địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn nhằm nâng cao nhận thức của người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp về tác hại của bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. Cụ thể, năm 2025, tỉnh đã tổ chức 45 lớp tập huấn với 3.265 lượt người tham gia, đồng thời triển khai nhiều chương trình đổi vỏ bao thuốc bảo vệ thực vật lấy quà tặng, góp phần thay đổi thói quen, nâng cao ý thức thu gom, xử lý chất thải nông nghiệp đúng quy định.
Công tác thu gom, xử lý loại rác thải bao, gói thuốc bảo vệ thực vật được địa phương đặc biệt quan tâm.
Cùng với đó, địa phương đẩy mạnh hướng dẫn việc thu gom, vận chuyển và xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. Đồng thời tổ chức 12 lễ phát động, chương trình đổi bao gói thuốc bảo vệ thực vật lấy quà tặng với 1.100 lượt người tham dự.
Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp, những năm qua, cùng với đổi mới kỹ thuật canh tác, người trồng cà phê ở Lâm Đồng đang từng bước thay đổi thói quen xử lý rác thải nguy hại.
Việc thu gom, phân loại, xử lý đúng cách chai lọ, bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng góp phần làm sạch đồng ruộng, bảo vệ môi trường và hướng tới sản xuất cà phê bền vững. Đơn cử, tại xã Đắk Sắk, địa phương đã phối hợp với các doanh nghiệp triển khai nhiều hoạt động hướng dẫn người dân sản xuất cà phê bền vững, trong đó chú trọng thu gom, xử lý rác thải nông nghiệp và bảo vệ môi trường. Theo chia sẻ của người dân thôn Thanh Sơn, xã Đắk Sắk, trước đây sau mỗi lần phun thuốc bảo vệ thực vật, bao bì, chai lọ thường bị người dân vứt ven rẫy, bờ ao; nước rửa bình phun thuốc cũng được xả trực tiếp xuống đất. Việc xử lý chưa đúng cách không chỉ tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng đến cảnh quan, sinh hoạt của bà con.
Giờ đây người dân không còn vứt chai lọ bừa bãi nữa. Dự án đã hỗ trợ xây dựng hàng chục bể chứa rác thải dọc theo các trục đường vào rẫy nên mọi người đều mang bao bì, chai lọ đã sử dụng đến bỏ đúng nơi, đúng chỗ quy định. Theo UBND xã Đắk Sắk, cà phê là cây trồng chủ lực với diện tích hơn 7.000 ha, chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu cây trồng của địa phương.
Cùng với quá trình sản xuất, lượng bao bì, chai lọ thuốc BVTV sau sử dụng phát sinh ngày càng nhiều. Vì vậy, công tác thu gom, xử lý loại rác thải này được địa phương đặc biệt quan tâm. Lãnh đạo UBND xã Đắk Sắk cho biết, xã đã phối hợp với doanh nghiệp, nhà tài trợ xây dựng được 20 bể chứa rác thải nguy hại đặt tại những địa điểm thuận lợi cho bà con tập trung rác đúng nơi quy định. Không riêng Đắk Sắk, tại nhiều vùng trồng cà phê như: Di Linh, Nam Ban Lâm Hà, Nam Hà Lâm Hà, Quảng Sơn… sản xuất cà phê theo hướng giảm phát thải đang được bắt đầu từ những việc làm thiết thực, trong đó có thu gom, phân loại đúng cách chai lọ, bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng ngay tại vườn rẫy.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, mỗi năm, tại Lâm Đồng phát sinh khoảng 276 tấn bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. Tuy nhiên, tỷ lệ thu gom, xử lý đúng quy định mới đạt khoảng 18,9%. Con số này cho thấy, bên cạnh những mô hình điểm đã được triển khai, việc nâng cao nhận thức, mở rộng mạng lưới thu gom rác thải nguy hại vẫn là yêu cầu đặt ra đối với các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung. Theo Chuyên gia nông nghiệp, việc thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đúng nơi quy định không chỉ góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo vệ nguồn nước và sức khỏe cộng đồng mà còn là trách nhiệm chung của chính quyền, doanh nghiệp và mỗi người dân trong xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững.
Chính vì thế, chính quyền địa phương tại các vùng cà phê trọng điểm của Lâm Đồng đã phối hợp với các doanh nghiệp triển khai các hoạt động hỗ trợ sản xuất cà phê bền vững theo hướng giảm phát thải. Hướng tới sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Kế hoạch hành động triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050” trên địa bàn tỉnh.
Lâm Đồng hướng tới mục tiêu sản xuất, canh tác nông nghiệp theo hướng an toàn, hữu cơ. (Ảnh: BĐ).
Mục tiêu của kế hoạch là triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy chuyển đổi hệ thống sản xuất trồng trọt theo hướng phát thải thấp, tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu. Qua đó, tỉnh kỳ vọng nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện sinh kế cho người dân và phát triển bền vững hướng đến nền nông nghiệp xanh, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh ngành hàng và bảo đảm an ninh lương thực.
Trong giai đoạn 2025 đến năm 2035, tỉnh Lâm Đồng tập trung nguồn lực thực hiện giảm phát thải trên phạm vi toàn tỉnh, trong đó ưu tiên các đối tượng cây trồng có diện tích sản xuất lớn và tiềm năng giảm phát thải cao như rau hữu cơ, cà phê, ngô, sắn, sầu riêng, hồ tiêu và lúa.
Mục tiêu đến năm 2035, địa phương phấn đấu lĩnh vực trồng trọt sẽ góp phần giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm cơ sở 2020. Đặc biệt, tỉnh đặt mục tiêu tỷ lệ chất thải nông nghiệp được thu gom và tái sử dụng trong chu trình tuần hoàn đạt trên 80%, đồng thời phát triển sản xuất theo các tiêu chuẩn bền vững và giảm phát thải đạt trên 30% diện tích canh tác toàn tỉnh…
Việc quản lý hiệu quả rác thải nông nghiệp, đặc biệt là bao, gói thuốc bảo vệ thực vật không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường mà còn tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn. Đây là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự chung tay của chính quyền, doanh nghiệp và người dân nhằm gìn giữ hệ sinh thái, nâng cao giá trị sản xuất và hướng tới phát triển nông nghiệp Lâm Đồng bền vững, hiệu quả.
Quang Vinh