Đối với nước thải, hiện nay, thực trạng thu gom và xử lý nước thải tại Quảng Trị vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là đối với nước thải sinh hoạt ở khu vực đô thị, nông thôn và các cụm công nghiệp. Mặc dù tỉnh đã quan tâm đầu tư hạ tầng bảo vệ môi trường, tỷ lệ nước thải được thu gom, xử lý vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi lượng nước thải phát sinh ngày càng gia tăng cùng quá trình đô thị hóa và phát triển sản xuất.
Ở khu vực công nghiệp, nhiều khu, cụm công nghiệp trước đây chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung hoặc công suất chưa đáp ứng nhu cầu. Để khắc phục tình trạng này, trước đó, tỉnh đã đầu tư các dự án mới như hệ thống xử lý nước thải tại Khu công nghiệp Quán Ngang với công suất 1.500 m³/ngày đêm, phục vụ toàn bộ khu công nghiệp rộng hơn 318 ha. Đây được xem là một trong những công trình góp phần giảm nguy cơ ô nhiễm nguồn nước từ hoạt động sản xuất, kinh doanh…
Bên cạnh đó, công tác kiểm soát nguồn xả thải vẫn đối mặt nhiều thách thức do nước thải phát sinh từ khu dân cư, cơ sở sản xuất, chăn nuôi và dịch vụ phân bố rộng, trong khi hệ thống thu gom chưa đồng bộ. Thực trạng trên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường các giải pháp quản lý, nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý nước thải và chất thải, nhằm giảm áp lực lên các bãi chôn lấp, hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Trước yêu cầu đó, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành văn bản chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ cụ thể. Tại Công văn số 3692/UBND-CTXD, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, UBND các xã, phường, đặc khu tăng cường quản lý công tác thu gom, xử lý nước thải, bảo đảm nước thải được xử lý đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường và các lưu vực sông, góp phần cải thiện chất lượng môi trường, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030.
Công tác thu gom, xử lý nước thải phải đảm bảo vệ sinh môi trường. (Ảnh minh hoạ).
Theo đó, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu tỷ lệ nước thải đô thị được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn theo quy định đạt trên 50% đối với đô thị loại II trở lên và 20% đối với các đô thị còn lại.
Đối với khu vực nông thôn, tỷ lệ nước thải sinh hoạt được thu gom, xử lý bằng các biện pháp phù hợp phấn đấu đạt từ 50% trở lên theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, đáp ứng yêu cầu đánh giá các tiêu chí xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh. Để thực hiện mục tiêu trên, UBND tỉnh giao Sở Xây dựng chủ trì rà soát, cập nhật nội dung quy hoạch thoát nước và xử lý nước thải trong quy hoạch đô thị, nông thôn; hướng dẫn các địa phương xây dựng phương án xử lý nước thải tập trung và phi tập trung phù hợp với điều kiện thực tế;
Đồng thời tham mưu lộ trình bố trí quỹ đất, đầu tư, khuyến khích đầu tư xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải trên địa bàn; đồng thời hướng dẫn các địa phương xây dựng phương án tính đúng, tính đủ giá dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải, bảo đảm nguồn kinh phí duy trì hoạt động của các hệ thống sau đầu tư. Sở Tài chính chủ trì tham mưu bố trí nguồn vốn theo khả năng cân đối ngân sách để đầu tư công trình hạ tầng thoát nước, thu gom và xử lý nước thải, nhất là tại các khu vực chưa được đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung; đồng thời phối hợp huy động các nguồn lực xã hội hóa phục vụ đầu tư phát triển hạ tầng.
Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm tăng cường quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường đối với hoạt động thu gom, xử lý nước thải; hướng dẫn, kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường;
Kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý các trường hợp vi phạm; tổng hợp, đánh giá hiện trạng môi trường nước và tham mưu giải pháp kiểm soát, giảm thiểu ô nhiễm. Đối với UBND các xã, phường, đặc khu, UBND tỉnh yêu cầu chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện chỉ tiêu thu gom, xử lý nước thải trên địa bàn;
Các hộ gia đình cần đầu tư công trình xử lý nước thải, góp phần nâng cao tỷ lệ nước thải được thu gom. (Ảnh minh hoạ).
Chủ động xây dựng lộ trình và danh mục các dự án đầu tư phù hợp với quy hoạch; huy động nguồn lực triển khai các mô hình xử lý nước thải tập trung và phi tập trung; quản lý, vận hành hiệu quả công trình xử lý nước thải; đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đầu tư công trình xử lý nước thải tại hộ gia đình, góp phần nâng cao tỷ lệ nước thải được thu gom, xử lý theo mục tiêu đề ra. UBND tỉnh giao Sở Xây dựng làm đầu mối theo dõi, đôn đốc và tổng hợp tình hình triển khai; kịp thời báo cáo, tham mưu UBND tỉnh giải quyết khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện, bảo đảm hoàn thành các mục tiêu về thu gom, xử lý nước thải và bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh…
Việc tăng cường quản lý công tác thu gom và xử lý nước thải không chỉ góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của tỉnh Quảng Trị trong thời gian tới. Khi các nguồn nước được kiểm soát tốt hơn, chất lượng môi trường sống của người dân sẽ được cải thiện, đồng thời giảm thiểu những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, sản xuất nông nghiệp và các hoạt động kinh tế - xã hội.
Bên cạnh nỗ lực của các cơ quan quản lý, sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và cộng đồng dân cư có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý nước thải. Việc tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, đầu tư hệ thống xử lý đạt tiêu chuẩn và sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước sẽ góp phần xây dựng môi trường xanh, sạch, an toàn. Đây cũng là cơ sở để Quảng Trị nâng cao chất lượng quản lý môi trường, chủ động ứng phó với các thách thức về ô nhiễm, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế gắn với gìn giữ tài nguyên và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân trong giai đoạn tới.
Đức Anh