Duy trì chuỗi cung ứng nông sản an toàn từ vùng sản xuất hữu cơ

Theo Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam phát triển nông nghiệp hữu cơ là xu thế tất yếu, gắn với yêu cầu bảo vệ sức khỏe con người, môi trường và nâng cao chất lượng tăng trưởng nông nghiệp. Để nông nghiệp hữu cơ phát triển ổn định, bền vững, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện tiêu chuẩn hay mở rộng diện tích được chứng nhận, mà còn phải giải quyết đồng bộ những điểm nghẽn từ tổ chức sản xuất, năng lực của người nông dân đến kiểm soát chất lượng và phát triển thị trường.  

Tại tỉnh Phú Thọ, xác định sản xuất nông nghiệp hữu cơ là xu hướng tất yếu để ngành nông nghiệp phát triển bền vững, hiện đại và hội nhập, các địa phương trong tỉnh cùng doanh nghiệp, hợp tác xã đã tập trung nhiều nguồn lực nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng và bước đầu hình thành các nhóm sản xuất theo hệ thống PGS (hệ thống bảo đảm cùng tham gia trong sản xuất hữu cơ), xã Tân Lạc đang có những nền tảng để phát triển nông nghiệp hữu cơ. Tại xã Tân Lạc hiện có 15 HTX nông nghiệp, trong đó 10 HTX đang hoạt động. Một số HTX, THT đã được cấp mã số vùng trồng với tổng diện tích khoảng 133 ha. Đặc biệt, HTX Trồng bưởi hữu cơ và Dịch vụ nông nghiệp Tân Đông đang sản xuất trên diện tích 20 ha, năng suất ước đạt 17 tấn/ha, sản lượng khoảng 340 tấn/năm.

Bưởi đỏ là cây trồng chủ lực của địa phương với diện tích trên 500 ha, năng suất bình quân khoảng 16,5 tấn/ha, sản lượng ước đạt 8.250 tấn/năm. Không chỉ tiêu thụ trong nước, một số HTX đã bước đầu đưa sản phẩm vào thị trường EU. Đây là tín hiệu cho thấy khi được tổ chức sản xuất bài bản, kiểm soát chất lượng và đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, nông sản Tân Lạc hoàn toàn có khả năng tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao.

Từ vùng sản xuất an toàn, nông sản của tỉnh ngày càng mở rộng thị trường xuất khẩu. 

Thay vì sản xuất riêng lẻ, một số hộ đã liên kết, sản xuất tập trung theo hướng VietGAP. Sự thay đổi này không chỉ nâng cao năng suất cây trồng mà còn mở ra cơ hội giúp sản phẩm rau màu tiếp cận với những thị trường mới. Tại HTX Vân Cáp, xã Phùng Nguyên triển khai hiệu quả việc liên kết sản xuất rau màu. Trước đây, người dân Phùng Nguyên sản xuất theo hướng truyền thống, quy mô nhỏ, không tập trung, sản phẩm chủ yếu bán lẻ ở chợ đầu mối hoặc phục vụ nhu cầu gia đình. Từ khi tham gia HTX, họ được tập huấn quy trình kỹ thuật trồng rau an toàn, giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao hơn.

Sau khi thu hoạch, rau được chuyển về sơ chế, đóng gói, dán tem, nhãn mác, kiểm định trước khi cung cấp ra thị trường. Hiện nay, vùng chuyên canh rau an toàn chuẩn VietGAP của HTX Vân Cáp rộng hơn 9,5 ha, sản lượng đạt gần 3 tấn mỗi ngày, doanh thu khoảng 500 - 700 triệu đồng/tháng

Còn tại xã Vân Sơn hiện có 8 HTX và 1 THT. Trong đó, 6 HTX đang hoạt động hiệu quả, tập trung vào sản xuất nông nghiệp sạch và xây dựng chuỗi giá trị. HTX Rau an toàn Tây Bắc, HTX ngô sinh khối, HTX V.Organic, HTX Văn Bộ với sản phẩm chè Shan tuyết... đã trở thành điểm sáng trong việc liên kết với doanh nghiệp, đưa nông sản địa phương ra thị trường lớn. Xã đã quy hoạch 180ha rau sạch, 197ha quýt và nhiều diện tích chè, dược liệu. Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, đến năm 2030 Vân Sơn phấn đấu có ít nhất 5 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, hình thành thương hiệu “Nông sản sạch Vân Sơn”. Đây sẽ là nhãn hiệu bảo chứng cho chất lượng, đồng thời mở rộng thị trường, thu hút khách du lịch. 

Các vùng trồng rau màu an toàn ngày càng được mở rộng, duy trì chuỗi cung ứng an toàn tại thị trường. 

Thuộc nhóm sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh, các vùng sản xuất rau đã có sự chuyển dịch tích cực từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị kinh tế; cơ bản thực hiện quy trình an toàn nhằm tạo sản phẩm hàng hóa đảm bảo chất lượng an toàn thực phẩm. Đến nay, toàn tỉnh có 413 ha đã được chứng nhận VietGAP; 31,6 ha được chứng nhận hữu cơ; tỷ lệ áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) trên cây rau đạt 92,5%.

Diện tích rau trồng tập trung tại các xã: Tam Đảo, Đạo Trù, Tam Dương, Hội Thịnh, Hoàng An, Nật Sơn, Kim Bôi, Hợp Kim, An Nghĩa, Vân Sơn, Hoàng Cương, Chí Tiên, Liên Minh, Hiền Lương... Các loại rau có thế mạnh của địa phương là su su, bí xanh, bí đỏ, mướp đắng...Giai đoạn 2026 – 2030, Phú Thọ định hướng phát triển sản xuất rau theo hướng mở rộng diện tích, đa dạng chủng loại và mùa vụ, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. 

Từ những vùng sản xuất an toàn, đạt chuẩn toàn tỉnh hiện xây dựng được 207 chuỗi cung ứng thực phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn, với sự tham gia của 65 doanh nghiệp, 122 HTX và 60 hộ kinh doanh. Giá trị sản phẩm tham gia chuỗi cao hơn 15 - 20% so với sản xuất đơn lẻ; 100% sản phẩm được chứng nhận tiêu chuẩn an toàn, có truy xuất nguồn gốc. Trong đó, nhiều chuỗi liên kết chủ lực đã khẳng định hiệu quả như: Chuỗi bưởi xuất khẩu Đoan Hùng, bưởi đỏ Tân Lạc, bưởi Diễn Yên Thủy; chuỗi chăn nuôi bò sữa tại Vĩnh Phú, Thái Hòa.

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tăng cường hỗ trợ người sản xuất, các tổ chức, cá nhân tạo lập và tham gia sâu vào chuỗi giá trị liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; phát triển các mô hình liên kết chuỗi khép kín, lấy doanh nghiệp và HTX làm hạt nhân, có sự liên kết chặt chẽ với các hộ nông dân. Chuỗi liên kết được tổ chức đồng bộ từ khâu cung cấp đầu vào đến sản xuất, sơ chế, chế biến sâu sản phẩm OCOP, tiêu thụ và cung cấp dịch vụ./.

Lê Mai