Giai đoạn 2021-2026, ngành nông nghiệp tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an ninh lương thực, tạo sinh kế và thúc đẩy xuất khẩu. Trong đó, năm 2025 nông nghiệp tăng trưởng 3,78%, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70,63 tỷ USD. Trong 9 tháng năm 2026, tăng trưởng đạt 4,02%, kim ngạch xuất khẩu đạt 56,3 tỷ USD. Khoa học, công nghệ góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc ứng dụng giống mới, công nghệ sinh học, cơ giới hóa và quy trình canh tác tiên tiến giúp năng suất các giống lúa mới tăng khoảng 9,9%, sản lượng tăng ước 2,4 triệu tấn mỗi năm, tạo giá trị kinh tế gia tăng khoảng 12.000 tỷ đồng. Nghiên cứu vaccine thú y, phát triển giống cây lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản và chế biến sâu cũng đạt kết quả tích cực.
Tưới tiêu tự động giúp tiết kiệm nước, giảm chi phí sản xuất.
Tuy nhiên, ngành nông nghiệp vẫn đối mặt với 5 điểm nghẽn là (1) sản xuất nhỏ lẻ, phân tán; (2) nghiên cứu và chuyển giao công nghệ dàn trải; (3) hạn chế về giống và công nghệ đầu vào; (4) thiếu công nghệ bảo quản, chế biến sâu; (5) dữ liệu chưa liên thông, nhân lực số còn yếu.
Để khắc phục các điểm nghẽn này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất tập trung nguồn lực vào công nghệ giải quyết trực tiếp các vấn đề của từng ngành hàng, ưu tiên giống chất lượng cao, công nghệ sinh học, tự động hóa, chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, đổi mới nghiên cứu theo nhu cầu doanh nghiệp, thị trường; tăng cường liên kết viện, trường, doanh nghiệp và địa phương, gắn nghiên cứu với sản phẩm cụ thể, khả năng thương mại hóa và hiệu quả kinh tế, đưa công nghệ vào sản xuất, giảm chi phí, nâng giá trị gia tăng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Tại Hội nghị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía Bắc (vừa diễn ra mới đây), đại diện Bộ Công an cho biết, theo kết quả tổng hợp của Bộ Công an (Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương), 34 địa phương đã báo cáo 916 nhiệm vụ gắn với 908 sản phẩm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp có 451 sản phẩm, chiếm gần 50% tổng số sản phẩm được thống kê.
Tuy nhiên, 341/451 sản phẩm khoa học công nghệ thuộc lĩnh vực nông nghiệp vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu, chiếm khoảng 76%. Tỷ lệ kết quả nghiên cứu được đưa vào ứng dụng, thương mại hóa còn thấp (khoảng 24% theo số liệu tổng hợp). Do đó, Bộ Công an đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định danh mục các bài toán tăng trưởng ưu tiên; tập trung lựa chọn những khâu có khả năng tạo giá trị gia tăng cao; phát huy vai trò điều phối, trực tiếp kết nối nhu cầu thực tiễn của địa phương với năng lực nghiên cứu, ứng dụng của các viện, trường đại học và doanh nghiệp./.
LÝ LAN