Giải pháp phục hồi đất, ngăn chặn tình trạng sa mạc hóa

20/11/2026 11:46

MTNN Nhằm khắc phục tình trạng thoái hóa đất, thời gian tới cần khoanh vùng, định vị các khu vực bị sa mạc hóa và theo các vùng kinh tế-xã hội ở các mức độ, nguyên nhân phục vụ công tác dự báo, cảnh báo sớm và theo dõi, giám sát; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai, nguồn nước, tài nguyên rừng theo hướng thích ứng và giảm thiểu tác động của khô hạn, thoái hóa đất.

Tình trạng thoái hóa đất dẫn đến năng suất giảm, gia tăng hạn hán và đe dọa các hệ sinh thái, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh trên toàn cầu. Theo đánh giá của Ban Thư ký Công ước chống sa mạc hóa của Liên Hợp Quốc, chi phí khắc phục thoái hóa đất hằng năm lên tới hàng trăm tỷ USD. Tại Việt Nam, tổng diện tích đất bị thoái hóa lên tới 11,838 triệu hecta, tương đương khoảng 35,7% diện tích tự nhiên cả nước. Trong đó, có khoảng 1,207 triệu hecta đất bị thoái hóa nặng, 3,787 triệu hecta thoái hóa trung bình và 6,844 triệu hecta thoái hóa nhẹ.

Trung du và miền núi phía Bắc là vùng bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất với tổng diện tích đất bị thoái hóa ước khoảng 4,418 triệu ha. Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung là "điểm nóng" về khô hạn và thoái hóa đất. Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện xu hướng suy thoái mới do xâm nhập mặn, suy giảm nguồn nước; sụt lún đất.

Những năm qua, Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình, chính sách nhằm quản lý bền vững tài nguyên đất, bảo vệ rừng, phục hồi hệ sinh thái và nâng cao khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu mà trọng tâm nhất là tăng độ che phủ rừng. Từ mức 37% vào năm 2005, tỷ lệ che phủ rừng của Việt Nam đã tăng lên 42,03% năm 2025, góp phần giảm xói mòn, hạn chế rửa trôi, tăng khả năng giữ nước, giảm nguy cơ thoái hoá đất, tăng khả năng chống chịu với hạn hán. 

Các địa phương nỗ lực cải tạo, phục hồi đất ngăn chặn tình trạng sa mạc hóa. 

Trong chương trình hành động quốc gia chống sa mạc hóa giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra mục tiêu đến năm 2030, xây dựng quy hoạch, kế hoạch các khu vực sa mạc hóa theo hướng thích ứng và giảm thiểu tác động của khô hạn, thoái hóa đất thông qua sử dụng bền vững đất đai, giữ ổn định 3,5 triệu ha đất trồng lúa; sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả nguồn nước; bảo đảm tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 42-43%; bảo tồn và sử dụng bền vững đất ngập nước. Đến năm 2050, tổng diện tích đất bị thoái hóa không vượt quá 40% tổng diện tích đất tự nhiên toàn quốc; thu nhập bình quân của người dân sống tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi sa mạc hóa không thấp hơn 50% mức thu nhập bình quân đầu người của cả nước.

Cùng với các địa phương trên cả nước, tỉnh Lạng Sơn chủ động thực hiện công tác phòng, chống sa mạc hóa trên địa bàn tỉnh, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh và của quốc gia, đồng thời khẳng định cam kết của Việt Nam trong thực hiện Công ước chống sa mạc hóa của Liên Hợp Quốc và các điều ước, cam kết quốc tế có liên quan.

Mục tiêu đến năm 2030: Khoanh vùng, xác định và định vị các khu vực đất bị thoái hoá và có nguy cơ sa mạc hóa trên địa bàn tỉnh theo mức độ và nguyên nhân; tăng mật độ các trạm khí tượng thủy văn phục vụ công tác theo dõi, giám sát và dự báo, cảnh báo sớm. Xây dựng và triển khai các chương trình, kế hoạch quản lý, phục hồi các khu vực bị sa mạc hóa theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm thiểu tác động của khô hạn, thoái hóa đất thông qua sử dụng bền vững tài nguyên đất.

Duy trì diện tích đất trồng lúa không thấp hơn 40.441 ha theo Quy hoạch tỉnh Lạng Sơn; sử dụng hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả nguồn nước. Duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 65%, nâng cao chất lượng rừng tự nhiên, năng suất và hiệu quả rừng trồng và các hệ thống nông lâm kết hợp để giảm thiểu lượng bốc hơi tiềm năng vào mùa khô.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng được tỉnh đẩy mạnh triển khai là cải tạo và phục hồi đất bị thoái hoá thông qua các mô hình sản xuất nông, lâm nghiệp thông minh. Trong đó chú trọng xây dựng, thử nghiệm và nhân rộng các mô hình sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả, bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu, phát thải thấp, nông nghiệp tuần hoàn và nông nghiệp hữu cơ, áp dụng giải pháp khoa học công nghệ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, chuyển đổi số, liên kết chuỗi sản xuất nông nghiệp, quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp.

Chuyển đổi mô hình canh tác, sản xuất nông nghiệp xanh, bảo vệ đất và nguồn nước, phục hồi các hệ sinh thái bị suy thoái. Áp dụng các biện pháp canh tác thông minh, bền vững trên đất dốc, nông lâm kết hợp, lâm sản ngoài gỗ (mắc ca, tre, nứa,…); phát triển kinh tế dưới tán rừng, lâm nghiệp cộng đồng; tập trung phát triển cây trồng có lợi thế như cây ăn quả, lúa đặc sản, rau, hoa, ngô, sắn. 

Nhiều năm qua, người dân trên địa bàn tỉnh chủ yếu để cây hồi phát triển tự nhiên, chưa chú trọng đầu tư chăm sóc rừng hồi và cải tạo đất. Điều này khiến đất trồng dần bị suy kiệt dinh dưỡng; cây hồi phát triển kém, dễ nhiễm sâu bệnh, tỷ lệ ra hoa thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và thu nhập của bà con.

Khánh Khê là một trong những xã có diện tích hồi lớn trên địa bàn tỉnh, tuy nhiên những năm qua giá trị kinh tế từ cây trồng này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Toàn xã có trên 3.800 ha hồi, trong đó, có trên 200 ha già cỗi, sinh trưởng kém, năng suất thấp. Sản lượng trung bình hằng năm chỉ đạt trên 2.100 tấn hồi khô. Nguyên nhân chủ yếu là do người dân vẫn duy trì tập quán canh tác cũ, ít đầu tư cho rừng hồi, chủ yếu thu hái tự nhiên nên hiệu quả không cao.

Trước yêu cầu của thực tiễn sản xuất, nâng cao chất lượng hồi đáp ứng yêu cầu của thị trường, phục vụ chế biến và xuất khẩu ngành chuyên môn trên địa bàn tỉnh đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng hồi. Trong đó, phát triển hồi theo hướng hữu cơ là một trong những giải pháp nổi bật. Mục tiêu trong giai đoạn 2021 - 2030, sản lượng hoa hồi khô đạt 13.000 - 15.000 tấn/năm. Các hộ tham gia mô hình, dự án đều được hỗ trợ phân bón hữu cơ, tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại và cấp chứng nhận hữu cơ. Qua triển khai các mô hình, người trồng hồi đã thay đổi phương thức canh tác truyền thống sang áp dụng thực hiện các biện pháp thâm canh, từng bước nâng cao hiệu quả. 

Bảo vệ, phát triển rừng là giải pháp quan trọng nhằm phục hồi thoái hóa tài nguyên đất. 

Bên cạnh đó, Lạng Sơn nâng cao chất lượng rừng, bảo vệ và phát triển rừng, hạn chế lượng bốc hơi tiềm năng; tập trung bảo vệ, khôi phục rừng, nhất là rừng đầu nguồn. Đẩy mạnh phục hồi rừng tự nhiên, phát triển rừng trồng gỗ lớn, rừng hỗn giao nhiều tầng tán, tăng diện tích rừng được quản lý bền vững và cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững nhằm nâng cao khả năng giữ nước, chống xói mòn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ưu tiên các giải pháp hạn chế và phục hồi đất bị xói mòn, rửa trôi và cải thiện độ phì nhiêu của đất như: trồng rừng phủ xanh đất trống đồi núi trọc; tập trung bảo vệ, phục hồi rừng phòng hộ đầu nguồn, rừng đặc dụng, bảo tồn đa dạng sinh học; xây dựng, nâng cấp sửa chữa các hồ đập chứa đê bảo vệ và điều tiết nguồn nước. Xây dựng, nhân rộng các mô hình quản lý và sử dụng hiệu quả, bền vững đất lâm nghiệp đồi núi trống, hoang hóa, đất dốc, chống xói mòn và nâng cao độ phì đất, ứng dụng các giải pháp khoa học công nghệ tổng hợp.

Trồng rừng trên khu vực khô hạn, thoái hóa đất áp dụng các công nghệ tiên tiến, tiến bộ kỹ thuật, giống mới tăng hiệu quả phục hồi đất và hiệu quả phòng hộ. Nhân rộng diện tích sử dụng đất áp dụng các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính và tăng hấp thụ các-bon trong lâm nghiệp tạo lợi ích “kép” trong tăng cường công tác bảo vệ và phát triển rừng và hiệu quả phục hồi đất ở các khu vực sa mạc hóa./.

 

Đức Hòa

Nguồn thiennhienmoitruong.vn
Link bài gốc

https://thiennhienmoitruong.vn/giai-phap-phuc-hoi-dat-ngan-chan-tinh-trang-sa-mac-hoa.html

;
Bình luận
Họ tên :
Email :
Lời bình :
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper 
 
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.
   
Mobile
TieuDe
Nhập mã bảo mật :  
Gửi bình luận
     
Mới nhất | Cũ nhất
Không tìm thấy bản ghi nào

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Bạn đọc quan tâm

Scroll

Kênh thông tin giới trẻ - gioitrenews.com