Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, khí hậu và bản sắc văn hóa vùng cao, tỉnh Lạng Sơn đang từng bước thúc đẩy sản xuất nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nông nghiệp truyền thống gặp nhiều khó khăn về đầu ra và giá trị gia tăng. Thay vì chỉ tập trung vào sản lượng, địa phương chuyển sang khai thác đa giá trị từ nông nghiệp, kết hợp sản xuất với tham quan, trải nghiệm và tiêu dùng tại chỗ.
Nhiều mô hình trang trại sinh thái, vườn cây ăn quả, vùng trồng đặc sản đã được xây dựng thành điểm đến cho du khách. Tại đây, khách tham quan không chỉ tìm hiểu quy trình sản xuất mà còn trực tiếp tham gia các hoạt động thu hái, chế biến và thưởng thức nông sản. Qua đó, nông sản Lạng Sơn được quảng bá hiệu quả, tăng sức cạnh tranh và mở rộng thị trường.
Song song với đó, tỉnh chú trọng đào tạo kỹ năng làm du lịch cho nông dân, hỗ trợ xây dựng sản phẩm, kết nối với doanh nghiệp lữ hành. Việc gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch trải nghiệm không chỉ tạo nguồn thu mới, mà còn góp phần giữ gìn cảnh quan, văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
Đơn cử, tại xã Đồng Đăng, nông trại Lý Gia Trang trồng dâu tây gắn với du lịch trải nghiệm du lịch là một điển hình. Qua nhiều lần tham quan, tìm hiểu kỹ thuật trồng dâu tây ở Nhật Bản, năm 2020, chủ nông trại đã trồng thử nghiệm nhiều giống dâu tây và thành công với giống dâu tây Hana Hàn Quốc, diện tích trồng khoảng 1 ha.
Nhận thấy mô hình có tiềm năng để phát triển du lịch trải nghiệm, chủ trang trại tiếp tục đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầng, mở cửa nông trại cho du khách tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm hái dâu tây. Khi vào vụ, trung bình mỗi ngày nông trại đón khoảng 400 - 500 khách trong và ngoài tỉnh.
Tương tự, tại xã Văn Quan, người dân đã xây dựng mô hình trồng quýt kết hợp với du lịch trải nghiệm. Thay vì chỉ thu hoạch rồi bán buôn, người dân đầu tư kinh phí chỉnh trang vườn, lối đi, khu vực nghỉ chân để thu hút khách tham quan, tự tay hái quýt và mua sản phẩm tại vườn.
Bên cạnh các mô hình trên, xu hướng nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm đã bắt đầu từ năm 2019 và đang phát triển mạnh mẽ trên toàn tỉnh. Dù chưa có số liệu thống kê đầy đủ nhưng sự lan tỏa của mô hình này được minh chứng rõ nét qua hàng loạt điểm đến tiêu biểu như: vùng chè gắn với du lịch sinh thái, nông nghiệp (xã Thái Bình); vườn dẻ (phường Lương Văn Tri); vườn cam Canh (xã Vũ Lăng); trồng hồng vành khuyên (xã Na Sầm); trang trại rau hữu cơ (xã Hữu Lũng)... Các mô hình sản xuất nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm không chỉ giúp người dân có thêm thu nhập từ thu phí tham quan, dịch vụ ăn uống mà còn trực tiếp quảng bá, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp tại chỗ.
Đồng thời, việc chỉnh trang vườn tược, tạo không gian xanh - sạch - đẹp góp phần cải thiện cảnh quan nông thôn, thực hiện hiệu quả tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn đánh giá, việc phát triển nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh.
Các mô hình vườn cây ăn trái gắn với du lịch trải nghiệm đang trở thành điểm đến mới cho du khách khi tới Lạng Sơn. (Ảnh: TĐH).
Các mô hình này đã và đang góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho nông nghiệp, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, góp phần thực hiện hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Quan trọng hơn, đây là minh chứng rõ nét cho sự thay đổi trong tư duy làm nông nghiệp của người dân - từ sản xuất đơn thuần sang kinh tế nông nghiệp đa giá trị.
Thời gian tới, Sở tiếp tục chỉ đạo các phòng chuyên môn phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ hợp tác xã, người dân phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp có thế mạnh gắn với du lịch trải nghiệm; đồng thời, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch trải nghiệm là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển của Lạng Sơn. Mô hình này cho thấy nông nghiệp không chỉ là lĩnh vực sản xuất thuần túy mà còn có thể trở thành nền tảng cho các hoạt động dịch vụ, sáng tạo và văn hóa.
Khi du khách đến với nông thôn, họ không chỉ mua sản phẩm mà còn tiêu dùng trải nghiệm, giá trị nông sản vì thế được nhân lên nhiều lần. Để hướng đi này phát huy hiệu quả lâu dài, Lạng Sơn sẽ đẩy mạnh nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo đảm an toàn và tính chuyên nghiệp trong các điểm du lịch nông nghiệp. Đồng thời, việc bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa và cảnh quan nông thôn cũng được đặt lên hàng đầu.
Đặc biệt, nhằm mục tiêu phát triển nông nghiệp gắn với du lịch, tỉnh Lạng Sơn ban hành Văn bản số 157/UBND-KTCN về việc thực hiện kết luận của Ban chỉ đạo Phát triển nông nghiệp tỉnh Lạng Sơn tại Thông báo số 573- TB/VPTU, ngày 15/01/2026.
Văn bản nhấn mạnh Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch - Chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng, chuẩn hóa các điểm du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với các vùng sản xuất nông nghiệp đặc sản (như vườn đào, vườn quýt, vùng sản xuất hồi,...).
Gắn phát triển nông nghiệp với bảo vệ môi trường bền vững, phát triển nông nghiệp xanh và công viên địa chất toàn cầu. Lồng ghép việc quảng bá các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP vào các lễ hội văn hóa, sự kiện thể thao và các chương trình xúc tiến du lịch trong và ngoài tỉnh. Tổ chức các lớp tập huấn về kỹ năng làm du lịch, giao tiếp và phục vụ du khách cho nông dân tại các vùng nông sản trọng điểm của tỉnh…
Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, sản xuất nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm sẽ trở thành động lực mới cho kinh tế nông thôn Lạng Sơn. Không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân, mô hình này còn góp phần xây dựng hình ảnh một Lạng Sơn năng động, thân thiện, giàu bản sắc và phát triển theo hướng bền vững trong dài hạn.
Thanh Tuấn