Ứng dụng công nghệ số đang tạo thêm động lực cho nông sản Cao Bằng nâng cao giá trị và mở rộng thị trường. Những mã QR trên bao bì không chỉ cung cấp thông tin về sản phẩm, nguồn gốc mà còn trở thành cầu nối giữa người sản xuất, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong thời đại số.
Trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng trở thành kênh tiêu thụ quan trọng, các sản phẩm nông sản đặc trưng của Cao Bằng đang từng bước hiện diện trên không gian số. Từ những sản phẩm được sản xuất tại các vùng nguyên liệu, nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất đã chủ động ứng dụng công nghệ để quảng bá, giới thiệu và kết nối với khách hàng.
Cùng với đó, việc đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và nền tảng bán hàng trực tuyến giúp nông sản Cao Bằng tiếp cận nhóm khách hàng rộng hơn, không bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý. Từ đó, phương thức tiêu thụ từng bước thay đổi, mở thêm cơ hội nâng cao giá trị và tìm kiếm đầu ra ổn định cho nông sản.
Bằng nền tảng số đa ngôn ngữ và những mã QR định vị GPS, nông dân toàn tỉnh đang chủ động mở cánh cửa thị trường, chuyển đổi từ phương thức sản xuất nhỏ lẻ sang kinh tế hàng hóa, đưa đặc sản quê hương đến với hàng triệu người tiêu dùng. Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng doanh nghiệp truyền thông vận hành phần mềm quảng bá, giới thiệu và kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP.
Đây được kỳ vọng là đòn bẩy kỹ thuật số giúp các chủ thể sản xuất tối ưu hóa chi phí, cắt giảm khâu trung gian, mở rộng tệp khách hàng và minh bạch hóa hệ thống truy xuất nguồn gốc. Điểm nhấn ấn tượng là sự ra đời của Bản đồ sản phẩm OCOP Cao Bằng với giao diện 3 ngôn ngữ: Việt, Anh, Trung, tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng đa quốc gia truy cập.
Trên không gian đám mây, mọi thông tin như hình ảnh, giá bán, địa chỉ, số điện thoại, lượt xem và lượt mua đều được hiển thị sắc nét, rõ ràng. Đặc biệt, hệ thống tích hợp điểm định vị GPS, đóng vai trò như bản đồ chỉ đường đưa người tiêu dùng đến tận cơ sở sản xuất. Đối với cơ quan quản lý, đây cũng là công cụ đắc lực để kiểm soát sản lượng, ngăn chặn hàng giả và kết hợp quảng bá du lịch. Không gian số đang tạo ra những biến chuyển rõ rệt trong doanh thu và tư duy làm kinh tế.
Tại xã Minh Tâm, Hợp tác xã Nông sản Tân Việt Á đang sở hữu sản phẩm miến dong đạt OCOP 4 sao (2023) và tiêu chuẩn ISO 22000:2018. Chỉ từ đầu năm đến nay, hợp tác xã đã bán ra thị trường 12 tấn miến. Lãnh đạo Hợp tác xã Nông sản Tân Việt Á chia sẻ, mã QR sản phẩm được đặt tại các phố đi bộ, điểm du lịch giúp du khách dễ dàng truy xuất và mua sắm.
Công nghệ số giúp nông sản của người nông dân mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài tỉnh. (Ảnh minh hoạ).
Đồng thời, hợp tác xã đang từng bước nâng cấp bao bì, kỹ năng phục vụ và khâu vận chuyển logistics để đáp ứng thị hiếu. Tương tự, tại xã Đông Khê, cơ sở Thạch đen Kim Tuyên đã đạt chuẩn OCOP 3 sao (2023), hiện đã có mặt tại Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh. Nhờ liên kết với người dân xây dựng vùng nguyên liệu hữu cơ, mỗi ngày cơ sở xuất xưởng 800 - 1.200 hộp, đạt khoảng 100.000 hộp/năm.
Từ khi lên sàn thương mại điện tự, các sản phẩm nông sản của Cao Bằng đã nhận được tương tác rất tích cực. Để phát triển nhanh, mạnh, các sản phẩm OCOP Cao Bằng cần gắn liền với du lịch để du khách không chỉ tham quan mà còn dễ dàng đặt hàng qua thương mại điện tử sau chuyến đi.
Hiện toàn tỉnh Cao Bằng có 188 sản phẩm OCOP (10 sản phẩm 4 sao, 178 sản phẩm 3 sao) thuộc 123 chủ thể. Toàn bộ đã được cập nhật đồng bộ lên hệ thống, thu hút hơn 3.000 lượt truy cập và dự kiến có thêm 60 sản phẩm mới vào cuối năm 2026. Để hệ sinh thái mang lại doanh thu thực chất, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, ngành đang ưu tiên lắp đặt biển quảng bá QR tại các điểm công cộng, du lịch, nhà hàng, khách sạn.
Không gian số không có chỗ cho sự dễ dãi; sản phẩm phải có nền tảng chất lượng vững chắc, minh bạch nguồn gốc; các chủ thể phải tự chuẩn hóa quy trình và đặt uy tín lên hàng đầu. Đáng chú ý, nhằm tiếp sức cho nông dân, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới tỉnh đang xây dựng kế hoạch chọn các sản phẩm tiêu biểu để xây dựng video quảng bá trong thời gian tới.
Với hạ tầng công nghệ liên tục mở rộng cùng chiến lược liên kết logistics, nông sản OCOP Cao Bằng đang từng bước vươn khỏi nếp nhà sàn, tự tin chinh phục thị trường nội địa và vươn ra quốc tế.
Việc đưa nông sản lên môi trường số đang mở ra hướng đi mới cho sản xuất và tiêu thụ nông sản tại Cao Bằng. Những mã QR trên bao bì, các gian hàng trực tuyến hay hoạt động quảng bá trên mạng xã hội tuy là những bước đi nhỏ nhưng đang tạo ra sự thay đổi đáng kể trong cách sản phẩm địa phương tiếp cận thị trường. Khi thông tin về nguồn gốc, chất lượng và quy trình sản xuất được công khai, người tiêu dùng có thêm cơ sở lựa chọn, còn các chủ thể sản xuất có điều kiện xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm.
Tuy nhiên, để thương mại số thực sự trở thành động lực mở rộng đầu ra, việc số hóa cần được triển khai đồng bộ, lâu dài. Các hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất cần nâng cao kỹ năng bán hàng trực tuyến, đầu tư hình ảnh, bao bì, xây dựng thương hiệu và duy trì chất lượng sản phẩm. Cùng với đó, cần tăng cường hỗ trợ về hạ tầng số, truy xuất nguồn gốc, logistics và xúc tiến thương mại.
Khi sản phẩm được chuẩn hóa và chủ động tiếp cận thị trường bằng công nghệ, nông sản Cao Bằng sẽ có thêm cơ hội vượt qua giới hạn địa lý, vươn tới người tiêu dùng trong nước và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường rộng lớn hơn.
Đức Hùng