Trong những năm gần đây, Đà Nẵng đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua các phương tiện truyền thông, hoạt động cộng đồng và chương trình giáo dục, giúp người dân nhận thức rõ hơn về vai trò, trách nhiệm trong gìn giữ môi trường.
Các phong trào như thu gom rác thải, hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần, phân loại rác tại nguồn được triển khai rộng khắp, thu hút sự tham gia tích cực của nhiều tầng lớp nhân dân. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương tăng cường phối hợp với các tổ chức, đoàn thể để tổ chức các chiến dịch làm sạch môi trường, bảo vệ nguồn nước và không gian công cộng.
Việc lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường vào các hoạt động xã hội đã góp phần tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động của cộng đồng. Nhờ đó, môi trường sống cũng như môi trường biển tại Đà Nẵng từng bước được cải thiện, góp phần xây dựng hình ảnh một đô thị xanh, sạch, đẹp và đáng sống. Theo đại diện Nghiệp đoàn nghề cá Tam Tiến (xã Tam Xuân), toàn xã có 150 phương tiện tham gia đánh bắt hải sản trên biển. Ngoài việc cam kết không sử dụng các thiết bị, công cụ đánh bắt mang tính tận diệt, không khai thác ở khu vực cấm, khu bảo tồn…, ngư dân còn nâng cao ý thức trong việc hạn chế rác thải nhựa.
Ngư dân Đà Nẵng triển khai hiệu quả mô hình đưa rác thải vào bờ. (Ảnh minh hoạ).
Đến nay, hơn 60% chủ phương tiện trên địa bàn tham gia mô hình “Không thải rác nhựa trên biển”. Cụ thể, trên mỗi phương tiện đều trang bị một túi lưới. Các loại rác thải nhựa phát sinh trong quá trình sinh hoạt trên biển được ngư dân thu gom vào túi lưới để mang vào bờ phân loại, xử lý.
Ngoài ra, trong quá trình thu lưới hoặc khi bắt gặp rác thải nhựa trôi dạt trên biển, ngư dân cũng chủ động thu gom, đưa vào bờ. Giảm rác thải nhựa không chỉ góp phần bảo vệ môi trường biển, nguồn lợi thủy sản mà còn tạo điều kiện để địa phương phát triển du lịch tại bãi biển thôn Hà Lộc. Địa phương tiếp tục mở rộng mô hình, vận động các chủ phương tiện còn lại tham gia, chung tay bảo vệ môi trường biển ngày càng tốt hơn.
Cùng với đó, tại phường Bàn Thạch, ở 13 tổ dân phố có hoạt động sản xuất nông nghiệp, các chi hội nông dân thành lập mô hình thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên cánh đồng. Vỏ thuốc, bao bì ni lông sau sử dụng được nông dân bỏ vào bể xi măng; sau đó lượng rác thải nguy hại này được thu gom, xử lý theo quy định. Lãnh đạo Hội Nông dân phường Bàn Thạch cho biết, tập quán sản xuất và thói quen sinh hoạt theo hướng bảo vệ môi trường của nông dân trên địa bàn đang có chuyển biến tích cực.
Ngoài 13 mô hình thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật, địa phương đang triển khai mô hình phân loại rác thải tại nguồn ở tổ dân phố Đông Trà; mô hình ủ phân hữu cơ tại hộ gia đình ở tổ dân phố Trường Đồng. Từ năm 2025 đến nay, Hội Nông dân phường huy động hơn 420 triệu đồng triển khai 4 tuyến đường hoa, cây xanh, góp phần cải tạo cảnh quan, xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp.
Hiện địa phương đang triển khai các lớp tập huấn sử dụng chế phẩm sinh học trong phòng trừ sâu bệnh, giúp nông dân giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật trên cánh đồng. Đồng thời, khuyến khích phát triển các mô hình trồng trọt, chăn nuôi theo hướng công nghệ cao, ít phát thải, thân thiện với môi trường.
Bên cạnh đó, theo lãnh đạo UBND xã Tam Xuân, địa phương xác định bảo vệ môi trường là nhiệm vụ quan trọng trong việc tạo chuyển biến về diện mạo nông thôn, đồng thời nâng cao ý thức, hành vi ứng xử văn minh của người dân đối với môi trường sống. Xã Tam Xuân đang sắp xếp lại các điểm tập kết rác thải sinh hoạt tại những vị trí phù hợp; từng bước xóa bỏ các điểm tập kết rác trên lề đường, lòng đường, hành lang an toàn giao thông gây mất mỹ quan; nâng cao hiệu quả quản lý, thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt.
Người dân Đà Nẵng tích cực dọn dẹp, vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan.
Ngoài ra, địa phương tiếp tục phát động mô hình phân loại rác thải tại nguồn; tăng cường chăm sóc cây xanh, hoa viên; triển khai hiệu quả phong trào “Ngày Chủ nhật xanh - sạch - đẹp”, “không xả rác” tại các nhà hàng, quán ăn, điểm công cộng. Xã đang đẩy mạnh chỉnh trang khuôn viên cơ quan, đơn vị, đường làng ngõ xóm gắn với xây dựng nông thôn mới; xây dựng các tuyến đường, khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp, không rác thải, gắn với trách nhiệm của các tổ chức chính trị - xã hội.
Tại các địa phương, Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã tổ chức ký kết chương trình phối hợp bảo vệ môi trường với các tổ chức tôn giáo trên địa bàn, nhằm lan tỏa phong trào bảo vệ môi trường đến cộng đồng tín đồ. Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hương Trà cho biết, việc ký kết nhằm cụ thể hóa chương trình của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, tạo sự thống nhất giữa MTTQ, chính quyền và các tổ chức tôn giáo trong công tác bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu.
Giai đoạn 2026 - 2030, phường sẽ nhân rộng các mô hình tôn giáo tham gia bảo vệ môi trường như xây dựng các mô hình “xanh - sạch - đẹp” gắn với phong trào “Hương Trà Xanh - Hành động xanh”; đẩy mạnh tuyên truyền, phát huy vai trò nêu gương trong cộng đồng và tăng cường giám sát công tác môi trường trên địa bàn. Việc nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường sống đang trở thành nền tảng quan trọng giúp Đà Nẵng giữ vững định hướng phát triển bền vững.
Những chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của người dân không chỉ góp phần cải thiện cảnh quan đô thị mà còn tạo động lực thúc đẩy các chính sách môi trường đi vào thực chất. Trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của cộng đồng, đồng thời đẩy mạnh các mô hình sáng kiến xanh gắn với đời sống dân sinh.
Việc duy trì thường xuyên các hoạt động tuyên truyền, kết hợp với cơ chế khuyến khích và giám sát hiệu quả sẽ giúp nâng cao tính tự giác trong mỗi cá nhân. Khi ý thức được chuyển hóa thành hành động cụ thể, Đà Nẵng sẽ không chỉ cải thiện chất lượng môi trường sống, môi trường biển mà còn củng cố vị thế là đô thị xanh, văn minh, đáng sống.
Trần Thành