Vĩnh Long đang chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực phòng, chống và ứng phó thiên tai trong năm 2026. Trước những diễn biến khó lường của thời tiết, địa phương xác định phương châm phòng ngừa từ sớm, từ xa, lấy sự chủ động của chính quyền và người dân làm yếu tố quan trọng để giảm thiểu rủi ro.
Các ngành, địa phương tập trung rà soát, cập nhật phương án ứng phó theo từng loại hình thiên tai, phù hợp với đặc điểm từng khu vực. Công tác dự báo, cảnh báo được tăng cường, bảo đảm thông tin được truyền tải kịp thời đến người dân, nhất là tại những địa bàn có nguy cơ chịu ảnh hưởng trực tiếp. Cùng với đó, lực lượng, phương tiện, vật tư và các điều kiện cần thiết được chuẩn bị sẵn sàng để triển khai khi có tình huống xảy ra.
Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh xảy ra 107 điểm sạt lở, sụt lún, với tổng chiều dài hơn 8,9 km. Các loại hình thiên tai khác như giông lốc, mưa lớn cũng gây hư hại nghiêm trọng về nhà cửa, hoa màu, cây trái của người dân, với tổng giá trị thiệt hại ước tính khoảng hơn 31,8 tỷ đồng. Do đó, việc xây dựng và triển khai đồng bộ các kịch bản ứng phó thiên tai có ý nghĩa quan trọng đối với Vĩnh Long trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp.
Vĩnh Long là địa phương thường xuyên hứng chịu thiên tai, sạt lở.
Theo dự báo của Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Vĩnh Long, bước vào cao điểm mùa mưa bão từ tháng 9/2026, tại nhiều địa phương trong tỉnh, nhất là các vùng ven biển, ven các sông lớn sông Tiền, sông Hậu, dự báo sẽ chịu tác động mạnh triều cường, sạt lở.
Từ giữa tháng 9 đến nửa đầu tháng 10 và duy trì đến cuối tháng 11/2026, mực nước tại các vùng đầu nguồn sông và nội đồng có xu thế lên nhanh. Đặc biệt, tại các trạm Mỹ Thuận, Chợ Lách, mực nước cao nhất năm có thể xuất hiện vào giữa tháng 10/2026, dao động ở mức 2,06 - 2,15 m, vượt mức báo động 3 từ 0,16 đến 0,35 m.
Ở các thời điểm này có nguy cơ ngập sâu nhiều đợt lớn, gây tác động xấu đến môi trường, giao thông đường thủy và các hoạt động kinh tế - xã hội. Trước tình hình trên, lãnh đạo UBND tỉnh Vĩnh Long chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng chi tiết các kịch bản ứng phó với mùa mưa bão, triều cường từ nay đến cuối năm gắn liền với từng cấp độ rủi ro ngập lụt và từng điểm có nguy cơ sạt lở cụ thể.
Bên cạnh giải pháp ứng phó tức thời, ngành nông nghiệp chú trọng đầu tư nâng cao năng lực dự báo bằng việc đưa vào vận hành 14 trạm quan trắc khí tượng thủy văn nội đồng và tiếp tục phát triển thêm các trạm mới. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh tăng cường ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) và các công nghệ hiện đại để theo dõi thời gian thực diễn biến thời tiết, nguồn nước, sạt lở bờ sông, nhằm hỗ trợ ra quyết định chỉ đạo kịp thời.
Các địa phương tập trung triển khai các mặt ứng phó, phòng, chống thiên tai; tăng cường vận động hộ dân tại vùng xung yếu, nguy cơ ảnh hưởng tiếp cận đầy đủ thông tin cảnh báo và cùng địa phương chuẩn bị sẵn sàng phương án “4 tại chỗ để xử lý tình huống thiên tai kịp thời. UBND tỉnh Vĩnh Long đang tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ từ Trung ương và ngân sách địa phương để xử lý dứt điểm 100% vị trí đê điều xung yếu và các khu vực sạt lở thường xuyên.
Tỉnh đã triển khai nhanh việc khắc phục tại các khu vực bờ đê, bờ bao có vết nứt; triển khai phương án xây dựng các công trình khắc phục sụt lún kè bảo vệ bờ sông, bờ biển tại các khu vực trọng điểm như: xã Hiệp Thạnh, xã Lưu Nghiệp Anh và khu vực Cồn Hô.
Đồng thời, tỉnh đang đề xuất xây dựng dự án kè chống sạt lở dài 3 km tại bờ biển phường Trường Long Hòa, với tổng mức đầu tư dự kiến 300 tỷ đồng. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, cùng với tác động của mùa mưa bão, mùa khô 2026 - 2027 được dự báo có thể xuất hiện hiện tượng El Nino mạnh đến rất mạnh. Do vậy, ngành đang tăng cường năng lực trữ ngọt và kiểm soát nguồn nước.
Cụ thể, hai công trình hồ chứa nước ngọt quy mô lớn là hồ Láng Thé dung tích khoảng 10 triệu m³ và hồ Lạc Địa dung tích khoảng 2,3 triệu m³ sẽ được đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành đưa vào sử dụng vào cuối năm 2026. Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp yêu cầu khẩn trương bàn giao các dự án đã hoàn tất để kịp thời vận hành; tổ chức kiểm tra và chuẩn bị phương án vận hành cho các công trình then chốt, như Cống SaKê, Trạm bơm nước thô khu vực Cù lao Minh (xã Mỏ Cày), công trình cống Tân Phú và đập tạm Ba Lai (xã Phú Túc).
Tỉnh cũng nghiên cứu, kiến nghị sớm triển khai các dự án thủy lợi quy mô lớn để từng bước khép kín hệ thống thủy lợi tại các khu vực còn dang dở, như các cống dưới đê biển, hệ thống thủy lợi Nam Bến Tre, Dự án quản lý nước JICA3. Cùng với các giải pháp công trình, các địa phương được giao trách nhiệm tích cực tuyên truyền, vận động người dân thực hiện giải pháp sống chung với lũ, hạn hán và xâm nhập mặn.
Địa phương đẩy mạnh đầu tư, triển khai các dự án phòng ngừa, ứng phó thiên tai để nâng cao đời sống, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho Nhân dân. (Ảnh: BL).
Người dân được hướng dẫn chủ động tích trữ nước ngọt phục vụ sinh hoạt tại hộ gia đình để đảm bảo nguồn nước sử dụng từ 2 đến 3 tháng khi xảy ra hạn mặn xâm nhập, kết hợp trữ nước ngọt cục bộ tại hệ thống mương vườn, ao, hồ phục vụ tưới tiêu sản xuất. Đồng thời, tỉnh khuyến khích người dân chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp, ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước đối với những nhóm cây trồng có giá trị kinh tế cao, nhằm chủ động thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu cực đoan.
Để giảm thiểu tối đa thiệt hại, UBND tỉnh Vĩnh Long có Quyết định ban hành Kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống thiên tai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030, giảm thiệt hại do thiên tai gây ra, trong đó tập trung bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhà nước và Nhân dân khi bão, lũ, dông, lốc, sét, ngập lụt (do triều cường, mưa lớn), hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông, bờ biển..., giảm 50% thiệt hại về người do thiên tai gây ra so với giai đoạn 2021 - 2025; thiệt hại về kinh tế do thiên tai thấp hơn giai đoạn 2021 - 2025.
Đồng thời, phấn đấu 100% cơ quan chính quyền các cấp, cá nhân, tổ chức hộ gia đình được tiếp nhận đầy đủ thông tin và hiểu biết kỹ năng phòng tránh thiên tai; lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai được đào tạo, tập huấn, trang bị đầy đủ kiến thức và trang thiết bị cần thiết ứng phó với các loại hình thiên tai thường xuyên xảy ra trên địa bàn tỉnh…
Việc chủ động phòng ngừa, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện và vật tư sẽ giúp địa phương nâng cao khả năng xử lý các tình huống phát sinh, hạn chế bị động, bất ngờ khi thiên tai xảy ra. Bên cạnh vai trò của chính quyền và các lực lượng chức năng, người dân cần được nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng tránh và chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ người, tài sản trước nguy cơ thiên tai.
Mai Hân