Thúc đẩy thói quen phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại Đồng Tháp

Theo thống kê năm 2025, tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp hơn 2.500 tấn/ngày; trong đó, khối lượng được thu gom, vận chuyển và xử lý tập trung tại 21 khu xử lý khoảng 1.781,6 tấn/ngày. Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đạt từ 94% - 99,91%, khu vực nông thôn đạt từ 75% - 91,05%...

Với lượng rác thải lớn, công tác thu gom rác thải sinh hoạt tại các xã của tỉnh Đồng Tháp càng được chú trọng. Thời gian qua địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo thông suốt quá trình thu gom, góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường, cải thiện cảnh quan nông thôn và xây dựng nông thôn mới, hướng đến phát triển bền vững.  Đồng thời, các xã cũng duy trì tổ chức các tổ thu gom rác, không để ùn ứ, triển khai đồng bộ từ tuyến đường nội thị đến các tuyến đường ấp, cùng với tỷ lệ thu gom rác cao trên toàn tỉnh đã đáp ứng nhu cầu dân sinh.

Tuy nhiên, trước thực trạng lượng rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng, việc phân loại ngay từ hộ gia đình được xem là bước đi then chốt giúp giảm áp lực cho hệ thống thu gom, xử lý. Do đó, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều chương trình tuyên truyền đa dạng, từ các buổi sinh hoạt cộng đồng, trường học đến các chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội, nhằm nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của việc phân loại rác.

Công tác thu gom rác thải được Đồng Tháp triển khai thông suốt, tránh ùn ứ. (Ảnh: NC). 

Bên cạnh đó, các mô hình thí điểm tại khu dân cư, tổ dân phố đã được nhân rộng, tạo điều kiện để người dân tiếp cận và thực hành một cách thuận tiện. Việc hướng dẫn cụ thể cách phân loại rác hữu cơ, vô cơ và tái chế giúp giảm thiểu tình trạng lúng túng khi triển khai.

Ngoài ra, sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, hội phụ nữ, đoàn thanh niên đã góp phần lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường sâu rộng hơn. Những chuyển biến tích cực bước đầu cho thấy khi người dân thay đổi thói quen, hiệu quả quản lý chất thải sẽ được nâng cao, góp phần xây dựng môi trường sống xanh, sạch và an toàn hơn cho cộng đồng.

Đáng chú ý, mới đây UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành Kế hoạch số 323/KH-UBND về triển khai hoạt động phân loại chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh. Theo kế hoạch, việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cần thực hiện đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh, với sự tham gia của cả hệ thống chính trị và người dân.

Mục tiêu đặt ra là nâng cao nhận thức cộng đồng, hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn; đồng thời tăng cường tái chế, tái sử dụng, giảm thiểu lượng rác thải phải xử lý, góp phần bảo vệ môi trường. Cụ thể, tỉnh phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ phân loại chất thải rắn sinh hoạt đạt trên 80%.

Phấn đấu 100% xã, phường tổ chức phân loại rác tại hộ gia đình, cá nhân; đồng thời duy trì hoạt động ra quân tổng vệ sinh môi trường vào cuối tuần tại các khu dân cư. Bên cạnh đó, tất cả cơ quan, đơn vị, trường học, cơ sở y tế trên địa bàn phải thực hiện phân loại rác; các chợ, khu du lịch, cơ sở lưu trú hạn chế sử dụng túi ni-lông khó phân hủy và sản phẩm nhựa dùng một lần.

Để triển khai hiệu quả, kế hoạch hướng dẫn cụ thể việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt thành 3 nhóm gồm: Chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm; và nhóm chất thải còn lại, trong đó có chất thải nguy hại và rác cồng kềnh. Các loại rác sau khi phân loại phải được lưu giữ trong các bao bì riêng biệt, thuận tiện cho công tác thu gom, vận chuyển và xử lý.

Cùng với đó, tỉnh yêu cầu các địa phương kiện toàn hệ thống thu gom, vận chuyển rác thải; đầu tư, nâng cấp phương tiện, bố trí các điểm tập kết, trạm trung chuyển đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Tùy điều kiện thực tế, các địa phương có thể lựa chọn phương án thu gom phù hợp.

Song song đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với nhiều hình thức như trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở, thông qua trường học, các tổ chức chính trị - xã hội. Các cơ quan truyền thông được giao tăng cường thời lượng thông tin, phản ánh các mô hình hay, cách làm hiệu quả để nhân rộng trong cộng đồng. Ngoài ra, hoạt động kiểm tra, giám sát sẽ được tổ chức thường xuyên từ cấp xã đến cấp tỉnh nhằm kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, đồng thời biểu dương các tổ chức, cá nhân thực hiện tốt.

Hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn góp phần quan trọng trong bảo vệ môi trường sống của người dân.  (Ảnh minh hoạ). 

Kế hoạch cũng nêu rõ, kinh phí thực hiện được huy động từ nguồn sự nghiệp bảo vệ môi trường, nguồn thu dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải và các nguồn hợp pháp khác.

Việc hình thành và duy trì thói quen phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn ở Đồng Tháp là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và đồng bộ từ nhiều phía. Không chỉ dừng lại ở các hoạt động tuyên truyền, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, đầu tư hạ tầng thu gom và xử lý phù hợp với từng loại chất thải đã được phân loại.

Việc triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của người dân. Bên cạnh đó, quá trình xây dựng các chính sách khuyến khích, như giảm phí thu gom hoặc hỗ trợ các mô hình tái chế, cũng sẽ góp phần thúc đẩy người dân tham gia tích cực hơn. Song song, công tác kiểm tra, giám sát được Đồng Tháp xác định cần tăng cường để đảm bảo việc phân loại rác được thực hiện nghiêm túc và hiệu quả.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng, những hành động nhỏ như phân loại rác thải sinh hoạt từ nguồn tại các gia đình lại mang ý nghĩa lớn. Khi người dân chủ động phân loại rác tại nguồn, hiệu quả thu gom, tái chế được nâng cao, đồng thời giảm áp lực ô nhiễm môi trường. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, cộng đồng và các tổ chức xã hội sẽ tạo nền tảng vững chắc, giúp thói quen này trở thành một phần quan trọng trong sinh hoạt hằng ngày, góp phần xây dựng Đồng Tháp xanh – sạch – đẹp hơn.

Hương Lan