Ngày 9/11, Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP31) khai mạc tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Hội nghị COP31 năm nay diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đang đẩy nhiều quốc gia vào tình trạng khan hiếm nguồn cung dầu mỏ và buộc phải khởi động lại các nhà máy điện than. Cùng lúc đó, việc triển khai nhanh chóng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm bùng nổ nhu cầu tiêu thụ điện năng trên quy mô lớn.
WMO đưa ra dự báo trong báo cáo về tình trạng khí hậu toàn cầu nhân dịp khai mạc Hội nghị COP31. Trong 9 tháng của năm 2026, nhiệt độ trung bình toàn cầu cao hơn khoảng 1,47 độ C so với mức trung bình thời kỳ tiền công nghiệp (1850–1900). Hiện tượng El Nino, với đặc trưng nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương cao hơn bình thường, đang góp phần làm tăng nhiệt độ toàn cầu khoảng 0,1-0,2 độ C và được dự báo kéo dài ít nhất đến tháng 2/2027. Đáng chú ý, các đại dương tiếp tục tích tụ nhiệt với tốc độ ngày càng nhanh. Mực nước biển toàn cầu trong giai đoạn tháng 6-8/2026 cũng đạt mức cao nhất kể từ khi bắt đầu quan trắc bằng vệ tinh năm 1993.
Lượng khí thải từ nhiên liệu hóa thạch là một trong những nguyên nhân khiến nhiệt độ toàn cầu tăng.
Tốc độ dâng mực nước biển trung bình hằng năm tăng từ 2,4 mm trong giai đoạn 1993-2002 lên 3,9 mm trong giai đoạn 2017-2026. Bên cạnh tác động của băng tan và sự giãn nở nhiệt của nước biển, El Nino cũng góp phần làm gia tăng mực nước biển thông qua những thay đổi trong phân bố lượng mưa tại khu vực nhiệt đới Tây Thái Bình Dương.
Theo WMO năm 2026 được xác định nằm trong nhóm những năm nóng nhất kể từ khi bắt đầu quan trắc cách đây 177 năm; trong khi lượng nhiệt tích trữ trong đại dương liên tục lập kỷ lục trong 10 năm qua. Đây là những thách thức lớn đối với nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu toàn cầu, đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường hành động thực chất, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao năng lực thích ứng của các quốc gia. WMO kêu gọi các quốc gia đẩy nhanh cắt giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch và tăng hỗ trợ tài chính cho những cộng đồng dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu./.
Hội nghị COP31 năm nay tập trung đẩy nhanh lộ trình cắt giảm phát thải, gỡ nút thắt tài chính khí hậu cho các nước đang phát triển và đảm bảo quá trình chuyển đổi công bằng. Chương trình hành động làm nổi bật sáng kiến “Đô thị chống chịu khí hậu” kết hợp các tiêu chuẩn xây dựng xanh, tài chính bền vững và mô hình kinh tế tuần hoàn nhằm cắt giảm triệt để khí metan. Bên cạnh đó, việc thiết lập hệ thống y tế cảnh báo sớm và bảo vệ các nhóm dân cư dễ tổn thương nhất cũng là ưu tiên đàm phán hàng đầu nhằm thích ứng với khủng hoảng thời tiết cực đoan./.
Thu Hằng