Hà Nội khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng công nghệ tiên tiến tái chế chất thải nhựa

Trong bối cảnh ô nhiễm nhựa trở thành một trong những thách thức môi trường lớn nhất toàn cầu, Hà Nội với vai trò là Thủ đô và trung tâm kinh tế - văn hóa của cả nước đang từng bước khẳng định quyết tâm mạnh mẽ trong việc giảm thiểu rác thải nhựa. 

Mặc dù mối nguy hại của rác thải nhựa được xác định rõ, tuy nhiên công tác quản lý ô nhiễm nhựa tại Hà Nội nói riêng và nhiều đô thị lớn nói chung hiện vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, hệ thống thu gom rác thải nhựa chưa được tách biệt với rác sinh hoạt, dẫn đến việc tái chế gặp trở ngại. Ngoài ra, ý thức phân loại rác tại nguồn của người dân còn hạn chế, trong khi hạ tầng tái chế chưa đáp ứng được nhu cầu.

Nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giảm thiểu rác thải nhựa, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 04/KH-UBND triển khai Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND về quy định biện pháp giảm phát thải nhựa trên địa bàn thành phố. Thành phố mục tiêu đến năm 2030 là kiểm soát hiệu quả và giảm triệt để chất thải nhựa phát sinh trên địa bàn; từng bước dừng sản xuất, nhập khẩu và sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học và sản phẩm chứa vi nhựa theo lộ trình cụ thể. 

Từ ngày 1-1-2026, các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc chính quyền thành phố sẽ không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học (trừ sản phẩm được chứng nhận nhãn sinh thái Việt Nam). Cùng thời điểm này, chợ, cửa hàng tiện lợi không còn cung cấp miễn phí túi ni-lông khó phân hủy sinh học; các đơn vị bán hàng trực tuyến có trách nhiệm giảm thiểu bao bì nhựa và thu hồi vật liệu đóng gói.

Đối với lĩnh vực du lịch - dịch vụ, từ đầu năm 2026, khách sạn, khu du lịch, điểm du lịch trên địa bàn thành phố chấm dứt việc lưu hành các sản phẩm nhựa dùng một lần phục vụ sinh hoạt. Đến năm 2028, phạm vi áp dụng tiếp tục được mở rộng khi chợ dân sinh, cửa hàng tiện lợi không còn lưu hành và sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học; Đặc biệt, từ năm 2031, thành phố đặt mục tiêu dừng hoàn toàn việc sản xuất, nhập khẩu sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy và sản phẩm chứa vi nhựa, trừ các trường hợp đặc biệt theo quy định. 

Các địa phương cần chú trọng triển khai phân loại, thu gom, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải nhựa (Ảnh minh họa: TC).

Hà Nội tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp về cơ chế, chính sách, khoa học - công nghệ, truyền thông và kiểm tra, giám sát. Trong đó, phân loại, thu gom, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải nhựa được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của các cấp chính quyền. Thành phố khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng công nghệ tiên tiến trong thu gom, tái chế; tái chế chất thải nhựa thành nguyên liệu cho các ngành xây dựng, giao thông; phát triển mô hình tái sử dụng - tái nạp; thúc đẩy sản xuất bao bì, sản phẩm nhựa phân hủy sinh học và các sản phẩm thân thiện môi trường.

Các doanh nghiệp đầu tư vào tái chế, xử lý chất thải nhựa và sản xuất sản phẩm thay thế nhựa dùng một lần sẽ được hưởng chính sách ưu đãi theo quy định. Thành phố đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế, thu hút nguồn lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả giảm phát thải nhựa trên địa bàn.  

Công tác truyền thông, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi xã hội là nhiệm vụ quan trọng. Các hoạt động tuyên truyền được tổ chức thường xuyên, sâu rộng, hướng tới mọi nhóm đối tượng, từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp đến từng hộ gia đình, cá nhân. Nội dung giảm phát thải nhựa được lồng ghép vào chương trình giáo dục các cấp, các phong trào thi đua, sinh hoạt cộng đồng và tiêu chí đánh giá “sáng - xanh - sạch - đẹp”.

Ngoài ra, thành phố kiên quyết tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Việc tuân thủ lộ trình giảm phát thải nhựa tại các trung tâm thương mại, siêu thị, chợ, khách sạn, cơ sở dịch vụ, trường học được giám sát chặt chẽ. Các hành vi vứt, thải chất thải nhựa không đúng quy định, gây ô nhiễm môi trường sẽ bị xử lý nghiêm theo pháp luật; kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm được công khai trên các phương tiện thông tin của thành phố.../.

Lê Hằng