Bắc Ninh đổi mới công nghệ, tạo động lực phát triển kinh tế hợp tác xã

Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế tập thể, tỉnh Bắc Ninh đang đẩy mạnh hỗ trợ các hợp tác xã đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng khoa học - kỹ thuật và chuyển đổi số vào sản xuất, kinh doanh. Nhiều hợp tác xã từng bước đầu tư máy móc hiện đại, áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến, truy xuất nguồn gốc và mở rộng kênh tiêu thụ trên nền tảng số.

Việc đổi mới công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất mà còn tăng sức cạnh tranh, tạo động lực phát triển bền vững cho các hợp tác xã trong bối cảnh hội nhập kinh tế. Đặc biệt, Chương trình tổng thể phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt mở ra định hướng mới với trọng tâm nâng cao chất lượng hoạt động của hợp tác xã, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ cao và phát triển liên kết chuỗi giá trị.

Đây là cơ hội để các hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh tăng tốc đổi mới mô hình sản xuất theo hướng hiện đại và đóng góp tích cực vào sự phát triển nông nghiệp, nông thôn. Trên thực tế, nhiều hợp tác xã trong tỉnh đã chủ động đổi mới từ khá sớm. Không chỉ đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, các đơn vị còn chú trọng xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua các kênh phân phối hiện đại.

Thống kê cho thây, toàn tỉnh Bắc Ninh hiện có 2.136 hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân đang hoạt động. Qua đánh giá, phân loại chất lượng hoạt động 6 tháng đầu năm, khoảng 35,3% hợp tác xã được xếp loại khá, hoạt động hiệu quả. Theo Chương trình tổng thể phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030 của Chính phủ, đến năm 2030 cả nước phấn đấu có khoảng 45 nghìn hợp tác xã; 60% hợp tác xã hoạt động khá, tốt; khoảng 5 nghìn hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao và 50% hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị.

Bám sát định hướng này, Bắc Ninh xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm để nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế tập thể. Trong kế hoạch chuyển đổi số năm 2026, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đặt mục tiêu có trên 200 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, tiêu thụ nông sản;

Phấn đấu 90% hợp tác xã hoạt động hiệu quả sử dụng phần mềm kế toán, phần mềm quản lý thành viên và thực hiện báo cáo tài chính điện tử; 90% sản phẩm chủ lực, nhất là sản phẩm OCOP được quảng bá trên các sàn thương mại điện tử và áp dụng truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Theo lãnh đạo Liên minh Hợp tác xã tỉnh Bắc Ninh, để đạt được những mục tiêu trên và triển khai chương trình của Chính phủ, đơn vị sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ;

Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế tập thể; tăng cường tư vấn, hỗ trợ hợp tác xã tiếp cận khoa học công nghệ, mở rộng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, nhân rộng các mô hình hoạt động hiệu quả; tích cực đào tạo kỹ năng số cho cán bộ quản lý hợp tác xã, hỗ trợ ứng dụng phần mềm quản trị, thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt; kết nối tiêu thụ sản phẩm trên nền tảng số và từng bước hình thành cơ sở dữ liệu số về khu vực kinh tế tập thể...

Các mô hình ứng dụng công nghệ số, cơ giới hoá sản xuất tại các HTX góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. (Ảnh: TV)

Từ đó, tạo nền tảng để khu vực hợp tác xã nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, khẳng định vai trò là lực lượng quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Công tác chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ được các HTX trên địa bàn Bắc Ninh tích cực áp dụng. Đơn cử, tại HTX Dịch vụ nông nghiệp Mạnh Cường, xã Yên Trung đã lựa chọn hướng đi từ cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất nông nghiệp.

Hiện nay, HTX có 3 máy cấy, 2 máy cày, 2 máy bay không người lái phục vụ phun thuốc bảo vệ thực vật và gieo sạ, cùng hệ thống kho lạnh bảo quản khoai cho nông dân. Để đáp ứng nhu cầu thời vụ cao điểm, HTX liên kết với các đơn vị cung ứng máy nông nghiệp, huy động thêm hàng chục máy cấy phục vụ sản xuất. Không chỉ cung cấp dịch vụ cơ giới, HTX Dịch vụ nông nghiệp Mạnh Cường còn trực tiếp khảo sát đồng ruộng, hướng dẫn người dân cải tạo mặt ruộng, điều tiết mực nước phù hợp để máy cày, máy cấy hoạt động hiệu quả.

Vụ mùa năm 2026, Hợp tác xã tổ chức gieo từ 30 nghìn đến 50 nghìn khay mạ với các giống chủ lực, đủ phục vụ cấy hơn một nghìn mẫu ruộng trong khoảng 20-25 ngày. Với mức giá khoảng 370 nghìn đồng mỗi sào, dịch vụ này ngày càng được nhiều nông dân đặt hàng do giảm chi phí mua giống, công làm mạ, chủ động gieo cấy bảo đảm khung thời vụ…

Năm 2026, tỉnh Bắc Ninh phấn đấu thành lập mới ít nhất 80 HTX, đồng thời tiếp tục nâng cao tỷ lệ HTX hoạt động hiệu quả, tăng thu nhập cho thành viên và người lao động. Để hoàn thành mục tiêu này, Liên minh HTX tỉnh phối hợp với các sở, ngành, địa phương tăng cường triển khai các hoạt động hỗ trợ về chính sách, tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, xây dựng các chuỗi sản xuất, tiêu thụ nông sản, tập huấn nâng cao kỹ năng quản trị cho các thành viên HTX… Qua đó, nhằm nâng cao hoạt động khu vực kinh tế tập thể, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội.

Đổi mới công nghệ không chỉ giúp hợp tác xã nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Với định hướng đúng và các chính sách hỗ trợ phù hợp, Bắc Ninh kỳ vọng khu vực kinh tế hợp tác sẽ tiếp tục phát huy vai trò là động lực quan trọng trong phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn bền vững.

Nguyễn Hải