Triển khai thí điểm hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc

Từ phát triển vùng nguyên liệu, chăn nuôi an toàn dịch bệnh đến ứng dụng VietGAP, PGS và cấp mã số vùng trồng, thành phố từng bước hình thành hệ sinh thái nông nghiệp an toàn, hiện đại và bền vững. Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng thực phẩm sạch, truy xuất được nguồn gốc ngày càng gia tăng, Hà Nội tập trung xây dựng các chuỗi cung ứng nông sản thực phẩm an toàn theo hướng khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ.

Thành phố đồng thời tăng cường kết nối với các địa phương nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường Thủ đô và phục vụ xuất khẩu. à Nội duy trì và phát triển 191 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông lâm thủy sản an toàn. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp kiểm soát chất lượng thực phẩm từ gốc, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người nông dân. Hà Nội còn tăng cường liên kết vùng với các địa phương trọng điểm sản xuất nông nghiệp.

Thành phố đã tổng hợp nguồn cung từ 26/33 tỉnh, thành phố với 945 chuỗi cung ứng nông sản an toàn, tập trung chủ yếu tại các tỉnh vùng Thủ đô như Phú Thọ, Thái Nguyên, Hưng Yên, Ninh Bình, Bắc Ninh và Quảng Ninh. Nguồn cung được kết nối trực tiếp tới các hệ thống phân phối, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và hệ thống kiểm soát chất lượng nhằm xây dựng chuỗi sản xuất, cung ứng an toàn và bền vững cho thị trường Thủ đô. Việc siết chặt quản lý từ vùng nguyên liệu, phát triển chuỗi liên kết an toàn đến mở rộng thị trường tiêu thụ đang giúp Hà Nội từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch và bền vững. 

Trước yêu cầu này, thành phố thí điểm Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Theo Kế hoạch, việc triển khai thí điểm nhằm xây dựng và triển khai thí điểm Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm dùng chung của Thành phố phục vụ quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc đối với thịt gia súc, gia cầm (tập trung vào thịt lợn) trên địa bàn, bảo đảm theo dõi xuyên suốt, kiểm soát từ khâu giết mổ, phân phối đến tiêu thụ một cách minh bạch, chính xác.

(Ảnh minh họa). 

Hình thành dữ liệu truy xuất thống nhất, liên thông, có khả năng kiểm chứng; hỗ trợ cơ quan quản lý giám sát, phát hiện rủi ro, truy xuất ngược, khoanh vùng và thu hồi sản phẩm khi phát sinh sự cố; bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng thông qua việc cung cấp công cụ tra cứu nguồn gốc thực phẩm nhanh chóng, chính xác, từng bước tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong công tác giám sát an toàn thực phẩm hiện nay. Tập trung quản lý và truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm thịt gia súc, gia cầm (tập trung vào thịt lợn); làm cơ sở đánh giá, hoàn thiện quy trình kỹ thuật và hạ tầng công nghệ trước khi mở rộng ra toàn bộ các nhóm thực phẩm khác.

Trong giai đoạn thí điểm, chỉ ghi nhận thông tin định danh cơ sở chăn nuôi và mã lô xuất bán/đầu vào khâu giết mổ (không bắt buộc nhật ký chăn nuôi chi tiết hằng ngày); nguồn cung ngoài Thành phố ghi nhận qua hồ sơ hợp lệ, không chờ liên thông dữ liệu liên tỉnh; thực hiện đồng bộ dữ liệu phù hợp phạm vi thí điểm, không yêu cầu đồng bộ dữ liệu lịch sử.

Phạm vi bao gồm thịt gia súc, gia cầm (tập trung vào thịt lợn) của các chuỗi được lựa chọn; ghi nhận nguồn cung đầu vào, hồ sơ liên quan, lô giết mổ, vận chuyển, sơ chế, phân phối và tiếp nhận tại điểm bán, bếp ăn. Quy mô dự kiến ít nhất 02 chuỗi liên kết hoàn chỉnh, gồm 02 cơ sở chăn nuôi, 02 cơ sở giết mổ tập trung, 02 đơn vị phân phối hoặc sơ chế, các đơn vị vận chuyển của chuỗi, 20 điểm bán (trong đó ít nhất 10 điểm bán nhỏ lẻ tại chợ) và 05 bếp ăn tập thể; lựa chọn 03 đến 05 xã, phường có các mắt xích của chuỗi. 

Tiêu chí lựa chọn là các cơ sở hoạt động đáp ứng điều kiện pháp luật; có nguồn cung và giao nhận thường xuyên; xác định được các mắt xích trước và sau; có người phụ trách và cam kết cung cấp chứng từ, cho phép kiểm tra. Có cơ sở quy mô nhỏ để kiểm chứng khả năng áp dụng thực tế.

Hệ thống được thiết kế đơn giản, tối ưu hóa trên thiết bị di động và trình duyệt web, bảo đảm hộ kinh doanh thực hiện được các thao tác nhận lô, tách lô và giao lô sau khi được hướng dẫn tại chỗ. Ưu tiên tích hợp chức năng tra cứu trên Ứng dụng Công dân số Thủ đô (iHanoi) và Cổng thông tin điện tử, không yêu cầu người dân cài đặt thêm ứng dụng riêng. Đồng thời, nâng cấp các phân hệ đã thử nghiệm và tổ chức kết nối, chia sẻ dữ liệu đồng bộ qua cổng API với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông lâm thủy sản thực phẩm Thành phố (check.hanoi.gov.vn), Hệ thống HanoiCheck và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành hiện có.

Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì triển khai và tổng hợp chung. Sở phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế, Sở Công Thương, Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND các xã, phường được lựa chọn cùng các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia chuỗi cung ứng để thực hiện các nhiệm vụ theo phân công.

Trong quá trình thí điểm, các cơ sở được tập huấn trực tiếp theo ca sản xuất, kể cả ca đêm và rạng sáng; được hỗ trợ biểu mẫu, tài liệu, thiết lập tài khoản và kết nối dữ liệu. Hệ thống sẽ vận hành theo lô hàng và giao nhận thực tế, đồng thời thực hiện đối soát hằng ngày đối với các lô hàng thiếu hồ sơ, sai lệch số lượng hoặc sử dụng mã không đúng quy định. Cơ sở tham gia tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu nhập; UBND cấp xã thực hiện rà soát, kiểm tra theo thẩm quyền.

Kế hoạch yêu cầu thử nghiệm quy trình xử lý sự cố an toàn thực phẩm khẩn cấp và khoanh vùng tự động. Khi phát hiện lô hàng có rủi ro hoặc xảy ra sự cố, cơ quan quản lý chuyên ngành kích hoạt lệnh "Tạm dừng lưu thông/Tạm khóa mã QR lô hàng" trên hệ thống. Kết quả thí điểm được đánh giá toàn diện trên các tiêu chí về độ chính xác dữ liệu, thời gian xử lý sự cố, hiệu quả cảnh báo, truy xuất, thu hồi và chi phí vận hành.

Thời gian vận hành thí điểm tối thiểu 15 ngày; việc tổng kết, đánh giá dự kiến hoàn thành trong tháng 11/2026. Trên cơ sở kết quả triển khai, Thành phố sẽ xây dựng Quy chế quản lý, vận hành hệ thống, phân định rõ trách nhiệm quản trị nền tảng kỹ thuật, quản lý dữ liệu chuyên ngành, tạo lập, cập nhật, kiểm tra, hiệu chỉnh, khai thác và chia sẻ dữ liệu; đồng thời quy định cơ chế xử lý cảnh báo, phối hợp khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm./.

Ngọc Trang