Hiệu quả mô hình chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải bền vững

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản trọng điểm của cả nước. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của hoạt động sản xuất, lượng chất thải hữu cơ phát sinh ngày càng đặt ra nhiều thách thức đối với môi trường. Nếu không được thu gom và xử lý đúng cách, chất thải có thể gây ô nhiễm nguồn nước, phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi năng lượng tái tạo gắn với quản lý chất thải được xem là một trong những hướng đi thiết thực nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng tuần hoàn, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Một trong những giải pháp có tính ứng dụng cao là xây dựng hệ thống bể biogas. Thông qua quá trình phân hủy, các chất thải hữu cơ phù hợp được xử lý để tạo ra khí sinh học có thể sử dụng làm nhiên liệu phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Đồng thời, quá trình này góp phần giảm lượng chất thải hữu cơ chưa qua xử lý thải trực tiếp ra môi trường.

Điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ nằm ở việc tạo ra nguồn năng lượng thay thế mà còn ở cách tiếp cận mới, xem chất thải là một nguồn tài nguyên có thể khai thác và tái sử dụng hợp lý. Thay vì chỉ tập trung xử lý chất thải sau sản xuất, người dân được khuyến khích thay đổi tư duy ngay từ khâu tổ chức hoạt động sản xuất, hướng đến quy trình khép kín, tiết kiệm tài nguyên và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường.

Tận dụng phụ phẩm trong quá trình chế biến thủy sản thành nguồn tài nguyên hữu ích thông qua mô hình biogas, hướng đến tiết kiệm năng lượng và phát triển kinh tế tuần hoàn. 

Dự án “Tăng cường năng lực chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì môi trường bền vững ở đồng bằng sông Cửu Long” do Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam tài trợ giúp người dân tiếp cận các giải pháp tốt nhất. Thông qua mô hình, các hộ sản xuất và hợp tác xã có thêm cơ hội tiếp cận với giải pháp xử lý chất thải hữu cơ, tận dụng nguồn khí sinh học phục vụ nhu cầu năng lượng. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với điều kiện của nhiều khu vực nông thôn, nơi hoạt động sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản gắn liền với lượng lớn phụ phẩm, chất thải hữu cơ.

Việc xây dựng bể biogas không đơn thuần là đầu tư một công trình kỹ thuật mà còn là bước chuyển trong nhận thức và phương thức sản xuất. Khi chất thải được thu gom, xử lý đúng quy trình, nguy cơ ô nhiễm môi trường được hạn chế, nguồn khí sinh học có thể góp phần giảm sự phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu truyền thống. Đặc biệt, nếu được vận hành và bảo dưỡng đúng kỹ thuật, hệ thống biogas còn có thể mang lại lợi ích kinh tế lâu dài thông qua tiết kiệm chi phí nhiên liệu, đồng thời góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

Chị Đoàn Kiều Diễm chia sẻ về những lợi ích thiết thực của mô hình chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì môi trường bền vững. 

Chia sẻ về ý nghĩa của mô hình, chị Đoàn Kiều Diễm – Giám đốc HTX Nuôi trồng thủy sản Thành Phát cho biết, đây là mô hình vừa giúp xử lý chất thải hữu cơ, vừa tận dụng được nguồn năng lượng tái tạo phục vụ đời sống và sản xuất. Thay vì để chất thải tồn đọng, gây mùi hôi và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, chúng ta có thể thu gom, xử lý phù hợp để tạo ra khí biogas sử dụng làm nhiên liệu. Qua đó, người dân có thể tiết kiệm một phần chi phí năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu truyền thống và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.  

Biến chất thải hữu cơ thành nguồn năng lượng hữu ích là một hướng đi đáng quan tâm trong hành trình phát triển nông nghiệp xanh tại đồng bằng sông Cửu Long. Khi được đầu tư đúng hướng, vận hành an toàn và kết hợp với hệ thống quản lý chất thải đồng bộ, mô hình biogas sẽ góp phần giảm áp lực môi trường, tiết kiệm chi phí sản xuất và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn./. 

Minh Anh