Tình trạng nắng nóng gay gắt và hạn hán kéo dài diễn ra trên diện rộng, khiến nhu cầu sử dụng nước của người dân tăng cao. Theo UBND TP. HCM, tình hình trên dẫn đến nhu cầu dùng nước sạch của người dân và các cơ sở kinh doanh, dịch vụ tăng đột biến, dẫn đến sự mất cân đối nghiêm trọng giữa nguồn cung và nhu cầu thực tế tại các xã nông thôn Đất Đỏ, Phước Hải và Hồ Tràm.
Tổng nhu cầu nước sinh hoạt thực tế của 3 xã đạt khoảng 31.000 - 33.000 m³/ngày đêm, trong khi tổng khả năng cung ứng thực tế từ mạng lưới chỉ đạt khoảng 26.000 - 27.000 m³/ngày đêm (thiếu hụt khoảng 6.000 m³/ngày đêm). Tình trạng trên đang trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của hơn 24.000 hộ dân nông thôn, ảnh hưởng đến môi trường thu hút đầu tư tại các khu công nghiệp và hình ảnh chuỗi du lịch dịch vụ ven biển vốn là mũi nhọn kinh tế của địa phương.
Mặc dù thành phố đã triển khai quyết liệt nhiều giải pháp như: tăng cường chống thất thoát, mua sỉ bổ sung nước sạch từ Công ty cổ phần Cấp nước tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, đồng thời vận động nhân dân tích trữ nước giờ thấp điểm..., tuy nhiên, các giải pháp này vẫn không bù đắp đủ lượng nước thiếu hụt trong các khung giờ cao điểm, giai đoạn nắng nóng kéo dài và các ngày lễ, Tết, cuối tuần.
Để đảm bảo mục tiêu cấp nước sạch, UBND thành phố đề xuất phương án khẩn cấp là cho phép Nhà máy nước Long Tân tăng tạm thời công suất khai thác nước dưới đất từ 6.000m3 lên tối đa 8.000m3 mỗi ngày đêm trong các dịp lễ, Tết và các tháng cao điểm mùa khô từ tháng 2 đến hết tháng 6 hằng năm. Giải pháp này được áp dụng đến khi hoàn thành dự án nâng cấp Nhà máy nước Đá Bàng và Nhà máy nước Sông Ray giai đoạn 2026-2029.
Đảm bảo cấp nước sạch sinh hoạt là nhiệm vụ quan trọng được TP. HCM đẩy mạnh triển khai (Ảnh minh họa).
Theo UBND TP. HCM, phương án trên phù hợp với quy định của Luật Tài nguyên nước 2023 về việc sử dụng nguồn nước mặt, nước dưới đất và các công trình cấp nước dự phòng để bảo đảm nước sinh hoạt khi xảy ra hạn hán, thiếu nước.
Hệ thống 12 giếng của Nhà máy nước Long Tân có tổng công suất tiềm năng khoảng 8.970m3 mỗi ngày đêm. Hiện nhà máy vận hành ở mức 6.000m3 mỗi ngày đêm nhưng vẫn còn khả năng khai thác thêm từ các giếng dự phòng và phần công suất chưa sử dụng hết. UBND TP. HCM đánh giá việc nâng công suất lên 8.000m3 đã được kiểm nghiệm trong quá trình lập hồ sơ cấp phép trước đây và khả thi về mặt kỹ thuật. Hệ thống thiết bị hiện hữu đáp ứng được phần công suất tăng thêm mà không cần đầu tư mới.
Từ cuối tháng 5/2026, chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu xã, phường, đặc khu và các đơn vị khai thác dịch vụ thủy lợi về việc chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do huy động thủy điện, trong bối cảnh đảm bảo an ninh năng lượng trong mùa cạn 2026.
Trong đó, Sở Nông nghiệp và Nông nghiệp yêu cầu Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác dịch vụ thủy lợi, Trung tâm Quản lý và khai thác công trình thủy lợi TP. HCM tăng cường công tác theo dõi diễn biến nguồn nước về từ thượng nguồn để kịp thời cập nhật, điều chỉnh kế hoạch khai thác, sử dụng nước cấp cho sinh hoạt, sản xuất trên địa bàn thành phố;
Khẩn trương hoàn thành việc lập, lập điều chỉnh trình cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt quy trình vận hành hồ chứa nước theo quy định để có cơ sở thực hiện tổ chức vận hành đảm bảo an toàn công trình, vùng hạ du, đáp ứng cho nhu cầu cấp nước tưới, sinh hoạt và các mục đích khác phù hợp tình hình thực tế phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố. Tiến hành nâng cấp, sửa chữa các công trình chuyển nước, cấp nước nhằm chủ động, linh hoạt trong việc lấy nước theo thực tế diễn biến nguồn nước được dự báo.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu có quản lý công trình thủy lợi, hồ, đập thường xuyên theo dõi tình hình thời tiết, khí tượng thủy văn để tổ chức quản lý, vận hành có hiệu quả các công trình thủy lợi do địa phương quản lý; tổ chức duy tu, sửa chữa các công trình thủy lợi, hồ chứa do đơn vị quản lý đảm bảo phục vụ sản xuất nông nghiệp, an toàn công trình; đồng thời tổ chức tuyên truyền, vận động thực hiện các giải pháp tưới tiết kiệm nước trong giai đoạn cuối vụ đông xuân và chuẩn bị cho vụ hè thu, tận dụng tối đa nguồn nước tự nhiên từ các sông, suối nhỏ, ao hồ tự nhiên trên địa bàn.
UBND các xã, phường, đặc khu phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác dịch vụ thủy lợi, Trung tâm Quản lý và khai thác công trình thủy lợi TP. HCM trong việc tổ chức thực hiện kế hoạch cấp nước để kịp thời cập nhật, điều chỉnh kế hoạch tưới, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn./.
Thanh Nga