Tăng cường công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường trong mùa mưa lũ

Những năm gần đây, trước tác động của biến đổi khí hậu khiến tình hình thiên tai diễn biến phức tạp, cực đoan. Năm 2025, đã có 15 cơn bão và 06 áp thấp nhiệt đới xuất hiện trên biển Đông, trong đó có 07 cơn bão ảnh hưởng đến thời tiết của tỉnh Quảng Ngãi, 11 đợt mưa lớn trên diện rộng, 06 đợt lũ, trong đó 02 đợt mưa, lũ (từ ngày 25/10 - 02/11/2025, từ ngày 05 - 07/11/2025) đã gây thiệt hại nặng về người và tài sản trên địa bàn tỉnh.

Cùng  với việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trong công tác phòng, chống thiên tai, Quảng Ngãi đặc biệt chú trọng đến công tác phòng ngừa, ứng phó với nguy cơ xảy ra sự cố môi trường trong mùa mưa bão. Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương, Ban quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, UBND các xã, phường, đặc khu và các cơ quan, đơn vị có liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao tăng cường tổ chức kiểm tra, giám sát, vận hành hệ thống xử lý nước thải, hồ chứa nước thải, hồ chứa quặng đuôi, các bãi chứa chất thải nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối trong mùa mưa bão;

Bên cạnh đó, rà soát, đánh giá nguy cơ xảy ra sự cố môi trường trên địa bàn và công khai thông tin về các nguồn có nguy cơ gây ra sự cố môi trường theo quy định của pháp luật; xây dựng, phê duyệt và thực hiện kế hoạch ứng phó sự cố chất thải theo quy định.

Chủ động phòng ngừa, ứng phó nguy cơ xảy ra sự cố môi trường trong mùa mưa bão là nhiệm vụ quan trọng. 

Các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ xảy ra sự cố môi trường trên địa bàn tỉnh xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố chất thải theo quy định tại Thông tư số 41/2025/TTBNNMT hướng dẫn kỹ thuật về phòng ngừa, ứng phó sự cố chất thải và phục hồi môi trường sau sự cố môi trường;

Thực hiện chế độ kiểm tra thường xuyên, áp dụng biện pháp quản lý, kỹ thuật nhằm loại trừ, giảm thiểu nguy cơ xảy ra sự cố môi trường, tập trung kiểm tra các hồ chứa chất thải, bãi lưu giữ chất thải, đặc biệt các bãi thải, hồ chứa quặng đuôi của các cơ sở khai thác, chế biến khoáng sản, cơ sở sản xuất phân bón, hóa chất; bãi lưu giữ chất thải rắn của các nhà máy nhiệt điện, nhà máy thép và cơ sở xử lý chất thải; hồ chứa nước của các nhà máy thủy điện có nguy cơ sạt lở hoặc vỡ đập do mưa lớn, lũ lụt;...

Bố trí công trình, trang thiết bị, phương tiện ứng phó sự cố; xây dựng, huấn luyện lực lượng tại chỗ và tổ chức diễn tập ứng phó sự cố môi trường; trường hợp xảy ra sự cố, tổ chức thực hiện ứng phó và kịp thời thông tin, báo cáo đến các cơ quan có thẩm quyền theo quy định.

Tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai trong những tháng cuối năm, UBND tỉnh yêu cầu UBND các xã, phường, đặc khu rà soát, cập nhật, bổ sung và hoàn thiện kế hoạch phòng, chống thiên tai, phương án ứng phó với từng loại hình thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai bảo đảm chi tiết, cụ thể, sát thực tế, nhất là ứng phó các kịch bản bão mạnh, sạt lở đất, mưa lũ lớn cực đoan, ngập lụt vượt lịch sử, không để bị động, bất ngờ khi xảy ra thiên tai.

Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân nhất là trong mùa mưa bão là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. 

Đánh giá mức độ an toàn, khả năng chống chịu của hệ thống công trình phòng, chống thiên tai và cơ sở hạ tầng thiết yếu (nhất là công trình giao thông, viễn thông, điện lực), kịp thời nâng cấp, gia cố, sửa chữa công trình xung yếu để chủ động phòng ngừa trước diễn biến thiên tai cực đoan. Ưu tiên đầu tư nguồn lực tập trung sửa chữa, nâng cấp đê điều, hồ đập có nguy cơ mất an toàn trước mùa mưa lũ; thực hiện hiệu quả công tác quản lý an toàn đê điều, hồ đập; chủ động vận hành điều tiết bảo đảm an toàn hồ đập, an toàn dân cư vùng hạ du, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống;

Chủ động tổ chức tái định cư cho các hộ dân sinh sống ở những khu vực có nguy cơ mất an toàn do thiên tai, nhất là khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất, nứt núi, sạt lở núi, lũ quét, ngập lụt sâu... Rà soát, xác định cụ thể các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập sâu để chủ động bố trí tạm cư cho người dân đến nơi an toàn; quyết định cụ thể thời gian, thời điểm, địa điểm, đối tượng tạm cư phù hợp với tình hình thực tế trong mùa mưa bão và có chính sách bảo đảm các điều kiện sinh hoạt thiết yếu cho người dân trong thời gian tạm cư.

Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi, đôn đốc các địa phương, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Quảng Ngãi, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi Kon Tum thực hiện công tác đảm bảo an toàn hồ, đập thủy lợi, sẵn sàng các điều kiện cần thiết để chủ động ứng phó sự cố đập, đê điều; rà soát, hoàn thiện các phương án ứng phó với thiên tai, nhất là tình huống xảy ra thiên tai cực đoan, diện rộng; chỉ đạo hướng dẫn, tập huấn, tuyên truyền về phòng ngừa, ứng phó với thiên tai trên các nền tảng, đặc biệt là mạng xã hội để nâng cao nhận thức cộng đồng.

Chủ động theo dõi, giám sát, tham mưu thực hiện quy trình vận hành hồ chứa, liên hồ chứa đảm bảo an toàn, đúng quy định; tăng cường kiểm tra, quản lý cấp phép, khai thác tài nguyên, khoáng sản, đặc biệt là khai thác cát, sỏi lòng sông, ven biển, tránh gây sạt lở, làm gia tăng rủi ro thiên tai; chủ động xử lý môi trường tại các khu vực bị thiên tai, ngăn ngừa dịch bệnh xảy ra.

Các chủ đầu tư các công trình đang thi công trên địa bàn tỉnh, nhất là các công trình đang thi công trên sông, suối, ven biển, cửa sông, khu vực có nguy cơ sạt lở, trong các khu dân cư và các khu vực có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn tính mạng, tài sản xung quanh dự án, công trình phải xây dựng Phương án Ứng phó thiên tai đảm bảo an toàn cho người, tài sản, thiết bị và công trình; xác định điểm dừng kỹ thuật và triển khai thu, dọn các vật cản trên sông, suối để đảm bảo thoát lũ trước mùa mưa, lũ chính vụ năm 2026./.

Thu Hạnh