Bảo vệ môi trường được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển bền vững của Sơn La, đặc biệt trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội ngày càng gia tăng, kéo theo lượng nước thải sinh hoạt và sản xuất phát sinh ngày càng lớn.
Để đạt được mục tiêu, Sơn La đang từng bước đầu tư xây dựng và nâng cấp hệ thống hạ tầng xử lý nước thải tại các đô thị, khu dân cư tập trung, khu công nghiệp và cụm công nghiệp.
Tỉnh ưu tiên triển khai các dự án nhà máy xử lý nước thải, hệ thống thu gom, thoát nước đồng bộ, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ xử lý nước thải tiên tiến, thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động xả thải của các cơ sở sản xuất, kinh doanh cũng được chú trọng nhằm đảm bảo tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường.
Ngoài đầu tư hạ tầng kỹ thuật, Sơn La cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của việc xử lý nước thải và bảo vệ nguồn nước. Người dân được khuyến khích thực hiện các giải pháp tiết kiệm nước, xử lý nước thải sinh hoạt hợp vệ sinh và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường tại địa phương.
Hiện thực hoá và triển khai đồng bộ, sâu rộng các giải pháp bảo vệ môi trường, UBND tỉnh Sơn La vừa ban hành Kế hoạch 36/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị quyết 247/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội về tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường. Trọng tâm của Kế hoạch là chú trọng đầu tư phát triển các công trình bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, coi đây là một trong những điều kiện nền tảng để kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn trước mắt và định hướng đến năm 2030.
Sơn La tiếp tục đẩy mạnh đầu tư các công trình bảo vệ môi trường. (Ảnh: Internet).
Theo Kế hoạch 36/KH-UBND, tỉnh bố trí ngân sách tăng dần theo từng giai đoạn, kết hợp huy động nguồn lực xã hội hóa để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm các công trình hạ tầng môi trường thiết yếu. Trong đó, ưu tiên đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị; hệ thống thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt phù hợp từng loại rác; các cơ sở tái chế, xử lý rác thải hữu cơ, chất thải nguy hại; cải thiện, phục hồi môi trường các lưu vực sông; đầu tư các công trình thích ứng biến đổi khí hậu.
Thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, công nghệ mới không phát thải, công nghệ lưu trữ năng lượng, thu giữ và sử dụng các-bon thông qua các cơ chế tài chính linh hoạt như đầu tư công, hợp tác công - tư; có cơ chế, chính sách đặc thù trong đầu tư xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Trong năm 2026, Sơn La tập trung rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách liên quan đến bảo vệ môi trường; cập nhật, điều chỉnh các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu;
Đồng thời triển khai quyết liệt các nhiệm vụ cấp bách về kiểm soát, khắc phục ô nhiễm môi trường, kiểm soát ô nhiễm không khí; nghiên cứu xây dựng Kế hoạch quản lý môi trường nước mặt theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020. Chủ động rà soát, cập nhật kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính cho từng ngành, lĩnh vực và chuẩn bị điều kiện triển khai Đề án thí điểm kinh doanh tín chỉ các-bon rừng sau khi Chính phủ và các Bộ, ngành ban hành các quy định pháp lý có liên quan.
Lộ trình đến năm 2030, Sơn La phấn đấu nâng tỷ lệ nước thải đô thị được xử lý đạt quy chuẩn trên 50% với đô thị loại II trở lên, trên 20% với đô thị còn lại. Tập trung cải tạo, nâng cấp, xử lý ô nhiễm môi trường tại các bãi chôn lấp chất thải không hợp vệ sinh, các khu vực bị ô nhiễm do chất thải gây ra.
Nâng tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đạt 98%, khu vực nông thôn được thu gom đạt trên 90%; 100% khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt có khu vực phân loại, lưu giữ, xử lý riêng chất thải nhựa. Cùng với đầu tư hạ tầng, tiếp tục triển khai các giải pháp phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn từ sớm, từ xa nguy cơ ô nhiễm, sự cố môi trường; tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật về môi trường tại khu, cụm công nghiệp và làng nghề;
Trạm thu gom nước thải tại tỉnh Sơn La. (Ảnh: ĐB).
Nâng cao chế tài xử lý, bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa vi phạm; tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc, khiếu kiện phức tạp về môi trường ngay từ cơ sở; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu. Đồng thời, tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp;
Song song đó, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cấp xã, đáp ứng yêu cầu phân cấp, phân quyền trong giai đoạn hiện nay. Mục tiêu nâng tỷ lệ xử lý nước thải đạt quy chuẩn trên 50% vào năm 2030 thể hiện quyết tâm của Sơn La trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường. Trong bối cảnh nhiều địa phương đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm nguồn nước do áp lực từ quá trình đô thị hóa và gia tăng hoạt động sản xuất, việc chủ động đầu tư và nâng cấp hạ tầng xử lý nước thải được xem là giải pháp quan trọng giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên.
Thời gian tới, cùng với việc tiếp tục huy động các nguồn lực từ ngân sách nhà nước, tỉnh Sơn La cũng sẽ tăng cường kêu gọi sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong đầu tư, vận hành các công trình xử lý nước thải. Các mô hình hợp tác công tư, ứng dụng công nghệ mới và các giải pháp quản lý thông minh được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả xử lý nước thải, đồng thời tiết kiệm chi phí và nguồn lực cho địa phương.
Bên cạnh đó, việc hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao năng lực quản lý môi trường và tăng cường kiểm soát các nguồn xả thải sẽ tiếp tục được tỉnh chú trọng. Khi hệ thống hạ tầng xử lý nước thải được đầu tư đồng bộ và ý thức bảo vệ môi trường của cộng đồng được nâng cao, chất lượng môi trường nước trên địa bàn sẽ từng bước được cải thiện rõ rệt.
Thanh Thảo