Quyết định 738 của Chính phủ tạo môi trường pháp lý rõ ràng cho địa phương và doanh nghiệp

Ngày 25/4/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ ký Quyết định 738/QĐ-TTg chấm dứt hiệu lực thi hành đối với Quyết định 893/QĐ-TTg ngày 26/7/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quyết định này nhằm đồng bộ hóa hệ thống quy hoạch năng lượng với Quyết định số 363/QĐ-BCT do Bộ Công Thương phê duyệt ngày 28/2/2026 về Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo quy hoạch điều chỉnh, phạm vi bao trùm toàn bộ các phân ngành trọng yếu gồm dầu khí, than, điện, năng lượng tái tạo và năng lượng mới, từ thăm dò, khai thác, sản xuất, tồn trữ đến phân phối và sử dụng.

Đáng chú ý, việc điều chỉnh không chỉ là thay thế văn bản cũ mà còn phản ánh sự thay đổi lớn trong định hướng phát triển quốc gia: Cập nhật theo mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội mới; điều chỉnh theo thay đổi địa giới hành chính; tích hợp tiến bộ khoa học, công nghệ năng lượng; tăng tốc chuyển đổi xanh và thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050 và tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh nhu cầu điện, nhiên liệu và công nghiệp tăng mạnh.

(Ảnh minh họa)

Theo Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương), Luật Quy hoạch năm 2025 đã thực hiện bước đột phá trong cải cách hành chính thông qua việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ. Theo đó, thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch ngành quốc gia đã được chuyển giao từ Thủ tướng Chính phủ xuống Bộ trưởng các bộ quản lý ngành. Trên cơ sở đó, ngày 28/02/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 363/QĐ-BCT phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch năng lượng quốc gia.

Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, một văn bản cấp bộ không thể thay thế nội dung của một văn bản cấp Thủ tướng phê duyệt, do vậy, việc chấm dứt hiệu lực của Quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia ban hành tại Quyết định 893 là cần thiết, đúng quy định của pháp luật để tránh chồng chéo, trùng lặp với các quy hoạch ngành đã được phê duyệt trước đó. Quyết định 738/QĐ-TTg của Chính phủ cũng là bước pháp lý cần thiết để xác lập Quyết định 363/QĐ-BCT của Bộ Công Thương trở thành căn cứ pháp lý duy nhất triển khai Điều chỉnh Quy hoạch năng lượng quốc gia.

Điều này sẽ giúp minh bạch hóa hệ thống, xóa bỏ sự chồng chéo văn bản, tạo môi trường pháp lý rõ ràng cho các địa phương và doanh nghiệp. Đồng thời, thể hiện tinh thần đổi mới của Chính phủ trong việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các bộ ngành, giúp rút ngắn quy trình thủ tục, phản ứng nhanh với các biến động của thị trường năng lượng toàn cầu. Cùng với đó, tạo hành lang pháp lý thông suốt để ngành năng lượng "đi trước một bước", phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026-2030.

Vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là Quyết định 738 có tác động đối với các dự án năng lượng đang triển khai hay không? Đại diện Bộ Công Thương khẳng định, các dự án đã được phê duyệt chủ trương, đang triển khai hoặc đã đi vào vận hành không bị ảnh hưởng. Nguyên nhân là bởi các dự án hiện nay chủ yếu được triển khai trên cơ sở các quy hoạch ngành cụ thể và các quyết định đầu tư đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Những cơ sở pháp lý này vẫn giữ nguyên hiệu lực và tiếp tục là căn cứ để triển khai các hoạt động đầu tư, xây dựng và vận hành. Do đó, doanh nghiệp có thể yên tâm về tính ổn định của môi trường chính sách trong lĩnh vực năng lượng.

Đại diện Bộ Công Thương cho biết thêm, dù có sự điều chỉnh về văn bản quy hoạch nhưng các mục tiêu lớn về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển năng lượng bền vững, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, sạch vẫn được giữ vững và triển khai nhất quán. Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy hoạch ngành, cơ chế chính sách liên quan nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Quyết định 738 của Chính phủ cùng với Quyết định 363/QĐ-BCT của Bộ trưởng Bộ Công Thương là minh chứng cho nỗ lực của Chính phủ trong việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế về năng lượng hiện đại, đồng bộ. Đây chính là nền tảng cho các nhà đầu tư tập trung triển khai các công trình năng lượng trọng điểm, đưa đất nước vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới…/.

ĐOÀN VINH