Nắng nóng cực đoan đang trở thành thách thức lớn đối với nhiều quốc gia châu Âu, thúc đẩy các chính phủ mở rộng mạng lưới cảnh báo và xây dựng kế hoạch ứng phó linh hoạt. Các giải pháp tập trung vào giám sát nhiệt độ, hỗ trợ nhóm dễ bị tổn thương và tăng khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu. Tại Pháp, một số thành phố phải hủy bỏ các sự kiện đường phố, cấm uống rượu bia tại các khu vực đang ở mức “báo động đỏ” vì nắng nóng.
Hàng loạt chuyến tàu ở Pháp đã bị hủy để xử lý các sự cố tiềm ẩn khi nắng nóng đe dọa các đường ray và cáp điện. Trong khi đó, Italia cũng trải qua một trong những đợt nóng nghiêm trọng nhất trong nhiều năm gần đây. Bộ Y tế nước này ban hành “cảnh báo đỏ” đối với hàng loạt thành phố lớn như Rome, Milan, Bologna và Florence. Nắng nóng cực đoan cũng làm gia tăng nguy cơ cháy rừng tại Hy Lạp, Italia và Tây Ban Nha, đe dọa các khu dân cư, hoạt động du lịch và nhiều lĩnh vực kinh tế.
Tác động của nắng nóng đang lan rộng trên hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội châu Âu, từ sức khỏe cộng đồng, giao thông vận tải đến sản xuất năng lượng và nông nghiệp. Nghiên cứu của Allianz Trade cho thấy khi nhiệt độ vượt quá 30°C, mỗi lần tăng thêm 1°C sẽ gây ra hai tác động chính: Năng suất lao động giảm khoảng 3% và chi phí năng lượng tăng khoảng 1,2%.
Nếu tình trạng nắng nóng tiếp tục diễn biến như hiện nay, Allianz Trade dự báo tổng thiệt hại kinh tế tại các nền kinh tế lớn của châu Âu có thể vượt 600 tỷ USD vào năm 2030. Trong bối cảnh nắng nóng kéo dài và ngày càng cực đoan, máy điều hòa không khí tại châu Âu trở thành nhu cầu cấp thiết trong ngắn hạn.
Nắng nóng cực đoan khiến cuộc sống của người dân châu Âu bị đảo lộn. Ảnh: IRR
Người dân và doanh nghiệp đổ xô tìm mua điều hòa để đối phó với thời tiết khắc nghiệt, tạo nên làn sóng tiêu dùng chưa từng có tại nơi vốn không phổ biến với thiết bị làm mát này. Điều hòa không khí cũng được ưu tiên lắp đặt tại những địa điểm có rủi ro cao như bệnh viện, viện dưỡng lão, trường học, nhà ở xã hội, phương tiện giao thông công cộng và các trung tâm tránh nóng.
Trước xu hướng này, Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo số lượng máy điều hòa sử dụng trong Liên minh châu Âu có thể đạt khoảng 275 triệu chiếc vào năm 2050, cao gấp hơn hai lần so với năm 2019. Với rủi ro do nắng nóng gia tăng, chính quyền thành phố Rome (Italia) đã triển khai sáng kiến “The Big Chill”, mở cửa miễn phí các rạp chiếu phim có điều hòa vào những giờ nóng nhất trong ngày để người dân tránh nóng.
Chương trình hỗ trợ người dân không có điều hòa nhiệt độ tại nhà, tạo thêm không gian giao lưu, giải trí và tham gia các hoạt động văn hóa, góp phần giảm tình trạng cô lập trong cộng đồng.
Nhiều quốc gia châu Âu cũng chuyển từ ứng phó ngắn hạn sang xây dựng chiến lược thích ứng dài hạn. Bên cạnh tăng cường cảnh báo sớm, mở các trung tâm tránh nóng và hỗ trợ nhóm dễ bị tổn thương, các thành phố đang đẩy mạnh quy hoạch theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong định hướng dài hạn, các thành phố như Paris, Madrid (Tây Ban Nha) và Athens (Hy Lạp) mở rộng diện tích cây xanh, tăng không gian mặt nước, xây dựng các “đảo mát”, sử dụng vật liệu phản xạ nhiệt cho đường phố và công trình công cộng, đồng thời bổ sung mái xanh, tường xanh và hệ thống che nắng tại các khu vực tập trung đông người.
Mùa hè năm nay, nhiều quốc gia châu Âu đã phải hứng chịu các đợt nắng nóng gay gắt kéo dài. Hàng loạt cảnh báo được ban hành, nhiều trường học phải đóng cửa, hoạt động giao thông bị gián đoạn và các bệnh viện rơi vào tình trạng quá tải do số ca sốc nhiệt tăng mạnh.
Đợt nắng nóng kéo dài không chỉ làm đảo lộn cuộc sống thường nhật mà còn gây áp lực lớn lên hệ thống y tế, giao thông và hạ tầng, buộc nhiều quốc gia phải triển khai các biện pháp ứng phó khẩn cấp nhằm giảm thiểu thiệt hại do thời tiết cực đoan gây ra.
Thuỳ Dương