Kỳ tích ca tam thai: Một bé sinh ở tuần 27, hai bé được giữ lại thêm 36 giờ

Ca tam thai này đã góp thêm kinh nghiệm trong chăm sóc thai kỳ nguy cơ cao, tạo tiền đề để phát triển các kỹ thuật can thiệp hiện đại và điều trị bào thai tại Việt Nam

Ca tam thai nguy cơ cao từ những tuần đầu

Sản phụ Phạm Hồng Nhung, sinh năm 1997, ở Hải Phòng, chưa từng có con và thực hiện IVF do buồng trứng đa nang. Hai phôi được chuyển nhưng thai kỳ phát triển thành tam thai, ba buồng ối, hai bánh rau.

Ngay từ đầu thai kỳ, các bác sĩ xác định đây là trường hợp có nhiều nguy cơ. Đến tuần 12, hai thai chung bánh rau cùng tăng khoảng sáng sau gáy. Sản phụ tiếp tục được theo dõi sát trong suốt thai kỳ.

Theo TS.BS Nguyễn Thị Sim, Phó Giám đốc Bệnh viện Phennikamec, đây là một ca tam thai đặc biệt với nhiều yếu tố phức tạp. Sản phụ mắc đái tháo đường thai kỳ, phải kiểm soát chế độ ăn nghiêm ngặt, đồng thời mang gen tăng đông máu cao và phải sử dụng thuốc.

"Một bệnh nhân cần phải ăn nhiều để con lớn thì lại mắc đái tháo đường hai kỳ và kiểm soát chế độ ăn rất nghiêm ngặt, cần tử cung phải giãn tốt, có tuần hoàn tốt để ba thai cùng lớn thì mẹ lại mắc gen tăng đông máu rất cao, phải dùng thuốc. Mà dùng thuốc như nào để con lớn, không gây xuất huyết trên mẹ, không gây tổn thương các cơ quan khác của mẹ, các bác sĩ phải đấu trí rất nhiều", TS Nguyễn Thị Sim cho biết.

Hiện tại, 3 bé đã nặng hơn 4kg.

Bước ngoặt ở tuần 27 của ca tam thai

Ngày 8/6, khi thai 27 tuần 3 ngày, sản phụ được tiêm trưởng thành phổi do nguy cơ sinh non. Đến 27 tuần 5 ngày, cơn co tử cung xuất hiện và tăng dần, không còn đáp ứng với thuốc giảm co.

Ngày 11/6, khi thai 27 tuần 6 ngày, ối của thai riêng bánh rau, nằm thấp nhất, bị vỡ sớm.

Ngay lập tức, các chuyên khoa Y học bào thai, Sản khoa, Sơ sinh và Gây mê hồi sức hội chẩn. Bài toán lúc này không còn là 'có sinh hay không'. Thai vỡ ối cần được đón ra ngoài. Câu hỏi khó hơn là, liệu cuộc sinh của hai em còn lại có thể được trì hoãn hay không.

9h50, bé trai đầu tiên chào đời bằng đường âm đạo, nặng 900 g. Bé được cắt rốn chậm, sau đó được ê-kíp Sơ sinh tiếp nhận và chuyển về khoa hồi sức.

Trong khi đó, các bác sĩ quyết định giảm co tử cung và tiếp tục theo dõi sát, với mục tiêu giữ hai thai còn lại trong bụng mẹ lâu nhất có thể nếu điều kiện an toàn cho phép.

"Chúng tôi chỉ mong 2 bé tiếp tục lớn lên trong bụng mẹ một cách tối đa nhất, có thể 1 ngày, 1 tuần hoặc nhiều hơn thế nữa", TS Nguyễn Thị Sim cho biết.

36 giờ giành thêm cơ hội sống 

Sau khi một thai nhi trong ca đa thai chào đời, tử cung của người mẹ có thể tiếp tục co bóp và cuộc sinh diễn tiến nhanh. Trường hợp này, các bác sĩ đã lựa chọn chiến lược sinh trì hoãn (Delayed Interval Delivery), tức cố gắng kéo dài thai kỳ để hai thai còn lại có thêm thời gian phát triển.

Đây là kỹ thuật đặc biệt, đòi hỏi theo dõi liên tục và phối hợp nhiều chuyên khoa. Với trẻ sinh cực non, thêm thời gian trong tử cung có thể giúp các cơ quan tiếp tục trưởng thành, đồng thời tạo thêm thời gian để các biện pháp hỗ trợ trưởng thành phổi và bảo vệ trẻ phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, mỗi giờ kéo dài thai kỳ cũng đi kèm nguy cơ. Các bác sĩ phải liên tục đánh giá tình trạng người mẹ, dấu hiệu nhiễm trùng, chuyển dạ, suy thai và sẵn sàng chấm dứt thai kỳ khi không còn bảo đảm an toàn.

Sau 36 giờ, đến 23h40 ngày 12/6, sản phụ xuất hiện cơn co tử cung mạnh, vỡ ối, thai ngôi ngang. Các bác sĩ quyết định mổ lấy thai cấp cứu.

Gần 40 y bác sĩ, nhân viên thuộc các ê-kíp Sản khoa, Sơ sinh và Gây mê hồi sức đã sẵn sàng cho cuộc mổ trong đêm. Hai bé còn lại lần lượt chào đời với cân nặng 950 g và 1.000 g.

"Đó là 36 giờ mà nhiều chuyên khoa cùng bảo vệ một ranh giới rất mong manh: cố gắng thêm cho hai em bé, nhưng biết chính xác khi nào phải dừng lại để bảo vệ cả mẹ và con", TS Nguyễn Thị Sim chia sẻ.

Theo TS Nguyễn Thị Sim, tại Việt Nam mới chỉ ghi nhận 1-2 trường hợp sinh trì hoãn ở thai đôi; với tam thai, đây là trường hợp đầu tiên được ghi nhận. Trên thế giới, những trường hợp tam thai sinh trì hoãn cũng rất hiếm.

Sau hai tháng điều trị, cả ba trẻ đã cai máy thở và tự thở hoàn toàn. Đến nay, cả ba đã nặng hơn 4 kg, bú tốt, không còn suy hô hấp, phản xạ sơ sinh tốt và vận động bình thường.

Theo các bác sĩ, những kinh nghiệm từ ca bệnh góp phần bổ sung thực tiễn cho việc xử trí các trường hợp đa thai phức tạp, đặc biệt là thai kỳ có nguy cơ sinh cực non.

Ca tam thai đặc biệt này vì thế không chỉ là hành trình giành sự sống cho ba trẻ sinh non, mà còn góp thêm kinh nghiệm cho quá trình phát triển các kỹ thuật can thiệp và điều trị trong y học bào thai tại Việt Nam.

HM