Quy định về Thiết kế sinh thái cho Sản phẩm bền vững (ESPR) của EU chính thức có hiệu lực, yêu cầu các doanh nghiệp có trên 250 lao động và doanh thu thuần hằng năm vượt 50 triệu euro không còn được phép tiêu hủy quần áo, phụ kiện và giày dép chưa bán được. Đây là nhóm doanh nghiệp chiếm phần lớn thị trường thời trang châu Âu, bao gồm các nhà sản xuất, nhà bán buôn và chuỗi bán lẻ lớn.
Thay vì tiêu hủy, doanh nghiệp phải tìm cách đưa sản phẩm trở lại thị trường thông qua các chương trình giảm giá, bán sang các thị trường khác, tái sử dụng hoặc quyên góp cho các tổ chức từ thiện. Chỉ trong những trường hợp đặc biệt như sản phẩm mất an toàn, hư hỏng nghiêm trọng, hàng giả hoặc bị các tổ chức từ thiện từ chối tiếp nhận thì doanh nghiệp mới được phép tiêu hủy.
EU triển khai lệnh cấm tiêu hủy quần áo tồn kho (Ảnh minh họa).
Quy định mới còn yêu cầu doanh nghiệp công khai báo cáo hàng năm về lượng hàng hóa bị loại bỏ, đồng thời lưu trữ toàn bộ hồ sơ liên quan trong vòng 5 năm nhằm tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Đối với các doanh nghiệp quy mô vừa, EU sẽ dành thêm thời gian chuyển đổi trước khi mở rộng áp dụng quy định từ năm 2030.
Theo Cơ quan Môi trường châu Âu (EEA), mỗi năm có khoảng 4-9% sản phẩm dệt may không bán được bị tiêu hủy. Kết quả là mỗi năm có hàng trăm nghìn tấn quần áo, giày dép và phụ kiện bị đốt hoặc chôn lấp, dù nhiều sản phẩm hoàn toàn mới và chưa từng qua sử dụng. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ tài nguyên sử dụng để tạo ra sản phẩm - từ bông, sợi tổng hợp, nước, năng lượng, hóa chất đến chi phí vận chuyển đều bị lãng phí.
Lệnh cấm tiêu hủy hàng tồn không chỉ là một biện pháp quản lý chất thải mà còn là một phần trong chiến lược chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn của EU. Theo định hướng này, sản phẩm cần được thiết kế để dễ sửa chữa, tái sử dụng và tái chế thay vì nhanh chóng trở thành rác thải sau một thời gian ngắn sử dụng./.
Minh Thu