Trước yêu cầu về thúc đẩy tăng trưởng xanh, bền vững, phát triển công nghiệp của Phú Thọ hiện nay chứng kiến sự chuyển dịch từ tư duy thu hút đầu tư theo số lượng sang phát triển hệ sinh thái công nghiệp có chất lượng. Theo định hướng phát triển, tỉnh ưu tiên thu hút các lĩnh vực có khả năng tạo động lực lâu dài như điện tử, sản xuất linh kiện, công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác, sản xuất thông minh, công nghiệp tiết kiệm năng lượng.
Cùng với phát triển các KCN, Phú Thọ đang chuyển trọng tâm từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng tăng trưởng. Tỉnh chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại; thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới phương thức quản trị và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh.
Các KCN từng bước chuyển đổi xanh, nâng cao hiệu quả sản xuất gắn với bảo vệ môi trường.
Kiên định mục tiêu không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, địa phương này đang áp dụng những tiêu chuẩn xanh nghiêm ngặt đối với dòng vốn đầu tư. Với 31 khu công nghiệp (KCN) được thành lập, tỉnh từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp quy mô, hiện đại, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, trong đó, 18 KCN đã đi vào hoạt động, thu hút 880 dự án trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, mật độ tập trung cao của các ngành cơ khí, điện tử, may mặc, vật liệu xây dựng... cũng đặt hệ sinh thái công nghiệp trước những thách thức không nhỏ, nhất là về môi trường, hạ tầng và yêu cầu phát triển bền vững. Tại KCN Bá Thiện II - một trong những KCN thu hút nhiều nhà đầu tư, yêu cầu bảo vệ môi trường được đặt ra song hành với quá trình sản xuất. Sau 15 năm hoạt động, KCN duy trì hệ thống xử lý nước thải tập trung công suất 10.000m3/ngày đêm. Các doanh nghiệp thứ cấp thực hiện xử lý sơ bộ nước thải trước khi đấu nối vào hệ thống chung; đồng thời thu gom, phân loại, lưu giữ và chuyển giao chất thải cho đơn vị có chức năng xử lý.
Còn tại KCN Phú Hà với 2 phân khu Bắc và Nam được xem là điểm sáng thu hút dòng vốn FDI từ các đối tác lớn. Cơ sở hạ tầng của KCN Phú Hà được đầu tư và phát triển đồng bộ theo tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là nhà máy xử lý nước thải được đầu tư xây dựng theo 2 giai đoạn với công nghệ xử lý tiên tiến với công suất 7.500 m3/ngày đêm đã đi vào hoạt động, đáp ứng yêu cầu thực tế. Các chỉ tiêu phân tích được kết nối trực tiếp về Sở Nông nghiệp và Môi trường để kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo xử lý đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường.
Hạ tầng xử lý nước thải cần được đảm bảo, đáp ứng quy chuẩn.
Theo Ban Quản lý các KCN tỉnh, hiện 15/18 KCN đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung, tổng công suất thiết kế 70.200m3/ngày đêm. Lượng nước thải công nghiệp phát sinh khoảng 44.970m3/ngày đêm; 14 KCN đã có hệ thống quan trắc tự động, liên tục và tỷ lệ đấu nối của các dự án sản xuất, kinh doanh đạt khoảng 95%. Bên cạnh xử lý nước thải, các KCN cũng chú trọng kiểm soát khí thải, chất thải rắn và chất thải nguy hại.
Từ yêu cầu thực tiễn, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo về tăng cường công tác bảo vệ môi trường, yêu cầu kiểm soát nguồn gây ô nhiễm, tăng cường quan trắc tự động, xử lý nghiêm vi phạm, nâng cao hiệu quả thu gom, phân loại, xử lý chất thải; đồng thời xác định trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra ô nhiễm nghiêm trọng, kéo dài hoặc phát sinh điểm nóng... Bên cạnh đó, trước yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính và công tác chuẩn bị tham gia thị trường carbon, tỉnh đẩy mạnh hướng dẫn doanh nghiệp kiểm kê khí nhà kính, xây dựng kế hoạch giảm phát thải.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định rõ định hướng phát triển nhanh gắn với bền vững, trong đó, công nghiệp phải đi trước một bước, nhưng không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng. Chuyển đổi xanh đang trở thành tiêu chí bắt buộc trong thu hút đầu tư, vận hành sản xuất và đánh giá tăng trưởng, ưu tiên dự án “xanh - sạch - công nghệ cao”, hạn chế ngành dễ gây ô nhiễm.
Theo Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh định hướng phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng, gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững; hướng tới xây dựng Phú Thọ trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước về công nghiệp công nghệ cao, chế biến, chế tạo, điện tử, ô tô, xe máy.
Trong đó, đầu tư đồng bộ hạ tầng môi trường là yếu tố quan trọng để KCN phát triển ổn định, bền vững. Các chủ đầu tư hạ tầng và doanh nghiệp ngày càng chú trọng đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, giảm phát sinh chất thải và hạn chế tác động đến môi trường./.
Bùi Thảo