Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, Thái Nguyên đang từng bước khẳng định hướng đi riêng khi đặt yếu tố môi trường song hành cùng tăng trưởng kinh tế. Thay vì chạy theo số lượng dự án, địa phương ưu tiên lựa chọn các nhà đầu tư có năng lực, sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường và có cam kết phát triển lâu dài.
Các khu, cụm công nghiệp được quy hoạch theo hướng đồng bộ hạ tầng xử lý chất thải, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Đồng thời, chính quyền tỉnh cũng tăng cường giám sát, đánh giá tác động môi trường ngay từ khâu cấp phép, hạn chế tối đa các dự án tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm.
Bên cạnh đó, nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, ứng dụng công nghệ sạch cũng được triển khai, góp phần nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư. Cách làm này không chỉ giúp Thái Nguyên bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, mà còn tạo dựng hình ảnh điểm đến đầu tư bền vững, hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Thái Nguyên đẩy mạnh các giải pháp thúc đẩy Chỉ số xanh tại các khu công nghiệp. (Ảnh: TL).
Đặc biệt, cùng với cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh, tỉnh Thái Nguyên đang đẩy mạnh các giải pháp thúc đẩy Chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI). Những nỗ lực này góp phần bảo vệ môi trường và tạo động lực thu hút các dự án chất lượng cao, hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững. Những năm gần đây, cùng với việc cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, Thái Nguyên từng bước nâng cao hiệu quả quản lý môi trường, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, áp dụng các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường.
Đây là yếu tố quan trọng giúp cải thiện điểm số PGI, đồng thời góp phần tạo dựng hình ảnh địa phương phát triển theo hướng bền vững. Là một trong những trung tâm công nghiệp của vùng trung du và miền núi phía Bắc, Thái Nguyên hiện có nhiều khu công nghiệp lớn như: Yên Bình, Sông Công I, Sông Công II...
Cùng với thu hút đầu tư, tỉnh chú trọng bảo đảm các tiêu chuẩn môi trường trong quá trình phát triển. Các khu công nghiệp tại địa bàn tỉnh đang từng bước hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn và lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường tự động để giám sát liên tục các chỉ số môi trường. Công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường của doanh nghiệp cũng được tăng cường. Theo đại diện ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên, cho biết, đơn vị đã phối hợp với các ngành chức năng tăng cường giám sát việc thực hiện quy định về bảo vệ môi trường của doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp được khuyến khích đầu tư công nghệ hiện đại, áp dụng quy trình sản xuất sạch hơn nhằm giảm phát thải và tiết kiệm năng lượng. Việc nâng cao Chỉ số Xanh góp phần cải thiện môi trường đầu tư, tạo nền tảng thu hút các dự án có chất lượng và giá trị gia tăng cao.
Chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI) là bộ chỉ số do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam xây dựng và công bố hằng năm nhằm đánh giá chất lượng quản trị môi trường của các địa phương dưới góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp. Chỉ số xem xét nhiều tiêu chí như: Giảm thiểu ô nhiễm, mức độ tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, vai trò của chính quyền trong thúc đẩy sản xuất xanh và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm môi trường.
Bên cạnh vai trò của chính quyền, sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp là yếu tố quan trọng trong quá trình cải thiện PGI. Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chủ động đổi mới công nghệ, tối ưu hóa quy trình sản xuất nhằm giảm tiêu hao năng lượng và hạn chế phát thải. Bên cạnh các doanh nghiệp trong nước, nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng tích cực tham gia quá trình chuyển đổi xanh.
Nhiều doanh nghiệp tại Thái Nguyên đã chủ động hạn chế phát thải, hướng tới bảo vệ môi trường xanh. (Ảnh minh hoạ).
Các nhà máy sản xuất điện tử và năng lượng trên địa bàn tỉnh đã ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và từng bước hướng tới mô hình sản xuất bền vững. Bên cạnh đó, các mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ, hạn chế sử dụng hóa chất, tận dụng phụ phẩm để sản xuất phân bón đang được mở rộng.
Cùng với đó, nhiều phong trào xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp được duy trì thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường. Từ công nghiệp đến nông nghiệp và đời sống xã hội, những chuyển biến tích cực đang từng bước hình thành nền tảng cho hệ sinh thái kinh tế xanh tại Thái Nguyên.
Đây cũng là yếu tố quan trọng để tỉnh tiếp tục nâng cao Chỉ số Xanh, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh gắn với bền vững trong giai đoạn tới. Việc gắn kết chặt chẽ giữa thu hút đầu tư và bảo vệ môi trường đang trở thành hướng đi tất yếu đối với Thái Nguyên. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm kiểm soát ô nhiễm, mà còn là chiến lược lâu dài để bảo đảm sự phát triển ổn định và bền vững.
Khi các tiêu chí “xanh” được đặt lên hàng đầu, chất lượng tăng trưởng sẽ được nâng cao, đồng thời giảm thiểu những hệ lụy về môi trường và xã hội. Trong thời gian tới, để duy trì hiệu quả, địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường năng lực quản lý và đẩy mạnh sự tham gia của doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh.
Để công tác bảo vệ môi trường đạt hiệu quả cao, UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành Kế hoạch số 133/KH-UBND về thực hiện Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
Kế hoạch nhằm mục tiêu quán triệt, cụ thể hoá mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp để triển khai thực hiện có hiệu quả Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 611/QĐ-TTg ngày 08/7/2024; cụ thể hóa các phương án về bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; khai thác, sử dụng bền vũng tài nguyên; phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu trong quy hoạch tỉnh được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường; chủ động phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm, suy thoái môi trường; phục hồi và cải thiện chất lượng môi trường; ngăn chặn sự suy giảm và nâng cao mức độ đa dạng sinh học.
Nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu, đảm bảo quyền được sống trong môi trường trong lành của Nhân dân trên cơ sở phân bố không gian hợp lý và phân vùng quản lý chất lượng môi trường…
Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền kinh tế thân thiện với môi trường. Với định hướng đúng đắn và giải pháp đồng bộ, Thái Nguyên kỳ vọng trở thành điểm sáng trong phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế và môi trường.
Vũ Thắng