Năm 2025, sản lượng và doanh số bán xe ô tô điện tại Trung Quốc đều vượt mốc 16 triệu chiếc, chiếm hơn một nửa tổng doanh số bán xe mới tại thị trường nội địa.
Với chu kỳ vận hành trung bình khoảng 8 năm của mỗi khối pin lithium-ion, năm 2026 chính là thời điểm pin hết hạn bảo hành đầu tiên. Các nghiên cứu liên quan dự báo sẽ có gần 500.000 tấn pin bị loại bỏ tại Trung Quốc chỉ trong năm nay. Sau khi được tháo dỡ, pin xe ô tô điện đã qua sử dụng phải được chuyển giao cho các cơ sở được cấp phép chuyên về tái chế để xử lý theo quy chuẩn an toàn với quy mô lớn; việc xử lý không đúng cách có thể dẫn đến rò rỉ chất điện phân và ô nhiễm kim loại nặng, gây nguy cơ tổn hại môi trường.
Trung Quốc thúc đẩy tái chế pin xe điện nhằm ngăn ngừa nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.
Nhân viên kỹ thuật quét mã QR trên hệ thống truy xuất nguồn gốc để tra cứu trực tiếp thông tin chiếc xe gắn liền với viên pin đó, qua đó tạo thành một quy trình khép kín hoàn chỉnh. Xưởng cũng đã lắp đặt nhiều thiết bị an toàn để ứng phó với các tình huống khẩn cấp như hiện tượng thoát nhiệt, hỏa hoạn và rò rỉ.
Các viên pin đã tháo dỡ và loại bỏ cuối cùng sẽ được chuyển đến các công ty tái chế chuyên nghiệp. Tại đây, quy trình xử lý hóa học sẽ tách các vật liệu có thể tái chế như niken, coban (hay còn gọi là cobalt), mangan và lithium (hay còn gọi là liti) từ pin. Tỷ lệ thu hồi niken, coban và mangan đạt tới 99,6%, trong khi tỷ lệ thu hồi lithium vượt mức 90%. Các vật liệu thu hồi này có thể được tái chế thành vật liệu làm điện cực dương và sử dụng để sản xuất pin mới.
Trước đó, tháng 4/2026 Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT), cùng với Liên đoàn Hợp tác xã Cung ứng và Tiếp thị toàn Trung Quốc, đã ban hành chính sách mới nhằm tiêu chuẩn hóa việc tái chế pin lithium-ion. Sáng kiến này mở rộng khung pháp lý mà Trung Quốc đã và đang áp dụng dần dần trong toàn bộ vòng đời của pin xe điện. Thông báo nêu rõ các bước để mở rộng cơ sở hạ tầng thu gom pin, tăng cường vai trò của các công ty tái chế hàng đầu và triển khai hệ thống theo dõi kỹ thuật số.
Các nhà quản lý đang kêu gọi các nhà sản xuất xe điện và nhà sản xuất pin lithium hợp tác với các công ty tái chế để thiết lập các điểm thu gom và cơ sở lưu trữ tạm thời. Cách tiếp cận liên kết với nhà sản xuất này phù hợp với thông lệ trong ngành công nghiệp xe điện của Trung Quốc, nơi các nhà sản xuất ô tô và nhà cung cấp pin có nghĩa vụ tham gia quản lý pin hết hạn sử dụng, bao gồm cả việc tạo ra các kênh dịch vụ tái chế chuyên dụng.
Mô hình liên kết với nhà sản xuất này phản ánh xu hướng rộng hơn trong lĩnh vực xe điện của Trung Quốc, nơi các nhà sản xuất ô tô và nhà cung cấp pin được yêu cầu tham gia vào việc quản lý pin khi hết hạn sử dụng, bao gồm cả việc thiết lập các kênh dịch vụ tái chế. Chính sách này nhấn mạnh vai trò của các công ty tái chế lớn, khuyến khích Tập đoàn Tái chế Trung Quốc mở rộng năng lực tái chế pin lithium và triển khai các mô hình linh hoạt, phù hợp với từng khu vực.
Trung Quốc đã ra mắt nền tảng truy xuất nguồn gốc pin điện quốc gia, yêu cầu các bên tham gia trong ngành tải lên dữ liệu xuyên suốt các giai đoạn sản xuất, sử dụng và tái chế. Nền tảng này áp dụng cho các nhà sản xuất pin, nhà sản xuất xe năng lượng mới, các công ty bảo trì và các doanh nghiệp tái chế, tạo thành một khung quản lý khép kín để giám sát pin./.
Lê Hà