Một nghiên cứu mới của tổ chức phi lợi nhuận Trase cho thấy tác động của Quy định Chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) có thể vượt xa phạm vi thị trường EU, đặc biệt đối với các chuỗi cung ứng cà phê toàn cầu. Theo Trase, với những doanh nghiệp xuất khẩu phần lớn sản lượng sang EU, việc áp dụng tiêu chuẩn tuân thủ EUDR cho toàn bộ chuỗi cung ứng thường tiết kiệm chi phí hơn so với vận hành song song hai hệ thống quản lý riêng cho thị trường EU và các thị trường khác.
EU hiện chiếm khoảng 40% lượng cà phê nhập khẩu toàn cầu. Tuy nhiên, các tập đoàn cung ứng cho thị trường này lại kiểm soát gần 80% tổng lượng giao dịch cà phê trên thế giới. Trong đó, JDE Peet's đưa khoảng 84% sản lượng hạt cà phê vào EU. Hai tập đoàn thương mại nông sản Louis Dreyfus và Neumann Gruppe lần lượt xuất khẩu khoảng 63% và 53% sản lượng sang thị trường này.
Trase nhận định, với những doanh nghiệp có mạng lưới hoạt động rộng như vậy, việc đồng bộ hóa hệ thống truy xuất nguồn gốc trên toàn bộ chuỗi cung ứng sẽ có lợi về chi phí. Điều này có thể khiến tiêu chuẩn EUDR được áp dụng rộng rãi ngay cả đối với những sản phẩm không xuất khẩu sang EU.
Nhờ đó, một quy định được thiết kế cho thị trường châu Âu có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa đáng kể đối với ngành cà phê toàn cầu. EUDR từ lâu vấp phải lo ngại rằng các yêu cầu truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt sẽ khiến chuỗi cung ứng bị phân tách.
(Ảnh minh hoạ).
Các thương nhân có thể hạn chế mua cà phê từ những nông hộ nhỏ, vùng sâu, vùng xa vì chi phí xác minh nguồn gốc cao. Tuy nhiên, nghiên cứu của Trase đặt ra câu hỏi đối với nhận định này. Việc nhiều doanh nghiệp đồng thời cung ứng cà phê cho EU và các thị trường khác cho thấy một hệ thống truy xuất nguồn gốc thống nhất có thể được duy trì trên toàn bộ chuỗi cung ứng, thay vì xây dựng riêng cho từng thị trường.
Trong khi đó, phá rừng được xem là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính lớn, góp phần đáng kể vào biến đổi khí hậu toàn cầu. Thông qua EUDR, EU đặt mục tiêu cắt giảm lượng phá rừng liên quan đến hoạt động nhập khẩu hàng hóa vào thị trường này, qua đó thúc đẩy các chuỗi cung ứng nông sản minh bạch và bền vững hơn.
EUDR dự kiến áp dụng từ cuối tháng 12, sẽ yêu cầu các nhà nhập khẩu chứng minh sản phẩm không có nguồn gốc từ những khu vực bị phá rừng, đồng thời truy xuất nguyên liệu về tận thửa đất canh tác.
EUDR được ban hành nhằm đảm bảo rằng các sản phẩm được đưa ra thị trường EU hoặc xuất khẩu từ thị trường này không góp phần vào nạn phá rừng hoặc suy thoái rừng. Quy định này bao gồm 7 mặt hàng liên quan đến phá rừng: gia súc, ca cao, cà phê, dầu cọ, cao su, đậu nành và gỗ, và các sản phẩm được chế biến từ các sản phẩm này.
Các nhà sản xuất đưa những sản phẩm này ra thị trường EU hoặc xuất khẩu phải chứng minh rằng việc sản xuất không gây phá rừng và được sản xuất theo đúng luật pháp hiện hành của quốc gia sản xuất.
Ngọc Tuấn