Lâm Đồng: Ưu tiên phát triển vùng trồng cà phê, hồ tiêu phát thải thấp

Với diện tích đất nông nghiệp lớn, màu mỡ, cùng địa hình và khí hậu đa dạng, tỉnh Lâm Đồng được đánh giá là địa phương có lợi thế nổi bật trong sản xuất các loại nông sản đặc thù như rau, hoa ôn đới, cà phê, chè, dâu tằm, hồ tiêu, cùng nhiều loại cây ăn quả giá trị cao như sầu riêng, bơ, thanh long…

Đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Lâm Đồng được xem là một trong những địa phương đi đầu cả nước về phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Theo thống kê, đầu năm 2026, toàn tỉnh Lâm Đồng có hơn 107.300 ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chiếm gần 40% tổng diện tích gieo trồng. Trong đó, có khoảng 1.200 ha nông nghiệp thông minh. Diện tích nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của Lâm Đồng thuộc nhóm cao của cả nước, khẳng định vị thế dẫn đầu của địa phương trong lĩnh vực này.

Cùng với mở rộng diện tích công nghệ cao, tỉnh chú trọng phát triển sản xuất an toàn, bền vững. Hiện, diện tích sản xuất theo các tiêu chuẩn chứng nhận VietGAP, 4C, hữu cơ đạt hơn 143.353 ha. Hệ thống tiêu chuẩn này không chỉ giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng cánh cửa xuất khẩu sang các thị trường khó tính.

Các vùng nông sản tại tỉnh được kiểm soát chặt chẽ, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu. 

Để đáp ứng nhu cầu truy xuất nguồn gốc, Lâm Đồng đã cấp 954 mã số vùng trồng xuất khẩu, với diện tích hơn 45.000 ha; đồng thời có 339 mã số đóng gói đạt chuẩn, nhiều đơn vị đạt chứng nhận HACCP, ISO 22000. Toàn tỉnh Lâm Đồng hình thành 416 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ, góp phần ổn định đầu ra và nâng cao giá trị sản phẩm.

Trong chiến lược phát triển giai đoạn 2025 – 2030, Lâm Đồng tiếp tục tái cơ cấu ngành hành theo hướng xanh – công nghệ cao – kinh tế tuần hoàn. Mới đây, UBND tỉnh vừa ban hành Kế hoạch hành động triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050” hướng tới mục tiêu triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy chuyển đổi hệ thống sản xuất trồng trọt theo hướng phát thải thấp - tuần hoàn - thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện sinh kế cho người dân và phát triển bền vững hướng đến nền nông nghiệp xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh ngành hàng trồng trọt, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.

Địa phương này xác định rõ mục tiêu đến năm 2035, trên lĩnh vực trồng trọt góp phần đạt tỷ lệ giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm 2020. Trong đó, tỷ lệ chất thải nông nghiệp được thu gom và tái sử dụng trong chu trình tuần hoàn trên 80%; phát triển sản xuất theo các tiêu chuẩn bền vững trên 30% diện tích canh tác.

Đồng thời, triển khai 5 mô hình trồng trọt có khả năng phát triển tín chỉ carbon đáp ứng yêu cầu của các tổ chức quốc tế; ưu tiên xây dựng và phát triển nhãn hiệu “phát thải thấp” cho 2 sản phẩm cà phê và hồ tiêu. Cùng với đó, tổ chức đào tạo, tập huấn về kỹ thuật, chính sách, nhận thức chung và công cụ đo phát thải cho tối thiểu 150 cán bộ kỹ thuật cơ sở, khuyến nông, nông dân, doanh nghiệp trên địa bàn.

Từ đó, hướng đến năm 2050, ngành nông nghiệp Lâm Đồng hình thành cơ sở dữ liệu số hóa về phát thải trong trồng trọt, kết nối đồng bộ với hệ thống giám sát quốc gia; xây dựng và phổ cập nhãn hiệu “phát thải thấp” cho các ngành hàng nông sản, đạt tỷ lệ 100% diện tích cây trồng chủ lực áp dụng quy trình kỹ thuật canh tác bền vững theo các tiêu chuẩn chứng nhận hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP gắn với nhân rộng mô hình liên kết theo chuỗi giá trị.

Cụ thể, cây công nghiệp, cây ăn quả như: cà phê, tiêu, sầu riêng..., áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm, quản lý dinh dưỡng thông minh, trồng xen các loại cây lâm nghiệp, cây khác để hình thành mô hình canh tác cảnh quan đa tầng, tăng trữ lượng carbon sinh khối trên cùng đơn vị diện tích và hạn chế xói mòn, rửa trôi, cải tạo đất.

Địa phương này ưu tiên xây dựng và phát triển nhãn hiệu “phát thải thấp” cho 2 sản phẩm cà phê và hồ tiêu. 

Cây lúa với kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ và quản lý rơm rạ không đốt. Cây ngô, sắn trồng xen đường băng chắn xói mòn, phủ đất bằng cây phân xanh kết hợp bón phân hữu cơ, vôi cải tạo độ phì đất. Cây rau, hoa tối ưu hóa việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; tăng cường sử dụng các loại phân hữu cơ, thuốc sinh học.

Ngoài ra, tỉnh đồng thời triển khai các nhiệm vụ khoa học - công nghệ về chọn tạo giống cây trồng có khả năng chịu hạn, kháng sâu bệnh cao và các gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải đặc thù; lựa chọn địa điểm xây dựng 5 mô hình giảm phát thải trên rau hữu cơ, cà phê, ngô, sắn, sầu riêng, hồ tiêu...

Theo UBND tỉnh, trên cơ sở hệ thống đo lường - báo cáo - thẩm định (MRV) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phân công, giao nhiệm vụ cơ quan, đơn vị thực hiện thu thập, xây dựng dữ liệu và theo dõi đánh giá các chỉ tiêu giảm phát thải, cập nhật vào hệ thống trung tâm giám sát, điều hành thông minh chung. Qua đó, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu vùng trồng toàn tỉnh, tích hợp thông tin về lịch sử canh tác, chỉ tiêu đánh giá giảm phát thải; hỗ trợ tổ chức, cá nhân ứng dụng phần mềm ghi chép nhật ký sản xuất điện tử gắn với quản lý vùng trồng, đo lường hoạt động bón phân, tưới nước, xử lý phụ phẩm...

Tỉnh hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu “nông sản phát thải thấp” của tỉnh hoặc vùng sản xuất, chứng nhận tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc; trước mắt ưu tiên thực hiện thí điểm trên sản phẩm cà phê, hồ tiêu. Vận động các doanh nghiệp tham gia xây dựng các mô hình sản xuất giảm phát thải quy mô vùng và chuỗi giá trị gắn với giám sát phát thải khí nhà kính và thực hiện quy trình MRV qua đó nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường quốc tế, đặc biệt là các thị trường có rào cản kỹ thuật khắt khe như EU. Chủ động tìm kiếm và đàm phán với các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ để xây dựng và triển khai các dự án carbon trong trồng trọt và nông lâm kết hợp.../.

Ngọc Ánh