Đà Nẵng triển khai đồng bộ các giải pháp chống ngập úng khu vực đô thị

Theo Sở Xây dựng Đà Nẵng, khu vực trung tâm trước đây có 16 tuyến và công trình thoát nước ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu thoát nước đô thị, trải dài từ các tuyến ven biển đến các trục nội đô và hệ thống hồ điều tiết lớn. Trên cơ sở quy hoạch chuyên ngành, UBND thành phố đã ban hành kế hoạch quản lý, phát triển hệ thống thoát nước khu vực trung tâm giai đoạn 2019 - 2025, bao gồm nhiều nhóm nhiệm vụ từ hoàn thiện cơ chế quản lý, đào tạo nhân lực đến đầu tư hạ tầng thu gom, trạm bơm và xử lý nước thải.

Từ năm 2023 đến nay, thành phố đã triển khai 25 dự án thoát nước, chống ngập với tổng vốn gần 2.900 tỷ đồng. Giai đoạn 2023 - 2025, vốn đầu tư công bố trí cho lĩnh vực này đạt gần 1.200 tỷ đồng, thể hiện sự ưu tiên đối với hạ tầng thiết yếu. Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ đầu tư hạ tầng, nạo vét hệ thống cống rãnh đến nâng cao hiệu quả vận hành các trạm bơm chống ngập, tình trạng ngập úng kéo dài tại nhiều khu vực đã được cải thiện rõ rệt.

Các khu vực thường xuyên ngập úng như cổng khu công nghiệp Hòa Khánh, nút giao Xuân Thủy – Trần Thủ Độ, khu vực Võ An Ninh... cơ bản không còn xảy ra ngập sâu như trước. Nhiều khu vực khác cũng ghi nhận khả năng rút nước nhanh hơn sau mưa lớn, như khu vực Lê Duẩn, Bệnh viện Đà Nẵng (đường Hải Phòng), Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Văn Linh – Hàm Nghi, Điện Biên Phủ – Hà Huy Tập… 

Tình trạng ngập úng đô thị tái diễn ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, sinh hoạt của người dân. 

Tuy nhiên, trong điều kiện mưa lớn kết hợp triều cường, một số khu vực vẫn có thể xảy ra ngập cục bộ. Thành phố Đà Nẵng xác định ngập úng đô thị hiện là thách thức lớn đối với thành phố, do đó đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương cần thay đổi tư duy, cách làm, nghiên cứu xây dựng chiến lược ứng phó, chống ngập một cách tổng thể, đảm bảo tính bền vững, thích ứng với bối cảnh mới. Trong đó, tùy từng khu vực cụ thể cần nghiên cứu các giải pháp quản trị, chiến lược riêng phù hợp với địa hình, điều kiện. 

Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật, Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên, đơn vị tư vấn lập quy hoạch và các đơn vị liên quan trong quá trình điều chỉnh quy hoạch chung, quy hoạch chuyên ngành và các quy hoạch liên quan nghiên cứu kỹ địa hình, tính chất đô thị, khu vực nông thôn, miền núi, kế thừa các quy hoạch trước đây đã được phê duyệt để rà soát, cập nhật, nghiên cứu giải pháp cao độ nền và thoát nước mặt, giải pháp phòng chống thiên tai đảm bảo thoát nước đô thị, thoát lũ theo hướng bền vững, có xem xét đến thích ứng biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở các đồ án quy hoạch được phê duyệt, đề nghị nghiên cứu, đề xuất giải pháp đầu tư phát triển hạ tầng khu vực trung tâm, khu vực đặc biệt ưu tiên trên địa bàn thành phố nhằm ứng phó, xử lý ngập úng hiệu quả trước diễn biến thời tiết phức tạp, mưa cực đoan. Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức rà soát các bất cập của các văn bản quy phạm pháp luật, các quy chuẩn, tiêu chuẩn quy hoạch, thiết kế, thẩm định, phê duyệt đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước và đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn. 

Chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các đơn vị liên quan tổ chức tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch quản lý và phát triển hệ thống thoát nước giai đoạn 2019-2025. Trên cơ sở các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt, xây dựng Kế hoạch đầu tư, phát triển hệ thống thoát nước và xử lý nước thải thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030, trình UBND thành phố phê duyệt trong tháng 5/2026.

Hoàn thiện Quy định quản lý hoạt động thoát nước và xử lý nước thải trên địa bàn thành phố, trong đó cần rà soát công tác phân cấp quản lý, duy tu hệ thống thoát nước trên địa bàn thành phố Đà Nẵng sau khi mở rộng bảo đảm đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả, trình UBND thành phố phê duyệt trong quý I/2026. Tập trung ưu tiên, rút ngắn tối đa thời gian thẩm định các dự án đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước, chống ngập úng đô thị.

Các tuyến cống, hố ga phải được nạo vét, duy tu bảo trì thường xuyên, bảo đảm thông suốt trước mỗi mùa mưa hằng năm (Ảnh minh họa: HH). 

Chỉ đạo Công ty Thoát nước và Xử lý nước thải phối hợp với UBND cấp xã tổ chức quản lý, vận hành các công trình thoát nước từ cửa thu nước, các tuyến cống, kênh, mương, hồ điều hòa, van điều tiết, van ngăn triều kết hợp thu gom nước thải, trạm bơm chống ngập đến cửa xả, đảm bảo phát huy hết năng lực thoát nước của hệ thống, hạn chế tối đa ngập úng đô thị. Các tuyến cống, hố ga, mương thu nước phải được nạo vét, duy tu bảo trì thường xuyên, bảo đảm thông suốt trước mỗi mùa mưa hằng năm; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tắc nghẽn dòng chảy do rác thải tại các cửa thu nước, mương thu nước...

Thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ đơn vị thi công trong quá trình thi công cải tạo hạ tầng kỹ thuật trên các tuyến đường, kịp thời báo cáo cơ quan chức năng xử lý nghiêm khi phát hiện tình trạng đỗ xà bần, đất đá xuống cống, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thoát nước. Nghiên cứu ứng dụng công nghệ tiên tiến trong công tác quản lý, vận hành để phát huy hiệu quả thoát nước, chống ngập úng đô thị. Thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng để xác định các tồn tại, bất cập của hệ thống thoát nước và đề xuất phương án cải tạo, sửa chữa kịp thời.

Rà soát, điều chỉnh, bổ sung toàn bộ quy trình quản lý vận hành hệ thống thoát nước theo từng lưu vực cửa xả, các trạm bơm chống ngập, các hồ điều tiết và đánh giá khả năng thoát nước của hệ thống theo từng lưu vực cửa xả để quản lý và định hướng dư luận về khả năng đáp ứng của hệ thống.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tích cực phối hợp với các Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành và các đơn vị liên quan trong việc xác định và công bố các vị trí tiếp nhận bùn nạo vét từ các hồ điều tiết trên địa bàn thành phố, hoàn thành, báo cáo UBND thành phố trong quý I/2026, làm cơ sở để triển khai các dự án nạo vét hồ bảo đảm tiến độ yêu cầu. Nghiên cứu bổ sung các số liệu đo triều tại nhiều vị trí, đo mưa theo nhiều khoảng thời gian, bảo đảm thu thập đầy đủ số liệu phục vụ công tác khảo sát, thiết kế xây dựng hệ thống thoát nước.

Tiếp tục phát triển, hoàn thiện hệ thống giám sát ngập lụt thành phố Đà Nẵng. Triển khai cắm mốc ranh giới để phục vụ công tác quản lý hành lang thoát lũ trên các sông thuộc thành phố Đà Nẵng, hoàn thành giai đoạn 2026 - 2030. Rút ngắn tối đa thời gian thẩm định, cấp phép hồ sơ môi trường và khai thác khoáng sản đối với các dự án thoát nước, chống ngập úng trên địa bàn thành phố.

Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với các Sở: Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường; UBND các phường, xã; Công ty Thoát nước và Xử lý nước thải và các đơn vị liên quan tiếp tục tổ chức kết nối dữ liệu từ hệ thống quan trắc, hệ thống cảnh báo ngập lụt tự động... về hệ thống IOC thành phố; tổng hợp, phân tích và kịp thời thông tin đến người dân về tình trạng ngập úng đô thị; thường xuyên duy trì, cập nhật thông tin lên bản đồ mưa ngập (https://muangap.danang.gov.vn/) và các tiện ích theo dõi lượng mưa, mục nước trên ứng dụng Danang Smart City; tuyên truyền, phổ biến rộng rãi trên trang web và ứng dụng cho các cấp chính quyền và người dân biết để sử dụng.

Đối với các địa phương, UBND phường An Khê khẩn trương hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng phục vụ triển khai hạng mục san nền thuộc công trình Tuyến cống Khe Can (từ đường Lê Trọng Tấn đến sông Phú Lộc) để sớm nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng. UBND phường Sơn Trà phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố tập trung triển khai dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng để sớm thực hiện dự án Đường nối từ Khu dân cư Thọ Quang mở rộng đến Khu dân cư dọc tuyến cống thoát nước Thọ Quang - Biển Đông.

Thường xuyên kiểm tra, tổ chức nạo vét, khơi thông cống rãnh định kỳ, bảo đảm thông suốt trước mỗi mùa mưa hằng năm; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tắc nghẽn dòng chảy do rác thải tại các cửa thu nước, kịp thời xử lý các trường hợp người dân tự ý che lấp cửa thu nước. Thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ đơn vị thi công trong quá trình thi công cải tạo hạ tầng kỹ thuật trên các tuyến đường, kịp thời xử lý nghiêm khi phát hiện tình trạng đổ xả bần, đất đá xuống cống, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thoát nước. 

Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân chung tay phòng chống ngập úng, khơi thông cửa thu nước, tháo dỡ các tấm che ngăn mùi trên cửa thu nước. Thường xuyên kiểm tra, kịp thời xử lý các hành vi xâm phạm công trình thoát nước, gây tắc nghẽn dòng chảy, ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước./.

Bùi Kiên