Đà Nẵng đang từng bước khẳng định hướng đi chiến lược trong phát triển ngành dược liệu thông qua việc mở rộng vùng trồng gắn với quy hoạch khoa học và điều kiện sinh thái địa phương. Thành phố chú trọng lựa chọn các loại cây dược liệu có giá trị kinh tế cao, phù hợp thổ nhưỡng, đồng thời hỗ trợ người dân áp dụng quy trình canh tác an toàn, bền vững.
Bên cạnh đó, việc thu hút doanh nghiệp tham gia vào các khâu chế biến, bảo quản và tiêu thụ đang góp phần hình thành chuỗi giá trị khép kín. Sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn gia tăng giá trị kinh tế. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Đà Nẵng phát triển ngành dược liệu theo hướng hiện đại, bền vững. Cùng với chủ trương phát triển dược liệu quốc gia, Đà Nẵng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh.
Các cơ quan chuyên môn tập trung xây dựng cơ sở bảo tồn nguồn gen, hoàn thiện hệ thống vườn giống, đồng thời nghiên cứu quy trình canh tác bền vững dưới tán rừng tự nhiên. Trong số các địa phương, Trà Linh là một trong những xã có diện tích trồng dược liệu lớn của tỉnh.
Lãnh đạo xã Trà Linh nhấn mạnh, địa phương đang nỗ lực đưa xã Trà Linh trở thành trung tâm sản xuất, chế biến, nghiên cứu và bảo tồn dược liệu hàng đầu khu vực. Trong đó, sâm Ngọc Linh giữ vai trò chủ lực, mang giá trị kinh tế cao, tiềm năng phát triển trong nước và quốc tế. Đây không chỉ là định hướng kinh tế, mà còn là bước đi chiến lược trong bảo vệ môi trường, gìn giữ tri thức bản địa, tạo sinh kế bền vững và đóng góp vào phát triển toàn diện thành phố Đà Nẵng.
Bên cạnh đó, hoạt động bảo tồn giống gốc và nghiên cứu nhân giống, phục vụ phát triển vùng nguyên liệu trong tương lai cũng được duy trì suốt thời gian qua. Công tác gieo ươm, chăm sóc và sản xuất cây giống được thực hiện theo quy trình kỹ thuật nhằm bảo đảm chất lượng cây giống trước khi cung ứng cho người dân và doanh nghiệp, các chương trình hỗ trợ người dân miền núi trồng và phát triển dược liệu cũng được triển khai thông qua cơ chế khuyến khích của địa phương.
Cùng với bảo tồn nguồn gen, Đà Nẵng đang tập trung xây dựng hệ sinh thái công nghiệp dược liệu, hướng tới hình thành chuỗi giá trị khép kín từ vùng trồng, chế biến đến thương mại và du lịch.
Theo định hướng phát triển, khu vực Khu kinh tế mở Chu Lai được xác định là trung tâm công nghiệp dược liệu của thành phố trong tương lai. Các khu công nghiệp tại đây được quy hoạch để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, chế biến và thương mại các sản phẩm từ sâm Ngọc Linh và dược liệu.
Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp lớn đã đăng ký khảo sát, nghiên cứu đầu tư vùng trồng và nhà máy chế biến dược liệu. Việc các tập đoàn trong và ngoài nước quan tâm đến lĩnh vực này cho thấy tiềm năng phát triển của sâm Ngọc Linh cũng như thị trường dược liệu Việt Nam.
Bên cạnh thu hút đầu tư, địa phương cũng chú trọng phát triển mô hình hợp tác xã nhằm liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Các hợp tác xã dược liệu được định hướng trở thành cầu nối giữa người dân, doanh nghiệp và thị trường, từng bước hình thành chuỗi giá trị ổn định và bền vững.
Đà Nẵng hướng tới mục tiêu phát triển dược liệu là cây trồng mang lại kinh tế chủ lực. (Ảnh: BN).
Trong lĩnh vực chế biến, nhiều sản phẩm từ sâm Ngọc Linh đã được nghiên cứu và đưa ra thị trường như trà túi lọc, nước uống, mật ong sâm hay các sản phẩm thực phẩm chức năng... Tuy nhiên, ngành chế biến dược liệu vẫn còn nhiều dư địa phát triển, nhất là ở khâu chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm.
Cùng với đó, hoạt động quảng bá và xúc tiến thương mại cũng được tăng cường. Các chương trình giới thiệu sản phẩm, hội chợ dược liệu, hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực sâm và dược liệu được tổ chức nhằm mở rộng thị trường và nâng cao giá trị thương hiệu.
Thành phố cũng đang xây dựng kế hoạch tổ chức lễ hội sâm Ngọc Linh và dược liệu quốc tế, kết hợp các hoạt động triển lãm, hội thảo khoa học và quảng bá du lịch. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành sự kiện thường niên, góp phần đưa sâm Ngọc Linh đến gần hơn với thị trường trong nước và quốc tế.
Triển khai Chương trình phát triển sâm Việt Nam và Đề án hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu, vùng bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh tại Đà Nẵng được quy hoạch với diện tích 17.000ha. Đến nay có 18 tổ chức, doanh nghiệp và 41 nhóm hộ tham gia thuê môi trường rừng để trồng sâm với tổng diện tích 825,44ha. Đối với dược liệu khác, tổng quy hoạch vùng trồng đạt khoảng 73.000ha, diện tích dược liệu hiện có gần 2.500ha.
Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng dược liệu ngày càng gia tăng, Đà Nẵng tiếp tục chủ động xây dựng và hoàn thiện chuỗi giá trị dược liệu là bước đi phù hợp và cần thiết. Không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm địa phương, mô hình này còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng xanh và bền vững.
Khi vùng trồng được mở rộng, chất lượng được kiểm soát và đầu ra ổn định, người dân sẽ có thêm động lực gắn bó với sản xuất dược liệu lâu dài. Đồng thời, sự tham gia của doanh nghiệp sẽ thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm. Với định hướng rõ ràng và giải pháp đồng bộ, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành điểm sáng trong phát triển dược liệu, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá.
Nguyễn Thành