Ứng phó với rủi ro thiên tai khi hiện tượng El Nino quay trở lại

Theo WMO, hầu hết mô hình dự báo cho thấy hiện tượng El Nino sớm quay trở lại ở mức trung bình và có thể mạnh, kéo theo nguy cơ gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, mưa lớn và hạn hán.

El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên xảy ra vài năm một lần, thường kéo dài khoảng 9 đến 12 tháng. Hiện tượng này hình thành khi vùng nước bề mặt ở một phần Thái Bình Dương ấm lên bất thường, làm thay đổi các kiểu thời tiết trên nhiều khu vực của thế giới. Lượng nhiệt tích tụ lớn này đang thúc đẩy quá trình nóng lên của đại dương và làm tăng khả năng El Nino tiếp tục phát triển.

Trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8, phần lớn khu vực trên thế giới được dự báo sẽ ghi nhận nền nhiệt cao hơn mức trung bình nhiều năm. WMO cảnh báo El Nino có thể kéo dài đến tháng 11 và tiếp tục đẩy nhiệt độ toàn cầu tăng cao, kéo theo nguy cơ nắng nóng kéo dài, hạn hán, mưa lớn và nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan khác.

Đợt El Nino gần đây nhất, diễn ra trong giai đoạn 2023 - 2024, là một trong 5 đợt mạnh nhất từng được ghi nhận và góp phần khiến năm 2024 trở thành năm nóng kỷ lục toàn cầu. WMO dự báo nhiệt độ cao bất thường có thể xuất hiện ở gần như mọi khu vực trên thế giới trong 3 tháng tới, đồng thời cảnh báo nguy cơ mưa cực đoan và hạn hán tăng lên. 

Nắng nóng cực đoan tại nhiều khu vực tạo nên áp lực lớn lên nguồn cung lương thực và nước sạch (Ảnh minh họa). 

Thông thường, El Nino có thể gây mưa nhiều hơn tại một số khu vực ở Nam Mỹ, miền Nam nước Mỹ, vùng Sừng châu Phi và Trung Á. Trong khi đó, Úc, Trung Mỹ, Indonesia và nhiều khu vực ở Nam Á có nguy cơ đối mặt với hạn hán nghiêm trọng. El Nino cũng có thể làm gia tăng khả năng hình thành bão tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương.

Ngoài thời tiết khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài còn có thể làm gia tăng các bệnh lây truyền qua côn trùng như muỗi và ve, đồng thời gây áp lực lớn lên nguồn cung lương thực và nước sạch, đặc biệt tại những cộng đồng vốn đã dễ bị tổn thương. Các chuyên gia cũng cảnh báo El Nino có thể tiếp tục đẩy giá lương thực tăng cao trong bối cảnh nhiều nền kinh tế vẫn chịu áp lực lạm phát.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhận định El Nino là lời cảnh báo rõ ràng về tác động của biến đổi khí hậu và sự phụ thuộc kéo dài vào nhiên liệu hóa thạch, thực tế này đòi hỏi các quốc gia khẩn trương chuẩn bị phương án ứng phó, hạn chế thấp nhất thiệt hại./.

Bùi Thủy