Những năm gần đây, tỉnh Sơn La chú trọng ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp như một giải pháp trọng tâm nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu. Trước tình trạng thời tiết diễn biến thất thường như hạn hán, mưa lớn cục bộ và rét đậm, rét hại gia tăng, nhiều địa phương trong tỉnh đã chủ động chuyển đổi phương thức canh tác truyền thống sang hướng hiện đại.
Các mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao như tưới tiết kiệm nước, nhà màng, nhà lưới, giống cây trồng chịu hạn, chịu rét được triển khai ngày càng rộng rãi. Cùng với đó, việc áp dụng cơ giới hóa, số hóa trong quản lý sản xuất, theo dõi sinh trưởng cây trồng, vật nuôi đã giúp người nông dân nâng cao năng suất, chất lượng và giảm chi phí.
Không chỉ dừng ở trồng trọt, lĩnh vực chăn nuôi cũng từng bước áp dụng công nghệ nhằm kiểm soát dịch bệnh, bảo đảm an toàn sinh học. Qua thực tiễn, ứng dụng khoa học công nghệ đã góp phần nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập cho người dân và từng bước xây dựng nền nông nghiệp Sơn La theo hướng bền vững, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu.
Theo thống kê, hiện tỉnh Sơn La có tổng diện tích cây trồng trên 334 nghìn ha. Toàn tỉnh đã hình thành 9 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, duy trì 218 mã số vùng trồng; có 825 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, trong đó khoảng 30% áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước.
Diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ đạt trên 31.600 ha; phát triển 214 sản phẩm OCOP và 262 chuỗi cung ứng nông sản an toàn. Đến nay, 31 sản phẩm nông sản của tỉnh đã được bảo hộ thương hiệu, trong đó có 3 chỉ dẫn địa lý. Nuôi trồng thủy sản của tỉnh tiếp tục phát triển với khoảng 7.100 lồng nuôi, sản lượng đạt trên 8.600 tấn.
Lĩnh vực lâm nghiệp được chú trọng với hơn 655 nghìn ha đất rừng, tỷ lệ độ che phủ rừng ước đạt 48,5%. Tỉnh Sơn La đang triển khai các kế hoạch bảo tồn đa dạng sinh học, trồng mới hơn 1.300 ha rừng, khoanh nuôi tái sinh gần 758 ha, đồng thời xây dựng hồ sơ xác lập Khu Dự trữ sinh quyển Mường La – Tà Xùa.
Qua khảo sát thực tế tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam kiến nghị tỉnh Sơn La đẩy mạnh nghiên cứu đa dạng sinh học; chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, phát triển mô hình canh tác thông minh thích ứng biến đổi khí hậu; giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững.
Bên cạnh đó, thời gian qua, nhiều HTX, hộ gia đình trên địa bàn tỉnh đã ứng dụng các tiến bộ về khoa học kỹ thuật trong sản xuất, nhất là các biện pháp đốn tỉa, bao trái, đầu tư nhà màng, nhà kính, hệ thống tưới tiết kiệm nước, tưới nước tự động, tạo ra các sản phẩm hoa quả chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường...
Ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp là hướng đi tất yếu để Sơn La chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, việc gắn ứng dụng công nghệ với tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, liên kết tiêu thụ sản phẩm cũng là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và tính ổn định của thị trường nông sản.
Người dân Sơn La trồng hoa trong nhà kính. (Ảnh: ATĐ).
Song song đó, người sản xuất cần từng bước thay đổi tư duy, chủ động áp dụng tiến bộ khoa học, tuân thủ quy trình kỹ thuật và bảo vệ môi trường sinh thái. Khi khoa học công nghệ được ứng dụng đúng hướng và phù hợp với điều kiện thực tiễn, nông nghiệp Sơn La không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng mà còn tăng khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu. Đây chính là nền tảng quan trọng để ngành nông nghiệp của tỉnh phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững trong những năm tới.
Thực hiện mục tiêu Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Sơn La lần thứ XV nhiệm kỳ 2020 - 2025 về phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, tỉnh Sơn La đã tập trung cơ cấu lại nông nghiệp thực chất, hiệu quả, khai thác và phát huy tiềm năng, lợi thế từng vùng.
Việc xây dựng các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tạo bước đột phá, chuyển nhanh từ nền nông nghiệp truyền thống dựa vào khai thác các nguồn tài nguyên có giới hạn, quy mô sản xuất nhỏ sang nền nông nghiệp chất lượng, quy mô lớn dựa trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ…
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến sản xuất nông nghiệp, việc Sơn La chủ động ứng dụng khoa học công nghệ đã cho thấy tính đúng đắn và hiệu quả. Các giải pháp công nghệ không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro do thời tiết cực đoan mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp an toàn, ổn định hơn. Khi công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho người nông dân, sản xuất nông nghiệp của tỉnh sẽ từng bước chuyển từ thích ứng bị động sang chủ động, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững lâu dài.
Hương Thảo