Chính phủ vừa ban hành Quyết định phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng (Lạng Sơn). Theo đó, quy hoạch có phạm vi diện tích nghiên cứu là 2.428,83 ha, gồm: Khu Di tích lịch sử Chi Lăng (24 điểm di tích quốc gia đặc biệt, diện tích 284,23 ha và 22 điểm di tích quốc gia, diện tích 150,41 ha); Đền thờ Chi Lăng, diện tích 100 ha và vùng không gian cảnh quan kết nối các khu vực nghiên cứu lập quy hoạch, diện tích 1.894,2 ha.
Quy mô lập quy hoạch có tổng diện tích là 198,81 ha: Khu vực bảo vệ I có tổng diện tích là 98,45 ha và Khu vực bảo vệ II có tổng diện tích là 100,36 ha; bao gồm toàn bộ phạm vi khoanh vùng khu vực bảo vệ của 24 điểm di tích thành phần thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng; được chia thành 05 cụm di tích.
(Ảnh minh họa)
Cụ thể: Cụm 1 bao gồm các di tích: Thôn Ba Đàn, Luỹ Ngõ Thề, núi Ba Đăng, cầu Trạm (cầu Phù Kiều), đền Quán Nàng, thành Kho và Vực Bơi. Cụm 2 bao gồm các di tích: núi Mã Yên, bãi Đầm, cửa Dinh, núi Kỳ Lân, thành Bầu và Lân Giao. Cụm 3 bao gồm các di tích: núi Ma Sẳn và núi Phượng Hoàng. Cụm 4 bao gồm các di tích: bãi Hào, đền Quỷ Môn, đấu Đong Quân, thành Trong, núi Mặt Quỷ, Luỹ Ải Chi Lăng và núi Quỷ. Cụm 5 bao gồm các di tích: chùa Làng Trung và đồi Chôn Ruột.
Mục tiêu lập quy hoạch di tích nhằm nhận diện đầy đủ giá trị của quần thể các di tích thành phần thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng; giải quyết các vấn đề bất cập về dân cư, phát triển du lịch, hạ tầng kỹ thuật; hoàn thiện hệ thống hồ sơ, dữ liệu làm cơ sở chuyển đổi số và tự động hóa trong quản lý; xác định chức năng, chỉ tiêu sử dụng đất cho khu vực di tích, khu dân cư, khu vực bảo vệ môi trường sinh thái.
Bảo tồn và phát huy các giá trị nổi bật của di tích, trở thành địa điểm giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ người Việt Nam, là quần thể du lịch văn hóa - lịch sử hấp dẫn gắn với đặc trưng của vùng đất Chi Lăng, trọng điểm du lịch của tỉnh Lạng Sơn; góp phần tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội của khu vực, nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân địa phương; đồng thời bảo tồn các giá trị di sản văn hóa phi vật thể và bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc trong khu vực di tích và phụ cận.
Kết nối các di tích trong khu vực nghiên cứu lập quy hoạch nhằm khơi gợi hình ảnh không gian trận địa Chi Lăng lịch sử; tạo mối liên kết với các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh khác của tỉnh Lạng Sơn, hình thành chuỗi sản phẩm du lịch phong phú, hấp dẫn cũng như các mô hình du lịch phù hợp, góp phần phát triển kinh tế, xã hội và du lịch của tỉnh...
Nội dung của quy hoạch di tích gồm: Quy hoạch phân vùng chức năng; định hướng điều chỉnh, mở rộng hoặc thu hẹp khu vực bảo vệ di tích; phương án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; quy hoạch tổ chức không gian bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di tích; định hướng phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch; quy hoạch hạ tầng kỹ thuật...
Về định hướng phát triển du lịch, theo định hướng phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch, thị trường khách du lịch đến với di tích gồm khách du lịch quốc tế và khách du lịch nội địa; trong đó khách nội địa là thị trường trọng điểm. Đầu tư xây dựng di tích trở thành điểm du lịch có tính chất trung tâm, động lực phát triển của xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn kết nối với các khu, điểm du lịch trong tỉnh, vùng và quốc tế.
Định hướng các loại hình sản phẩm du lịch chính: Du lịch trải nghiệm, học tập lịch sử thông qua hệ thống bảo tàng lịch sử ngoài trời và Bảo tàng Chi Lăng; Du lịch tham quan, thư giãn, sinh thái cảnh quan tại công viên lịch sử thông qua các tuyến đi bộ dọc hai bên bờ sông Thương và tuyến đi bộ dọc Lũy Ải Chi Lăng; Du lịch trải nghiệm các giá trị lịch sử - văn hoá tại Đền Quan Trấn Ải, Đền Mặt Quỷ, Đền Chi Lăng;
Du lịch tổng hợp với khu Đền Chi Lăng (Hồ Bãi Hào) và các điểm tham quan du lịch núi Mã Yên, di tích đầm lầy Mã Yên, Lê Tổ Kiếm Thạch - Liễu Thăng Thạch, thành cổ Chi Lăng,... Quy hoạch bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống kết hợp du lịch... tạo thành điểm đến du lịch hấp dẫn phục vụ khách du lịch...
Chi Lăng là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, gắn liền với những chiến công hiển hách của cha ông trong suốt dặm dài công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc. Khu di tích lịch sử Chi Lăng được xếp hạng di tích Quốc gia năm 1962 gồm 52 điểm di tích, phần lớn thuộc xã Chi Lăng và thị trấn Đồng Mỏ (cũ). Trong đó, 24 điểm được Thủ tướng Chính phủ công nhận Di tích Quốc gia đặc biệt (năm 2019). Di tích Chi Lăng mang nhiều giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, quân sự.
BÙI HOÀNG