Báo cáo của Ủy ban Liên hợp quốc về Kinh tế châu Âu, từ nay đến giai đoạn 2050-2080, hệ thống đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, cảng biển và sân bay sẽ phải đối mặt với nguy cơ gia tăng do lũ lụt, nắng nóng cực đoan, mực nước biển dâng, cũng như sự suy giảm tuyết, băng và tầng đất đóng băng vĩnh cửu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan không còn là nguy cơ mà đã trở thành thực tế, khiến việc nâng cao khả năng chống chịu của hạ tầng giao thông trở thành yêu cầu cấp bách.
Tàu điện tại thành phố Leipzig (Đức) phải dừng hoạt động vì nắng nóng làm chảy lớp vật liệu trám khe đường ray.
Châu Âu hiện là khu vực có tốc độ nóng lên nhanh nhất thế giới, với mức tăng nhiệt độ cao gấp hơn hai lần mức trung bình toàn cầu. Nắng nóng đã gây nhiều tác động đến đời sống và hạ tầng.
Tại thành phố Leipzig của Đức, toàn bộ mạng lưới tàu điện đã phải tạm ngừng hoạt động đến rạng sáng 29/6 sau khi nhiệt độ quá cao làm lớp vật liệu kết dính tại nhiều đoạn đường ray và điểm chuyển hướng bị nóng chảy, khiến hệ thống không còn bảo đảm an toàn khai thác. Hoạt động xe buýt vẫn được duy trì nhưng có thể bị chậm hoặc hủy chuyến. Tại Pháp, nhiều tuyến đường được ghi nhận bị mềm do nắng nóng kéo dài, trong khi các dịch vụ giao thông bị chậm trễ khi nhiệt độ vượt quá giới hạn vận hành thông thường của cơ sở hạ tầng.
Báo cáo của Ủy ban Liên hợp quốc về Kinh tế châu Âu cho thấy, hệ thống hạ tầng giao thông trong khu vực sẽ phải hứng chịu thêm từ 10-50 ngày mỗi năm có nhiệt độ trên 25 độ C, trong khi một số nơi có thể ghi nhận tới 200 ngày nắng nóng vượt ngưỡng này. Trong khi đó, lượng mưa cực đoan gia tăng và mực nước biển dâng sẽ làm tăng nguy cơ ngập lụt tại các lưu vực sông lớn ở châu Âu như Danube, Rhine và Volga, cũng như nhiều khu vực ven biển. Đáng chú ý, từ 71-89% số cảng biển trên thế giới có thể phải đối mặt với các cơn bão biển cực đoan vào cuối thế kỷ này.
Trước tác động của biến đổi khí hậu, việc chủ động triển khai các biện pháp thích ứng có thể giúp cắt giảm khoảng một nửa chi phí liên quan đến thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra đối với hạ tầng giao thông. Những tác động có thể kể đến gồm hư hại mặt đường và đường ray trong các đợt nắng nóng, ngập lụt thường xuyên hơn tại các tuyến giao thông, cảng biển và sân bay, cũng như ảnh hưởng của gió mạnh đối với hoạt động vận tải.
Ủy ban Liên hợp quốc về Kinh tế châu Âu kêu gọi các chính phủ đưa thích ứng với biến đổi khí hậu trở thành ưu tiên trong quy hoạch hạ tầng, đồng thời sử dụng các kịch bản khí hậu để đánh giá rủi ro và xây dựng hệ thống giao thông có khả năng chống chịu tốt hơn./.
Lê Vân