Hoàn thiện hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc theo hướng hiện đại

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, tỉnh Tuyên Quang đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc theo hướng hiện đại, đồng bộ và minh bạch. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng quản lý, kiểm soát quy trình sản xuất cũng như gia tăng giá trị cho các sản phẩm chủ lực của địa phương.

Thông qua việc ứng dụng công nghệ số, mã QR, cơ sở dữ liệu tập trung và nền tảng kết nối chuỗi cung ứng, thông tin về sản phẩm được cập nhật đầy đủ từ khâu sản xuất, chế biến đến phân phối. Điều này không chỉ giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận thông tin chính xác mà còn góp phần xây dựng niềm tin đối với hàng hóa địa phương.

Bên cạnh đó, hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc hiện đại còn tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế. Việc hoàn thiện hệ thống cũng góp phần thúc đẩy sản xuất bền vững, minh bạch và phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế số. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, không chỉ cây gỗ rừng trồng, tại các vùng chuyên canh bưởi, chè… hình ảnh những người nông dân cầm điện thoại thông minh quét mã QR đã không còn xa lạ.

Thay vì những cuốn sổ ghi chép bằng tay, mọi thông tin từ khâu làm đất, bón phân đến ngày thu hoạch đều được cập nhật trực tiếp lên hệ thống phần mềm. Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính đến hết năm 2025, đã có 149 mã số vùng sản xuất được cấp mã số, trong đó có 25 mã phục vụ xuất khẩu EU, Trung Quốc; 124 mã nội tiêu với các sản phẩm chè, bưởi, thanh long, hồng, nhãn và cây lâm nghiệp.

Cấp mã số vùng trồng không chỉ tạo thuận lợi cho công tác quản lý mà còn tạo niềm tin với người tiêu dùng. Thực tế cho thấy, người tiêu dùng hiện nay không chỉ mua sản phẩm, họ mua sự an tâm. Một sản phẩm có đầy đủ lịch sử từ trang trại, vườn rừng đến tiêu dùng sẽ có giá trị gia tăng cao hơn từ 15 - 20% so với sản phẩm trôi nổi. Bên cạnh những thuận lợi, hành trình xây dựng hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc sản phẩm trong sản xuất nông nghiệp vẫn còn những rào cản, đặc biệt là chi phí đầu tư.

Truy xuất nguồn gốc sản phẩm giúp các nông sản của Tuyên Quang gia tăng giá trị canh tranh trên thị trường. (Ảnh minh hoạ). 

Theo chia sẻ  của một số hộ sản xuất, các thiết bị cảm biến, phần mềm quản lý và tem nhãn vẫn là gánh nặng tài chính đối với các hộ sản xuất nhỏ lẻ. Cùng với đó là việc kết nối dữ liệu giữa các ngành nông nghiệp, công thương và khoa học công nghệ, doanh nghiệp làm dịch vụ cung ứng tem nhãn đôi khi còn chưa nhịp nhàng. Để hệ sinh thái thực sự phát huy hiệu quả, ngày 15-1 vừa qua, UBND tỉnh đã có Kế hoạch triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2026 - 2030, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng, bảo đảm minh bạch thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

Theo đó, sẽ có 6 nhóm nhiệm vụ sẽ được triển khai thực hiện. Trong đó, UBND tỉnh yêu cầu ngành Nông nghiệp và Môi trường rà soát hệ thống văn bản, quy định pháp luật về truy xuất nguồn gốc; tăng cường thông tin, tuyên truyền, phổ biến kiến thức; vận hành, nâng cấp, mở rộng hệ thống truy xuất nguồn gốc của tỉnh; tổ chức thu thập thông tin, dữ liệu đánh giá thực trạng và nhu cầu truy xuất nguồn gốc; triển khai áp dụng hệ thống cho doanh nghiệp; hướng dẫn kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Tuyên Quang khẳng định: Ngành cũng sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan, tăng cường khâu hậu kiểm, xử lý nghiêm các trường hợp gian lận mã số, mã vạch để bảo vệ các đơn vị làm ăn chân chính. Việc hoàn thiện hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc theo hướng hiện đại không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là động lực quan trọng để Tuyên Quang phát triển kinh tế bền vững trong giai đoạn mới.

Khi hệ thống được vận hành hiệu quả, mọi thông tin về sản phẩm đều được minh bạch hóa, giúp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao uy tín cho nhà sản xuất. Đồng thời, đây cũng là nền tảng quan trọng để địa phương đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp, thương mại và dịch vụ.

Trong thời gian tới, cùng với sự vào cuộc của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân, hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc tại Tuyên Quang sẽ tiếp tục được hoàn thiện, mở rộng và tích hợp thêm nhiều tiện ích thông minh. Sự quyết tâm này không chỉ tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm mà còn góp phần xây dựng thương hiệu nông sản Tuyên Quang ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu của thị trường và xu thế phát triển toàn cầu.

Minh Huệ