Dữ liệu mã số vùng trồng kỳ vọng giúp nông nghiệp ứng phó tốt hơn với rủi ro thiên tai

Từ trước đến nay, nhiều địa phương thúc đẩy thành lập hợp tác xã (HTX) chỉ để đủ điều kiện làm hồ sơ cấp mã số vùng trồng - một cách làm mang tính mệnh lệnh hành chính. Tuy nhiên, dự thảo Nghị quyết mới của Chính phủ về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đã định hướng yêu cầu thay đổi: Mã số vùng trồng phải là hạ tầng của xuất khẩu, và chính yêu cầu từ thị trường sẽ là động lực để người dân tự tìm đến nhau.

Khi một vùng trồng có mã số và tạo ra giá trị gia tăng cao, người sản xuất sẽ chủ động tham gia liên kết, hình thành HTX và vùng nguyên liệu lớn để tăng sức cạnh tranh. Nếu mã số có diện tích nhỏ, sẽ khó tạo ra vùng nguyên liệu cạnh tranh. Do đó, mã số vùng trồng phải trở thành công cụ để dẫn dắt quá trình liên kết sản xuất bền vững theo ‘bàn tay thị trường’.

(Ảnh minh họa)

Trong giai đoạn tới, mã số vùng trồng không chỉ phục vụ việc kiểm dịch thực vật mà còn phải đáp ứng các quy định khắt khe hơn về môi trường và phát triển bền vững như Quy định chống phá rừng của EU (EUDR). Riêng với mặt hàng cà phê, với mục tiêu xuất khẩu 9 tỷ USD, tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc từ MSVT sẽ là yếu tố sống còn để giữ chân thị trường châu Âu.

Đáng chú ý, bên cạnh đó hệ thống dữ liệu từ mã số vùng trồng cũng sẽ giúp ngành nông nghiệp đối phó tốt hơn với rủi ro thiên tai như El Nino hay sương muối tại vùng Tây Bắc. Thay vì quản lý theo lối cũ, hệ thống dữ liệu đủ lớn sẽ cho phép dự báo, cảnh báo và hỗ trợ người nông dân điều chỉnh kế hoạch canh tác một cách khoa học.

Sự chuyển dịch trong định hướng cấp mã số vùng trồng tới đây phản ánh một tư duy quản lý hiện đại, đó là phục vụ thay vì cấp phép, hậu kiểm thay vì tiền kiểm, và số hóa thay vì giấy tờ. Việc cắt giảm mạnh mẽ các rào cản hành chính nhưng lại siết chặt kỷ cương quản lý qua dữ liệu số, ngành nông nghiệp đang hướng tới mục tiêu xây dựng một nền sản xuất minh bạch, trách nhiệm và có sức cạnh tranh toàn cầu./.

THIÊN LÝ