Lâm Đồng có diện tích đất lâm nghiệp lớn nhất cả nước với 1,16 triệu ha, trong đó đất có rừng là 1,13 triệu ha. Tài nguyên rừng trên địa bàn tỉnh rất đa dạng và phong phú, có độ đa dạng sinh học cao. Tuy nhiên, tình trạng lấn chiếm, tái lấn chiếm đất lâm nghiệp và phá rừng vẫn còn xảy ra nhưng các đơn vị chủ rừng và chính quyền địa phương chưa có biện pháp xử lý triệt để.
Bên cạnh đó, lực lượng kiểm lâm địa bàn, chuyên trách bảo vệ rừng ở địa phương còn thiếu, cho nên công tác tuần tra, giám sát và cập nhật diễn biến tài nguyên rừng theo các phương pháp điều tra chưa thực sự hiệu quả cao. Lâm phận các đơn vị quản lý phần lớn có địa hình đồi núi cao, bị chia cắt mạnh, phức tạp nên điều kiện đi lại tuần tra của các lực lượng chức năng gặp rất nhiều khó khăn. Trước thực tế trên, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong bảo vệ rừng được lực lượng kiểm lâm xác định là nhiệm vụ quan trọng.
Ban Quản lý rừng phòng hộ Đức Trọng đang quản lý, bảo vệ hơn 36.000 ha rừng, trải dài trên địa bàn sáu xã, trong đó có một số diện tích rừng nằm ở địa hình đồi núi cao, đi lại khó khăn. Trước đây, nhiều khu vực phải mất cả ngày mới tiếp cận được, nay chỉ cần vài phút bay, thiết bị flycam đã cung cấp hình ảnh toàn cảnh với độ phân giải cao. Việc ứng dụng công nghệ, thiết bị hiện đại giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và nhân lực trong tuần tra, giám sát rừng; kịp thời phát hiện sớm các điểm nguy cơ cháy rừng; hỗ trợ chụp hình, khoanh vùng hiện trạng và phát hiện các vụ phá rừng
Còn tại Hạt Kiểm lâm Bảo Lộc hiện quản lý 1.558 ha đất có rừng, trong đó có hơn 989 ha rừng tự nhiên, còn lại là rừng trồng. Trước đây, việc tuần tra, kiểm tra rừng chủ yếu dựa vào phương pháp thủ công truyền thống, tốn nhiều thời gian và nhân lực, nhưng hiệu quả giám sát còn hạn chế. Sau khi đưa flycam vào sử dụng, đơn vị có thể tiếp cận nhanh chóng, chính xác các khu vực trọng điểm. Thiết bị này hỗ trợ quan sát diện tích rừng từ trên cao, ghi nhận hình ảnh, tọa độ, bản đồ địa hình, phát hiện sớm các khu vực có dấu hiệu rừng bị xâm hại...
Khoa học-công nghệ trở thành công cụ quan trọng giúp lực lượng kiểm lâm nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ rừng.
Trên diện tích quản lý khoảng 21.000 ha, Ban Quản lý Vườn quốc gia (VQG) Tà Đùng đối mặt với nhiều áp lực: địa hình chia cắt, diện tích rộng lớn, nguy cơ phá rừng, cháy rừng thường trực. Trước thực tế trên, với sự hỗ trợ của công nghệ tất cả thông tin được số hóa thông qua phần mềm SMART cài đặt trên điện thoại thông minh. SMART cho phép lực lượng bảo vệ rừng nhập dữ liệu trực tiếp tại hiện trường: tọa độ GPS, hình ảnh, tình trạng rừng hay dấu hiệu vi phạm. Hệ thống còn lưu lại toàn bộ lộ trình di chuyển, tạo thành chuỗi dữ liệu minh bạch và có thể kiểm chứng bất cứ lúc nào.
Còn tại VQG Bidoup - Núi Bà áp dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ cao như: hệ thống thông tin địa lý (GIS), thiết bị bay không người lái (flycam), máy định vị GPS, thiết bị ghi dữ liệu (data logger) và đặc biệt là phần mềm quản lý dữ liệu tuần tra SMART. Số liệu năm 2025 cho thấy sự thay đổi vượt bậc về chất lượng quản lý. Lực lượng bảo vệ rừng đã thực hiện 890 đợt tuần tra theo tuyến smart mobile với tổng chiều dài di chuyển lên tới hơn 59.247 km. Công nghệ smartphone đã được 14.061 lượt người sử dụng trên 1.977 tuyến tuần tra khác nhau.
Thời gian qua, các đơn vị chủ rừng và Hạt kiểm lâm đã đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ vào quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, xem đây là giải pháp then chốt. Trước yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, việc ứng dụng công nghệ số, thiết bị flycam và các phần mềm chuyên ngành tiếp tục được ngành lâm nghiệp tỉnh Lâm Đồng nhân rộng. Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, bảo vệ rừng tại Lâm Đồng góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số trong lĩnh vực lâm nghiệp./.
Bùi Hạnh