Thời gian qua, thông qua ứng dụng công nghệ cao, nhiều mô hình canh tác thông minh tại TP.Đà Nẵng được triển khai đồng bộ như giám sát độ ẩm, dinh dưỡng đất, điều khiển tưới tự động và quản lý dịch bệnh qua nền tảng số. Việc số hóa dữ liệu vùng trồng, nhật ký sản xuất và truy xuất nguồn gốc giúp minh bạch quy trình, đáp ứng yêu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp thành phố tăng cường tập huấn, hỗ trợ kỹ thuật để nông dân tiếp cận công nghệ mới, từng bước thay đổi phương thức sản xuất truyền thống. Chuyển đổi số không chỉ góp phần giảm chi phí, nâng cao năng suất mà còn mở ra cơ hội kết nối tiêu thụ qua các sàn thương mại điện tử.
Đơn cử, tại xã Quế Sơn, mô hình trồng ổi lê Đài Loan kết hợp mận An Phước của Hợp tác xã Nông nghiệp Rừng Bảo là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng công nghệ để khắc chế điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Trên vùng đất đồi chai cứng hơn 3ha, đại diện Hợp tác xã đã kỳ công thiết lập một hệ thống hạ tầng kỹ thuật bài bản. Điểm nhấn tại đây nằm ở hệ thống tưới tiêu thông minh áp dụng từ công nghệ Israel.
Hệ thống này cho phép tưới chính xác từng gốc cây, từng lít nước chỉ bằng một nút bấm điều khiển. Nhờ đó, dù trên diện tích lớn, hơn 1.200 cây ổi và 350 cây mận phát triển đồng đều, tiết kiệm tối đa nhân công và chi phí. Không chỉ vậy, thay vì trồng theo mùa vụ truyền thống dễ bị rủi ro thiên tai và áp lực tiêu thụ, hợp tác xã áp dụng kỹ thuật để cây ra hoa, đậu quả rải vụ quanh năm.
Quy trình này kết hợp với việc sử dụng chế phẩm sinh học, thay thế thuốc diệt cỏ hóa học giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh vật trong đất, tạo ra sản phẩm có độ giòn, ngọt và an toàn tuyệt đối. Năm vừa qua, hợp tác xã đã thu hoạch 11 tấn ổi và đặt mục tiêu nâng sản lượng lên 50 tấn trong năm 2026.
Theo thống kê, hiện nay, tổng diện tích gieo trồng của thành phố khoảng 152.533ha, với nhiều nhóm cây trồng chủ lực như lúa, bắp, đậu phụng, rau, cây ăn quả, cây dược liệu. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Đà Nẵng (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho hay, thời gian qua, nhiều giải pháp, tiến bộ kỹ thuật mới đã được nông dân áp dụng rộng rãi vào sản xuất với quy mô ngày càng mở rộng.
Nông nghiệp công nghệ cao được xác định là hướng đi quan trọng của TP.Đà Nẵng trong phát triển kinh tế. (Ảnh: BĐN).
Cụ thể như sử dụng màng phủ ny lon; ứng dụng hệ thống tưới phun mưa, tưới bán tự động; xử lý phụ phẩm trồng trọt để tạo phân bón hữu cơ; chương trình IPM, ICM, SRI… Bên cạnh đó, nhiều mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đã và đang được đầu tư, đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với phương thức sản xuất truyền thống, nổi bật như trồng rau, hoa cây cảnh trong nhà màng, nhà kính có lắp đặt hệ thống tưới thông minh; trồng dưa lưới, cà chua, rau ăn lá ứng dụng IoT để quản lý dinh dưỡng; mô hình Farmstay kết hợp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với du lịch trải nghiệm.
Nhằm đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực trồng trọt, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và tính bền vững, thời gian tới ngành nông nghiệp thành phố tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ. Theo đó, quy hoạch, hình thành các vùng sản xuất tập trung đối với cây trồng chủ lực, quy mô lớn phù hợp với điều kiện sinh thái của từng vùng và nhu cầu thị trường tiêu thụ; gắn với xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận sản phẩm theo tiêu chuẩn (VietGAP, hữu cơ...);
Đồng thời tăng cường ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đặc biệt, thành phố đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ thông qua kỹ thuật canh tác sinh thái, tiết kiệm nước, sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh; phát triển giống cây trồng bản địa chất lượng cao, có khả năng kháng sâu bệnh, chịu hạn, chịu mặn; thúc đẩy cơ giới hóa, tự động hóa…Đồng thời hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành trồng trọt và bản đồ số nông nghiệp, nghiên cứu, ứng dụng AI, IoT trong giám sát vùng trồng, theo dõi mùa vụ sản xuất và dự báo sinh vật gây hại cho cây trồng…
Chuyển đổi số đang tạo động lực quan trọng để sản xuất, trồng trọt tại Đà Nẵng phát triển theo hướng hiện đại, bền vững. Trong bối cảnh quỹ đất nông nghiệp hạn chế, việc ứng dụng công nghệ cao giúp tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản địa phương.
Trước đó, Chủ trương xây dựng các vùng sản xuất sản phẩm nông nghiệp an toàn ứng dụng công nghệ cao đã được thể hiện tại Nghị quyết số 43-NQ/BCT của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Quyết định số 359/QĐ-TTg ngày 15-3-2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, đối với lĩnh vực nông nghiệp sẽ hình thành khu, vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nằm ở phía tây nam thành phố.
Ứng dụng công nghệ đang cho thấy hiệu quả rõ nét cả về năng suất, chất lượng lẫn khả năng tiếp cận thị trường. Công nghệ số giúp quy trình canh tác được kiểm soát chặt chẽ, giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm thủ công, đồng thời nâng cao tính minh bạch của sản phẩm nông nghiệp.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường, chuyển đổi số không còn là xu hướng mà trở thành yêu cầu tất yếu. Những kết quả bước đầu tạo nền tảng để nông nghiệp đô thị của Đà Nẵng phát triển theo hướng thông minh, linh hoạt và giá trị cao hơn. Qua đó, lĩnh vực trồng trọt từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế, đóng góp tích cực vào tăng trưởng xanh của Đà Nẵng.
Hoài An