Cần Thơ: Đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong nuôi trồng thủy sản

Chuyển đổi số đang tạo ra bước tiến trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản tại TP.Cần Thơ. Hiện nay, nhiều cơ sở nuôi đã đưa các thiết bị cảm biến, hệ thống quan trắc môi trường nước và phần mềm quản lý sản xuất vào vận hành, giúp theo dõi các chỉ số quan trọng theo thời gian thực. Thông qua dữ liệu được cập nhật liên tục, người nuôi có thể điều chỉnh lượng thức ăn, kiểm soát chất lượng nước và phát hiện sớm các nguy cơ phát sinh dịch bệnh.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng nhật ký điện tử và hệ thống truy xuất nguồn gốc giúp minh bạch thông tin sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Không chỉ góp phần giảm chi phí sản xuất, công nghệ số còn hỗ trợ nâng cao năng suất, hạn chế rủi ro và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong quá trình nuôi.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cho biết, dù là thành phố trực thuộc Trung ương nhưng Cần Thơ vẫn xác định nông nghiệp là một trong những trụ cột phát triển kinh tế quan trọng. Thành phố đang chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, hướng đến nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Sau khi Cần Thơ mở rộng không gian phát triển, lĩnh vực nông nghiệp tiếp tục được xác định là ngành chủ lực đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Trong đó, thủy sản được xem là ngành còn nhiều dư địa phát triển, giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của địa phương. Bên cạnh những kết quả đạt được trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), ngành thủy sản cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn sản xuất có trách nhiệm từ thị trường quốc tế.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.Cần Thơ nhấn mạnh, muốn nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển bền vững thì việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa trong nuôi trồng thủy sản là yêu cầu tất yếu.

Còn theo Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư TP Cần Thơ, địa phương hiện duy trì diện tích nuôi trồng thủy sản hơn 96.000ha, trong đó có trên 51.000ha nuôi tôm nước lợ. Nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao đã góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, đặc biệt đối với ngành hàng tôm, lĩnh vực được xem là động lực tăng trưởng quan trọng của ngành thủy sản địa phương. Để thích ứng với những biến động của thị trường và môi trường, ngành nông nghiệp thành phố đang đẩy mạnh các giải pháp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nuôi trồng thủy sản.

Ứng dụng công nghệ số trong ngành thuỷ sản là động lực tăng trưởng quan trọng của TP.Cần Thơ. 

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường quan trắc, cảnh báo môi trường và cung cấp thông tin kịp thời cho người nuôi nhằm chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và hạn chế rủi ro dịch bệnh. Song song đó, địa phương cũng đẩy mạnh cấp mã số vùng nuôi, quản lý cơ sở nuôi và truy xuất nguồn gốc đối với các đối tượng thủy sản chủ lực, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao đang được triển khai như hệ thống nuôi tuần hoàn khép kín, công nghệ xử lý chất thải, hệ thống lọc nước và các giải pháp quản lý môi trường nuôi bằng cảm biến thông minh. Việc ứng dụng công nghệ, dữ liệu và nghiên cứu chuyên sâu về nguyên liệu thức ăn giúp xây dựng khẩu phần chính xác phù hợp, tối ưu tốc độ tăng trưởng, giảm chi phí và hạn chế tác động đến môi trường.

Xu hướng phát triển thủy sản hiện nay phải gắn với kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Đối với các mô hình nuôi tuần hoàn khép kín đang mang lại nhiều lợi ích như giảm phát thải, hạn chế ô nhiễm môi trường, giảm nguy cơ dịch bệnh và giảm phụ thuộc vào kháng sinh. Đây cũng là hướng đi phù hợp với các yêu cầu ngày càng cao về sản xuất xanh, sản xuất sạch và giảm phát thải khí nhà kính.                                      

Từ những mô hình nuôi ứng dụng cảm biến, tự động hóa đến quản lý sản xuất bằng dữ liệu số, quá trình chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức nuôi trồng thủy sản tại Cần Thơ. Sự thay đổi này không chỉ thể hiện ở việc áp dụng các thiết bị công nghệ mà còn ở cách người nuôi tiếp cận sản xuất theo hướng khoa học, chủ động và chính xác hơn. Khi các quyết định trong quá trình nuôi được hỗ trợ bởi dữ liệu thực tế, hiệu quả sản xuất được cải thiện, đồng thời giảm thiểu những tác động từ biến động môi trường và dịch bệnh.

Để thúc đẩy chuyển đổi số, UBND TP.Cần Thơ ban hành Kế hoạch số 155/KH-UBND về Kế hoạch Phát triển kinh tế số thành phố Cần Thơ giai đoạn 2026 – 2030, trong đó nông nghiệp và môi trường là một trong những lĩnh vực cần đẩy nhanh chuyển đổi số.

Theo kế hoạch, TP Cần Thơ đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số trong ngành nông nghiệp và môi trường đạt tối thiểu 20%. Đồng thời, ít nhất 50% trang trại, hợp tác xã (HTX) nông nghiệp sử dụng nền tảng số phục vụ trong quản trị và hoạt động. Đây là thách thức không nhỏ, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và người dân.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ sẽ phối hợp với các sở, ngành và địa phương đẩy mạnh phát triển nông nghiệp số. Đồng thời, Sở sẽ nghiên cứu, tham mưu xây dựng các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế số trong nông nghiệp, hướng đến chuyển đổi số toàn diện từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ nông sản…

Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc, công nghệ số đang trở thành một phần không thể thiếu của chuỗi giá trị nông sản nói chung và thủy sản nói riêng. Thực tế tại Cần Thơ cho thấy việc số hóa quy trình nuôi không còn dừng ở các mô hình thử nghiệm mà đang được áp dụng ngày càng rộng rãi. Đây là xu hướng phù hợp với yêu cầu phát triển của ngành thủy sản hiện đại, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tăng hiệu quả kinh tế và từng bước định hình phương thức sản xuất chuyên nghiệp hơn.

Thu Lan