TP.Hà Nội xác định nâng cao năng lực tiêu thoát nước, chủ động phòng, chống ngập úng là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình phát triển đô thị. Do đó, thời gian vừa qua thành phố đã tập trung nguồn lực đầu tư, cải tạo và nâng cấp hệ thống thoát nước, các công trình thủy lợi, trạm bơm, hồ điều hòa và tuyến tiêu chính.
Việc triển khai các dự án theo hướng đồng bộ từng bước khắc phục những điểm nghẽn trong tiêu thoát nước, nhất là tại các khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng khi có mưa lớn. Bên cạnh đầu tư xây dựng mới, Hà Nội chú trọng duy tu, nạo vét, khơi thông dòng chảy và bảo đảm vận hành hiệu quả các công trình hiện có. Đây là những giải pháp có ý nghĩa thiết thực trong việc giảm thời gian, phạm vi ngập úng, hạn chế ảnh hưởng đến giao thông, sản xuất và đời sống người dân.
Những ngày vừa qua do ảnh hưởng của bão số 4, Hà Nội tiếp tục có mưa, có nơi mưa to, lượng mưa phổ biến 30-50mm, có nơi trên 70mm. Sau nhiều ngày mưa, lũ trên một số sông tiếp tục lên, thành phố duy trì các phương án ứng phó, tăng cường tuần tra, canh gác đê và chủ động xử lý các điểm úng ngập phát sinh. Theo lãnh đạo Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hà Nội, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4, một số vị trí phía Tây như cầu vượt HH2 Dương Nội, các hầm 5, hầm 6 và khu vực gần Km9+656 trên Đại lộ Thăng Long ngập khoảng 40-50cm (tính tới ngày 24/8).
Ngay sau đó, lực lượng thoát nước đã căng dây cảnh báo, phân luồng giao thông, vận hành các trạm bơm Đào Nguyên, Cầu Sa để hạ mực nước. Đáng chú ý, nhiều điểm từng thường xuyên ngập trong nội đô như: Võ Chí Công - Ciputra, trước cửa Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, Thái Hà, Nguyễn Khuyến, Phùng Hưng, Phú Xá, Cổ Linh - Đàm Quang Trung... chưa tái diễn tình trạng ngập.
Các công trình khẩn cấp xử lý ngập úng của TP.Hà Nội đã và đang phát huy hiệu quả.
Đặc biệt, các hạng mục chính của 10 công trình khẩn cấp đã được đưa vào vận hành phục vụ mùa mưa năm nay, tập trung xử lý úng ngập dọc Đại lộ Thăng Long và tại các khu vực Tây Hồ Tây, Ciputra, Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh; bổ sung trạm bơm hồ, bể điều tiết và đường ống thoát nước tại lưu vực Tô Lịch, Tả Nhuệ. Trong đợt mưa, 18 công trình trạm bơm tại các hồ điều hòa, 2 bể điều tiết ngầm cùng hệ thống cống được vận hành đồng bộ. Bể điều tiết ngầm dung tích 2.500m³ tại chợ Hàng Da góp phần thu, giữ và điều tiết nước cho khu vực Phùng Hưng, Nhà Hỏa và lân cận. Các trạm bơm Cầu Ngà 1, Cầu Ngà 3, Đồng Tép cũng được đưa vào vận hành. Lãnh đạo Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hà Nội cho biết, đơn vị huy động khoảng 2.500 người cùng 200 phương tiện, thiết bị ứng trực tại các tuyến đường, khu vực thấp trũng và công trình đầu mối; thường xuyên tua vớt rác, khơi thông cửa thu, vận hành trạm bơm, cửa phai và xử lý ngay những vị trí phát sinh úng ngập.
Cùng với đầu tư công trình, Hà Nội tăng cường phối hợp giữa hệ thống thoát nước đô thị và thủy lợi trong vận hành tiêu thoát nước. Lãnh đạo Xí nghiệp Đầu tư phát triển thủy lợi Hà Đông cho biết, thực hiện Quy chế phối hợp số 924/QC-SNNMT-SXD giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường với Sở Xây dựng, đơn vị chủ động vận hành Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa để hạ mực nước đệm trên sông Nhuệ phía trên cống Hà Đông và kênh La Khê, tạo dung tích đón nước từ khu vực phía Tây. Bên cạnh đó, Trạm bơm Yên Nghĩa gồm 10 tổ máy, tổng công suất 120m³/s, kết nối với kênh La Khê và hai hồ điều hòa Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, tổng diện tích khoảng 25ha.
Khi nước về lớn, một phần được điều tiết vào hồ để trữ tạm, sau đó bơm ra sông Đáy khi điều kiện thuận lợi. Thành phố cũng đẩy nhanh tiến độ hồ Yên Nghĩa; hạng mục lòng chứa đã hoàn thành, bổ sung dung tích điều tiết ngay trong mùa mưa. Sau nhiều trận mưa lớn, việc nhiều điểm đen ngập úng không tái diễn đã tạo sự bất ngờ đối với không ít người dân. Đặc biệt, người dân đánh giá rất cao hiệu quả của việc đầu tư hệ thống thoát nước và các hồ điều hòa để chống ngập nước thời gian qua.
Không chỉ khu vực đô thị, hệ thống thủy lợi cũng đang được vận hành tối đa để bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Theo các đơn vị thủy lợi, do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài đã gây ngập úng nhiều diện tích lúa, hoa màu, cây ăn quả trên địa bàn thành phố. Trước tình hình này, các doanh nghiệp thủy lợi duy trì ứng trực 24/24 giờ, căn cứ diễn biến nguồn nước để chủ động vận hành các trạm bơm nhằm tiêu thoát nước, chống ngập cho diện tích sản xuất vụ mùa.
Việc phối hợp giữa hệ thống thoát nước đô thị và thủy lợi, cùng với các công trình hồ điều hòa, bể điều tiết và trạm bơm mới, đang từng bước nâng cao khả năng ứng phó của Hà Nội trước những trận mưa lớn. Tuy nhiên, mưa và lũ còn diễn biến phức tạp, các lực lượng chức năng vẫn tiếp tục duy trì ứng trực, vận hành công trình và xử lý kịp thời những điểm úng ngập phát sinh.
Với các điểm ngập úng cục bộ, Sở Xây dựng Hà Nội hướng dẫn phân luồng, tổ chức giao thông, đảm bảo an toàn. (Ảnh: TN).
Nhìn chung tình trạng ngập úng tại TP.Hà Nội nhất là các khu vực trung tâm đã giảm đáng kể, tuy nhiên một số nơi một số nơi vẫn xảy ra ngập cục bộ khi xuất hiện mưa lớn với cường độ cao, thời gian ngắn. Do đó, để đảm bảo an toàn cho người dân khi tham gia giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức phân luồng, cấm phương tiện qua một số điểm ngập sâu đến 90cm do hoàn lưu bão số 4. Cụ thể, trước diễn biến phức tạp của mưa lũ do hoàn lưu bão số 4, Sở Xây dựng Hà Nội vừa ban hành Thông báo số 1293/TB-SXD về việc hướng dẫn phân luồng, tổ chức giao thông tại các khu vực ngập úng.
Việc chủ động phân luồng, cấm phương tiện qua các điểm ngập sâu nhằm bảo đảm an toàn cho người và phương tiện, hạn chế ùn tắc, phục vụ công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Theo Sở Xây dựng Hà Nội, việc phân luồng được thực hiện theo phương châm "4 tại chỗ", chủ động tổ chức giao thông ngay tại các khu vực có nguy cơ mất an toàn, đồng thời chuẩn bị các tuyến đường thay thế để hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động đi lại, sản xuất và đời sống của người dân.
Trong đó, một số vị trí trên địa bàn các xã Kiều Phú, Quốc Oai, Phú Cát, An Khánh và Dương Hòa được xác định có mức độ ngập đáng lưu ý. Sở Xây dựng Hà Nội yêu cầu Ủy ban nhân dân các xã Quốc Oai, Kiều Phú, Phú Cát, An Khánh và Dương Hòa bố trí lực lượng trực 24/24 giờ tại các khu vực ngập úng; tổ chức điều tiết giao thông, tuyên truyền, hướng dẫn người dân lựa chọn tuyến đường phù hợp, không đi vào khu vực đã có biển cấm hoặc cảnh báo nguy hiểm.
Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông chuẩn bị nhân lực, vật tư, thiết bị để khắc phục hư hỏng sau khi nước rút, sớm khôi phục giao thông. Phòng Cảnh sát giao thông phối hợp điều tiết, hướng dẫn, xử lý trường hợp cố tình đi vào khu vực cấm. Phòng Giao thông theo dõi tình hình, phối hợp các đơn vị, tham mưu điều chỉnh phương án phù hợp. Phương án phân luồng được triển khai từ ngày 25/8/2026 và duy trì đến khi ngập úng được xử lý và giao thông tại các khu vực nêu trên phải được bảo đảm an toàn.…/.
Ngọc Loan