TP. HCM xác định rõ lộ trình khắc phục tình trạng ngập úng đô thị

Theo đại diện Sở Xây dựng TP. HCM, sau khi sáp nhập 3 địa phương, toàn thành phố hiện có 159 điểm ngậnước, trong đó 57 điểm ngập nặng, thời gian ngập kéo dài trên 1 giờ 30 phút, gây ách tắc giao thông, ảnh hưởng đời sống người dân và vệ sinh môi trường. Trong số này, khu vực TP. HCM cũ có 34 điểm ngập nặng, Bình Dương cũ có 9 điểm và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ có 14 điểm, còn lại 112 điểm là ngập mức độ vừa và nhẹ.

Về nguyên nhân gây ngập úng, theo lãnh đạo Sở Xây dựng, ngoài biến đổi khí hậu, triều cường bất thường thì đáng chú ý là tình trạng sụt lún nền đất. Theo khảo sát, tình trạng sụt lún trung bình trên địa bàn diễn ra với tốc độ trung bình 2 cm mỗi năm, cá biệt có nơi lún từ 5 đến 7 cm mỗi năm. Điều này khiến sau 20 năm, có khu vực tại TP. HCM lún từ 0,5 m - 0,7 m; trong khi cao độ trung bình của thành phố chỉ từ 0,8 m đến 1 m so với mực nước biển.

Hệ thống hạ tầng thoát nước được đầu tư qua nhiều giai đoạn, thiếu đồng bộ theo lưu vực. Đặc biệt, các công trình kiểm soát triều chưa hoàn thiện khép kín, tình trạng sụt lún nền đất, mưa cực đoan và triều cường gia tăng đang làm gia tăng nguy cơ ngập sâu, kéo dài. Bên cạnh đó, công tác quản lý còn phân tán giữa các cơ quan, việc điều phối liên ngành chưa thực sự hiệu quả, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn và nhiều dự án chậm tiến độ do vướng mắc giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư.

Tình trạng ngập úng đô thị kéo dài tạo ra nhiều thách thức chi sự phát triển của TP. HCM. 

Trước thực trạng trên, thành phố xác định phải kết hợp đồng bộ giữa công trình và phi công trình. Trong đó, giải pháp phi công trình được nhấn mạnh triển khai là việc hoàn thiện hệ thống đê bao, vành đai thủy lợi do Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, hiện đang triển khai theo dự án 1547. Tiếp theo là hệ thống kênh, trục thoát nước chính phục vụ sản xuất nông nghiệp, cũng do đơn vị này quản lý; còn Sở Xây dựng phụ trách hệ thống kênh nhánh và mạng lưới thoát nước đô thị.

TP. HCM đẩy mạnh tuyên truyền thực hiện Chỉ thị 19, điều chỉnh đề án chống ngập và xử lý nước thải giai đoạn 2026-2030, triển khai chỉnh trang đô thị, di dời nhà ven kênh rạch và tăng cường duy tu hệ thống thoát nước.

Đáng chú ý, TP. HCM xác định rõ lộ trình giải quyết 159 điểm ngập đã được xây dựng cụ thể theo từng năm. Trong năm 2026, Thành phố sẽ hoàn thành 20 dự án, qua đó xử lý 45 điểm ngập, bao gồm 16 điểm ngập nặng. Năm 2027, Thành phố hoàn thành 54 dự án, xử lý 56 điểm ngập, trong đó có 24 điểm ngập nặng. Đến cuối năm 2027, dự kiến 40/57 điểm ngập nặng xử lý dứt điểm, cơ bản khắc phục tình trạng ngập tại khu vực trung tâm.

Năm 2028 sẽ hoàn thành 18 dự án, xử lý 12 điểm ngập, trong đó có 2 điểm ngập nặng. Năm 2029, tiếp tục xử lý 7 điểm ngập, trong đó có 3 điểm ngập nặng. Đến năm 2030, TP. HCM hoàn thành 58 dự án, giải quyết toàn bộ 39 điểm ngập còn lại, trong đó có 12 điểm ngập nặng, đảm bảo không để tái ngập.

Nhằm ứng phó hiệu quả với tình trạng ngập nước trong mùa mưa năm nay, UBND TP. HCM đã chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương xây dựng và hoàn thiện kế hoạch thoát nước, chống ngập năm 2026 để kịp thời ban hành.

Đối với quá trình xây dựng kế hoạch chống ngập, lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan phải xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm cần ưu tiên triển khai trong năm 2026, đặc biệt tại các dự án, tuyến đường và khu vực thường xuyên xảy ra ngập do mưa lớn và triều cường để có giải pháp xử lý phù hợp, kịp thời.

Đồng thời, cần rà soát toàn diện các giải pháp, bao gồm cả công trình và phi công trình, nhằm kịp thời đề xuất phương án thực hiện phù hợp; tăng cường công tác duy tu, bảo dưỡng hệ thống thoát nước hiện hữu; cũng như xây dựng cơ chế vận hành đồng bộ giữa lĩnh vực thủy lợi và thoát nước đô thị, gắn với việc phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong quá trình phối hợp triển khai.../.

Ngọc Lan