Hạ tầng quan trọng thế nào khi xu hướng dùng xe điện ngày càng tăng?

Năm 2021, hàng trăm quốc gia tham gia Hội nghị Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu lần thứ 26 (COP26) đều đưa ra cam kết cắt giảm, đưa phát thải ròng về ‘0’ vào năm 2050 trong đó có Việt Nam. Động thái mạnh mẽ này được đưa ra trong bối cảnh những thiệt hại do tác động của biến đổi khí hậu ngày càng lớn, nguy cơ đe dọa an ninh lương thực, an ninh năng lượng… nhất là đối với những quốc gia kém phát triển.

Với Việt Nam – một trong những quốc gia hàng năm chịu tổn thất lớn do thiên tai đang không ngừng nỗ lực triển khai các giải pháp chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế-xã hội theo hướng xanh, bền vững và nhiệm vụ này đã, đang được các cấp, các ngành, chính quyền các địa phương quyết liệt triển khai thực hiện, nhất là đối với các khu đô thị, thành phố lớn, điển hình như Hà Nội.

Hà Nội được xếp vào nhóm những thành phố ghi nhận chỉ số ô nhiễm không khí ở mức rất cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân, cộng đồng. Vì thế, trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm không khí được Hà Nội đưa vào nhóm nhiệm vụ cấp bách, cần ưu tiên nguồn lực triển khai thực hiện.

Hạ tầng kỹ thuật - điều kiện bắt buộc để thực hiện lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng năng lượng điện. Ảnh minh họa.

Trong nhiều giải pháp, việc chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng xăng, dầu sang sử dụng năng lượng điện được xem là điểm nhấn để Hà Nội hóa giải bài toán ô nhiễm không khí, kết quả là người dân đang dần có xu hướng chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng điện. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là hạ tầng kỹ thuật của Hà Nội đáp ứng thế nào trước xu hướng chuyển đổi phương tiện của người dân (?) bởi nếu hạ tầng kỹ thuật ‘luôn đi sau’ hoặc không theo kịp, không đáp ứng nhu cầu thực tiễn thì giải pháp chuyển đổi phương tiện giao thông sẽ không mang lại hiệu quả, thậm chí ‘sập’.

Để giải quyết kịp thời về hạ tầng kỹ thuật (đặc biệt là trạm sạc pin), HĐND TP. Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách đầu tư phát triển, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt (tức Nghị quyết 70).

Nghị quyết 70 khuyến khích đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đường bộ. Cụ thể: Khuyến khích đầu tư xây dựng, khai thác bãi đỗ xe. Theo đó, nhà đầu tư được hưởng chính sách hỗ trợ lãi vay đối với dự án đầu tư xây dựng, khai thác bãi đỗ xe. Phương thức thực hiện: Ngân sách Thành phố ủy thác qua Quỹ Đầu tư phát triển Thành phố. Mức hỗ trợ bằng 50% số tiền lãi vay phải trả đối với khoản vay tại Quỹ Đầu tư phát triển Thành phố, tính trên toàn bộ giá trị hợp đồng vay trong thời gian vay vốn nhưng không quá 05 năm. UBND Thành phố phê duyệt danh sách hợp đồng vay được hỗ trợ lãi suất, mức hỗ trợ và thời gian hỗ trợ đối với từng hợp đồng vay của nhà đầu tư;

UBND Thành phố quy định tiêu chí, điều kiện, nguyên tắc tổ chức khai thác đối với các dự án bãi đỗ xe được đầu tư theo quy hoạch để bảo đảm hiệu quả đầu tư khai thác công trình. Đồng thời quyết định danh mục các tuyến đường, vỉa hè (hè phố) của đường phố chính đô thị, đường Quốc lộ (trong khu vực đô thị), quỹ đất công chưa khai thác để tổ chức trông giữ xe tạm thời bảo đảm trật tự an toàn giao thông, giảm thiểu ùn tắc giao thông.

Đáng chú ý, Nghị quyết 70 khuyến khích đầu tư, phát triển hạ tầng trạm sạc điện công cộng và hệ thống đổi pin công cộng. Theo đó, phát triển hạ tầng trạm sạc điện công cộng và hệ thống đổi pin công cộng cho phương tiện giao thông sử dụng điện trên địa bàn Thành phố theo nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ, khả năng kết nối, sử dụng chung, chia sẻ hạ tầng và quyền tiếp cận bình đẳng của tổ chức, cá nhân. Hạ tầng trạm sạc công cộng, thiết bị sạc và đầu sạc điện được đầu tư mới trên địa bàn Thành phố phải bảo đảm khả năng kết nối, tương thích và sử dụng chung đối với nhiều chủng loại phương tiện; không được thiết lập hoặc duy trì các giải pháp kỹ thuật làm hạn chế khả năng tiếp cận, kết nối hoặc sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân;

Đối với kết cấu hạ tầng đường bộ đang khai thác có bố trí chỗ đỗ xe đủ điều kiện lắp đặt trạm sạc điện công cộng và hệ thống đổi pin công cộng cho phương tiện giao thông sử dụng điện: căn cứ vào điều kiện thực tế, khả năng đáp ứng về hạ tầng kỹ thuật, khả năng cung cấp điện, biện pháp đảm bảo phòng cháy chữa cháy và nhu cầu, UBND Thành phố quyết định tỷ lệ chỗ đỗ xe có lắp đặt trạm sạc điện công cộng và hệ thống đổi pin công cộng cho phương tiện giao thông sử dụng điện, nhưng phải đảm bảo không ảnh hưởng đến mục tiêu ban đầu của dự án.

Ngoài ra, Nghị quyết 70 của HĐND Thành phố nêu rõ chính sách giải phóng mặt bằng, đánh giá tác động môi trường dự án đầu tư kết cấu hạ tầng đường bộ. Theo đó, đối với Dự án đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đường bộ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư, UBND Thành phố được quyết định tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án thành phần, dự án thành phần độc lập trong Báo cáo nghiên cứu khả thi mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Căn cứ chủ trương đầu tư Dự án được cấp có thẩm quyền quyết định, Chủ tịch UBND các xã, phường quyết định phê duyệt, phê duyệt điều chỉnh dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do UBND xã, phường làm chủ đầu tư; không phân biệt nhóm dự án, nguồn vốn thực hiện. Chủ đầu tư dự án được phép áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu phục vụ công tác giải phóng mặt bằng bao gồm: tư vấn, phi tư vấn, thi công phá dỡ công trình. Trình tự, thủ tục chỉ định thầu thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu….

Nội dung nêu trên chỉ là một trong những cơ chế, chính sách mà Hà Nội đưa ra nhằm khuyến khích và đáp ứng nhu cầu, xu hướng chuyển đổi phương tiện giao thông ‘xanh’. Nếu kịp thời giải quyết những băn khoăn, lo lắng của người dân về hạ tầng kỹ thuật, Hà Nội sẽ sớm đạt được mục tiêu trở thành Thành phố xanh-sạch, văn minh, hiện đại./.

NGỌC HÂN