Hà Nội là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng rõ rệt của biến đổi khí hậu với tình trạng mưa lớn, ngập úng, dông lốc và thời tiết cực đoan xảy ra ngày càng thường xuyên. Trước thực tế đó, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao khả năng phòng chống thiên tai, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.
Các công trình hạ tầng như hệ thống đê điều, hồ điều hòa, trạm bơm tiêu úng và mạng lưới thoát nước liên tục được đầu tư nâng cấp để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Bên cạnh đó, Hà Nội cũng chú trọng ứng dụng công nghệ trong công tác dự báo, cảnh báo sớm thiên tai, giúp các cơ quan chức năng và người dân chủ động ứng phó với những tình huống khẩn cấp.
Bước vào mùa mưa bão năm 2026, thành phố Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều phương án ứng phó nhằm giảm thiểu tình trạng úng ngập nội thành, bảo đảm giao thông, an toàn hạ tầng kỹ thuật và đời sống dân sinh. Theo phương án do Sở Xây dựng Hà Nội ban hành, công tác phòng, chống úng ngập năm nay được triển khai với yêu cầu xuyên suốt là chủ động, thường xuyên và ứng phó kịp thời nhằm giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.
Trong đó, Hà Nội tiếp tục phát huy vai trò của các công trình đầu mối như trạm bơm Yên Sở, Yên Nghĩa, hệ thống đập Thanh Liệt và các cửa phai điều tiết. Đây được xem là “lá chắn” quan trọng giúp hạ thấp mực nước trên hệ thống sông, hồ điều hòa trước khi mưa lớn xảy ra, qua đó tăng khả năng tiếp nhận và tiêu thoát nước cho khu vực nội thành.
TP.Hà Nội đẩy mạnh công tác nạo vét, khơi thông đường ống cống, tránh ngập lụt trong mùa mưa lũ. (Ảnh: DK).
Cùng với đó, trước nguy cơ thời tiết diễn biến cực đoan trong mùa mưa lũ năm 2026, UBND TP. Hà Nội yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường bảo đảm an toàn hệ thống đê điều, thủy lợi, chủ động ứng phó thiên tai và sẵn sàng phương án cứu hộ, cứu nạn. Để ứng phó hiệu quả trước thiên tai, nhất là trong bối cảnh mùa mưa lũ đang đến gần, các phường, xã trên địa bàn thành phố đã sớm triển khai các kế hoạch, giải pháp phòng ngừa.
Tại xã Mỹ Đức, nhờ sự chủ động của cả hệ thống chính trị, công tác phòng ngừa thiên tai trên địa bàn xã Mỹ Đức trong năm 2026 được triển khai kịp thời, đồng bộ. Lãnh đạo phòng Kinh tế xã Mỹ Đức cho biết, năm 2025, toàn xã Mỹ Đức có 260 hộ với 530 nhân khẩu, diện tích lớn hoa màu bị ảnh hưởng bởi thiên tai, nhiều hạ tầng bị hư hỏng. Tuy nhiên, nhờ sự chủ động của cả hệ thống chính trị, công tác phòng ngừa thiên tai trên địa bàn xã Mỹ Đức trong năm 2025 đã được triển khai kịp thời, đồng bộ, góp phần nâng cao năng lực chủ động ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra, đặc biệt là không có thiệt hại về người.
Bước sang năm 2026, để không bị động trước thiên tai, các phòng, ban chuyên môn của xã, Hạt quản lý đê số 12 cùng Xí nghiệp Đầu tư Thủy lợi Mỹ Đức kiểm tra, đánh giá hiện trạng công trình đê điều, công trình thủy lợi trước mùa mưa bão; xác định các trọng điểm, các điểm xung yếu; xây dựng phương án phòng hộ đê, bảo vệ các trọng điểm và phương án toàn tuyến.
Xã Mỹ Đức đã chủ động chuẩn bị 5 máy cắt cây, 5 nhà bạt, 200 áo phao và đầy đủ mũ, áo mưa, đèn pin cho Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã. Xã cũng tổ chức ký hợp đồng nguyên tắc với các chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư, phương tiện vận tải trên địa bàn xã để cung cấp 500 m3 cát, 10.000 bao tải, 500m2 bạt và kèm theo phương tiện vận chuyển…; bố trí phương tiện phục vụ phòng, chống thiên tai khi Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã huy động...
Năm 2026, xã Mỹ Đức đã thực hiện một số dự án nâng cấp, tu bổ về điều, công trình thủy lợi phục vụ cho công tác phòng, chống thiên tai như: Cải tạo, nâng cấp dự án đê vùng 700 hiện đã thi công đạt 80% khối lượng; duy tu một số tuyến đê trên địa bàn xã; Cải tạo, nâng cấp tuyến đê Phú Hiền Đồng Chiêm (hiện đang thi công đạt 60% khối lượng công trình).
Ảnh minh họa
Ngoài ra, các đơn vị thực hiện nạo vét, tu bổ hệ thống kênh mương, tưới tiêu bể hút, bể xả đảm bảo thông thoáng dòng chảy, phục vụ tiêu úng, tưới tiêu; chặt hạ, cắt tỉa tán cây gần đường điện cao thế, hạ thế để đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão...
Còn tại xã Vân Đình, địa phương đã và đang chủ động rà soát, bổ sung các phương án phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người dân và sản xuất. Lãnh đạo UBND xã Vân Đình cho biết, UBND xã đã yêu cầu các cơ quan, đơn vị và các thôn tiếp tục kiện toàn Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự; phân công rõ trách nhiệm từng thành viên phụ trách địa bàn; chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ” để sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra. Đồng thời, xã tập trung kiểm tra, duy tu hệ thống đê điều, công trình thủy lợi, rà soát các điểm xung yếu có nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa bão.
Phòng Kinh tế được giao rà soát toàn bộ hệ thống trạm bơm trên địa bàn, tổng hợp nhu cầu sửa chữa, nâng cấp nhằm bảo đảm phục vụ tiêu úng và sản xuất nông nghiệp.
Ngoài ra, tại phường Ngọc Hà, với tinh thần chủ động, quyết liệt và lấy người dân làm trung tâm trong mọi phương án ứng phó, UBND phường Ngọc Hà xác định công tác phòng, chống thiên tai phải được triển khai theo hướng lấy phòng ngừa là chính, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống phát sinh. Trong đó, phương châm “4 tại chỗ” là giải pháp nòng cốt nhằm nâng cao hiệu quả xử lý các tình huống thiên tai ngay từ cơ sở.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026-2030 của phường là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về nguy cơ, tác hại của thiên tai cũng như kỹ năng phòng tránh, ứng phó khi xảy ra sự cố…
Việc nâng cao năng lực phòng chống thiên tai không chỉ là yêu cầu cấp thiết trước tác động của biến đổi khí hậu mà còn là nhiệm vụ lâu dài nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của Thủ đô Hà Nội. Những giải pháp đồng bộ từ đầu tư hạ tầng, ứng dụng khoa học công nghệ đến nâng cao ý thức cộng đồng đã cho thấy quyết tâm của thành phố trong việc chủ động ứng phó với thiên tai.
Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao hơn, các địa phương cần tiếp tục tăng cường sự phối hợp giữa các cấp chính quyền, cơ quan chuyên môn và người dân trong công tác phòng ngừa, ứng cứu và khắc phục hậu quả thiên tai. Mỗi người dân cũng cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết để bảo vệ bản thân và hỗ trợ cộng đồng khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.
Thuỳ Loan